Donald Trump phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (World Economic Forum) ở Davos, khẳng định Mỹ là “động cơ kinh tế của hành tinh” và chỉ trích Châu Âu “đi sai hướng”. Ông phê phán các đồng minh NATO, yêu cầu Châu Âu tăng đầu tư cho an ninh và kinh tế, đồng thời gợi lại câu chuyện Greenland nhưng nói không tính dùng vũ lực.

Edward Lucas đáp rằng Châu Âu không nên phóng đại tầm quan trọng lời nói của Trump mà phải tập trung vào sức mạnh riêng: quyền ra quyết định, tiền, nhân lực và năng lực quân sự. Theo ông, ưu tiên là củng cố an ninh, tiếp tục hỗ trợ Ukraine, xây dựng liên minh và làm suy yếu bộ máy chiến tranh của Vladimir Putin.

Ông từ chối mổ xẻ chi li bài nói, cho rằng thông điệp của Trump thay đổi thất thường và không nên trở thành yếu tố định đoạt an ninh xuyên Đại Tây Dương. Lucas nhấn mạnh vị thế then chốt của Châu Âu với Mỹ: đối tác thương mại lớn, nhà đầu tư lớn vào trái phiếu Kho bạc Mỹ. Nếu quan hệ bị hạ xuống mức “giao dịch”, Châu Âu có thể và nên đàm phán cứng rắn. Ông coi cách Trump tự đặt mình như “mặt trời” là một “chiến dịch tâm lý” nhắm vào công chúng châu Âu.

Lucas kêu gọi Châu Âu dừng việc xoay quanh Trump và tập trung vào việc cần làm. Ông thừa nhận con đường tự cường đến muộn, sẽ tốn kém và rủi ro, thậm chí có thể dẫn đến xung đột, nhưng vẫn tốt hơn bắt đầu hôm nay thay vì chờ đợi.

Về quan hệ với Mỹ, ông cho rằng lòng tin giữa các cường quốc đã phai và quan hệ đã chuyển sang kiểu mặc cả cứng. Ông ủng hộ một lộ trình rút quân Mỹ khỏi Châu Âu có kiểm soát hơn là ra đi hỗn loạn, và khuyến nghị Châu Âu dùng đòn bẩy như việc mua trái phiếu Mỹ để thương lượng; Châu Âu không phải khán giả bất lực.

Trước phát ngôn của Trump về Greenland, Lucas bác bỏ việc “chơi theo nhịp” của ông và đề xuất Châu Âu chủ động xây dựng nghị trình riêng, kể cả tiếp cận Greenland về khả năng gắn kết sâu hơn với Liên minh châu Âu. Ông nói cần cảnh báo rõ hậu quả nghiêm trọng nếu Mỹ hành động đơn phương, đồng thời khuyên dùng các biện pháp thủ tục và biểu tượng để xoa dịu ngắn hạn, nhưng bên dưới phải tăng đầu tư quốc phòng, hỗ trợ Ukraine và gia tăng áp lực lên Nga.

Kết lại, Lucas thúc giục Châu Âu thể hiện sức mạnh trên cả mặt trận kinh tế, quân sự, quyền lực mềm và cứng; hợp tác với Mỹ hoặc đối tác khác khi cần, song chấm dứt ám ảnh theo dõi Trump và triển khai những việc đã biết cần làm từ nhiều năm qua.