Mỹ và Iran thông báo tạm ngừng tấn công trong hai tuần, ban đầu xuất hiện tín hiệu cho phép tàu thuyền lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz. Một số tàu dầu đã rời tuyến nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman, nhưng Iran vẫn giữ toàn quyền kiểm soát. Tối cùng ngày, truyền thông Iran nói eo biển bị đóng để đáp trả các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon. Theo chuyên gia an ninh năng lượng dr Przemysław Zaleski, Iran sẽ không chấp nhận bất kỳ nghị quyết bên ngoài nào về Hormuz và đang biến nơi đây thành “điểm kiểm soát hải quan” và lá chắn an ninh của mình; ông là chuyên gia của Quỹ Pułaski (Fundacja Pułaskiego) và giảng viên Đại học Bách khoa Wrocław (Politechnika Wrocławska).

Điều kiện và quy tắc lưu thông vẫn chưa rõ ràng. Sáng sớm, Tehran nói đồng ý hai tuần “hàng hải an toàn” phối hợp với lực lượng vũ trang Iran trong khuôn khổ “hạn chế kỹ thuật”, khi hơn 400 tàu bị dồn ứ và năng lực thông hành của eo biển có giới hạn (thời bình khoảng 135 tàu/ngày). Tuy nhiên, chưa có chi tiết đầy đủ về cơ chế thông qua.

Theo Hãng tin Associated Press (Associated Press), kế hoạch tạm ngừng bắn hai tuần cho phép Iran và Oman thu phí tàu qua Hormuz để Iran dùng cho tái thiết, song bộ trưởng giao thông Oman khẳng định nước này sẽ không thu phí. Thời báo Tài chính (Financial Times) cho biết Iran muốn các hãng vận tải trả phí bằng tiền điện tử, mức 1 USD mỗi thùng dầu; tàu rỗng được miễn. Trước đó Ủy ban An ninh Quốc gia Iran đã thông qua dự luật áp phí và coi Hormuz là vùng nước thuộc chủ quyền.

Diễn biến trên biển cũng trái chiều: Hãng tin Bloomberg (Bloomberg) đưa tin một tàu do Petronas thuê chở dầu Iraq đã qua eo để đến nhà máy lọc dầu Pengerang, nằm trong bảy tàu Malaysia được phép quá cảnh và không bị thu phí. Cùng ngày, Hãng tin Reuters (Reuters) cho hay hải quân Iran đe dọa phá hủy các tàu cố đi qua mà không có sự chấp thuận của Tehran, và một số tàu ở Vịnh Ba Tư nhận thông báo eo biển vẫn đóng.

Dr Zaleski nhận định Iran đang ấn định luật chơi theo điều kiện của mình bất chấp các đe dọa cứng rắn từ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Bằng việc khống chế một tuyến huyết mạch và đe dọa vào hạ tầng trọng yếu lân cận, Iran đã nâng chi phí xung đột của Mỹ và Israel, khuếch đại tác động lên khu vực lẫn toàn cầu, khiến nỗ lực hạ nhiệt thị trường dầu khí hơn một tháng qua không hiệu quả và Mỹ “đụng phải bức tường”. Ông cho rằng đây là “hướng dẫn hoàn chỉnh” cho các quốc gia nắm giữ điểm nghẽn để gây sức ép với các cường quốc, và kịch bản này có thể lặp lại ở nơi khác.

Hormuz chiếm 20% thương mại LNG toàn cầu và khoảng 13 triệu thùng dầu/ngày (tương đương khoảng 31% lưu lượng dầu đi biển), vì vậy chỉ cần gián đoạn cũng đủ gây chấn động. Trước hạn chót tối hậu thư của Trump, Iran gợi ý đồng minh có thể phong tỏa thêm eo biển Bab al‑Mandab nối Ấn Độ Dương với Biển Đỏ. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA), năm 2023 luồng dầu qua đây khoảng 9,3 triệu thùng/ngày, giảm còn 4,1 triệu thùng trong 2024 do hoạt động vũ trang của Houthi được Iran hậu thuẫn.

Khu vực này còn có Djibouti ở cửa ngõ Bab al‑Mandab, nơi tập trung căn cứ quân sự của Mỹ, Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản và Ý theo Al Jazeera, phản ánh giá trị chiến lược của vị trí địa lý. Ở phía bắc là Kênh đào Suez, qua đó giá trị hàng hóa khoảng 9,5 tỷ USD mỗi ngày, tương đương 10% thương mại toàn cầu; theo Diễn đàn Vận tải Quốc tế (Międzynarodowe Forum Transportowe) thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Biển Đỏ chiếm khoảng 14% thương mại hàng hải và 30% vận chuyển container toàn cầu.

Ngoài Trung Đông, nhiều điểm nghẽn khác cũng có thể bị lợi dụng. Cách Indonesia và Malaysia là eo biển Malacca, nơi Trung Quốc đối mặt “thế khó Malacca” khi nguồn năng lượng từ Trung Đông đi qua; các căn cứ và hiện diện hải quân của Mỹ như Changi ở Singapore cùng sức mạnh Ấn Độ có thể làm gián đoạn tuyến này nếu căng thẳng leo thang. Ở châu Mỹ, Kênh đào Panama chiếm khoảng 5% thương mại hàng hải; theo bài viết, năm 2025 Panama chấm dứt hợp đồng cho thuê cảng với Trung Quốc dưới sức ép của Trump để doanh nghiệp Mỹ tiếp quản. Tại Bắc Âu, các Eo biển Đan Mạch là đòn bẩy với Nga, khi tàu dầu từ các cảng phía bắc buộc phải qua bốn eo hẹp; Đan Mạch đã tuyên bố tăng kiểm soát nhằm đối phó “hạm đội bóng tối” của Nga.