Tóm tắt
Gadi Eisenkot, lãnh đạo đảng Yashar (Yashar), sẽ được Tổng thống Isaac Herzog trao nhiệm vụ lập chính phủ vào Chủ nhật 8/11, sau bầu cử ngày 27/10 không tạo ra đa số tại Quốc hội Israel (Knesset). Ông nhận được 67 đề cử, vượt Benjamin Netanyahu với 46, đồng nghĩa Netanyahu thất bại trong việc giữ quyền lập chính phủ.
Eisenkot có 28 ngày để đàm phán (có thể gia hạn 14 ngày). Nếu không thành công, người khác sẽ được chỉ định và có thể phải bầu cử lại. Ông dựa vào sự ủng hộ của hai chính đảng Ả Rập Israel lớn: Danh sách Chung (Liste unifiée) và Danh sách Ả Rập Thống nhất (Raam), những lực lượng muốn ngăn Netanyahu quay lại cầm quyền.
Tự định vị là đối trọng phong cách với Netanyahu, Eisenkot kêu gọi hàn gắn chia rẽ xã hội. Con của bố mẹ gốc Maroc, ông phục vụ 41 năm trong Quân đội Israel (Tsahal), là tổng tham mưu trưởng giai đoạn 2015–2019. Bước vào chính trị gần đây, ông đắc cử lần đầu năm 2022, lập đảng Yashar năm 2025. Phong cách kín tiếng, ít dùng tiếng Anh và tránh truyền thông nước ngoài giúp ông hấp dẫn tầng lớp trung lưu muốn sự điềm tĩnh, theo trung tâm nghiên cứu Molad (Molad).
Trọng tâm chiến dịch của ông là cam kết lập ủy ban độc lập điều tra thất bại của chính phủ trong biến cố 7/10/2023. Ông từng tham gia nội các chiến tranh của Netanyahu sau 7/10 nhưng rời đi vài tháng sau, vì cho rằng mục tiêu chiến thắng toàn diện trước Hamas mâu thuẫn với ưu tiên giải cứu con tin. Chiến tranh Gaza ảnh hưởng nặng nề đến cá nhân ông khi một người con và hai người cháu thiệt mạng. Eisenkot còn hứa chấm dứt miễn nghĩa vụ quân sự cho người Do Thái cực đoan nhằm bảo đảm công bằng huy động.
Về tiến trình Israel–Palestine, Eisenkot kiên quyết phản đối giải pháp hai nhà nước và thậm chí mỉa mai rằng Netanyahu còn thân Palestine hơn ông. Trong bối cảnh mở rộng định cư tăng tốc trước ngày bầu cử, ông lên án cái gọi là khủng bố của người Do Thái ở Bờ Tây và đòi trấn áp mạnh tay, phản đối dự án E1 vì sẽ cắt đôi lãnh thổ Palestine. Dù vậy, ông khẳng định tin vào việc định cư ở Judea–Samaria nếu phù hợp bản đồ lợi ích an ninh của Israel và pháp luật; trong khi theo luật pháp quốc tế, toàn bộ khu định cư ở Bờ Tây bị coi là bất hợp pháp.
Sự nghiệp quân sự của ông gắn với học thuyết Dahiya, nhấn mạnh đòn đánh vượt trội trong chiến tranh bất đối xứng, mờ ranh giới giữa dân thường và chiến binh, cách tiếp cận từng bị chỉ trích khi liên hệ đến hoạt động quân sự ở Gaza, như được nhà báo Sylvain Cypel nêu trên báo L’Orient XXI (L’Orient XXI). Trên phương diện đối ngoại, Eisenkot cam kết làm mới và củng cố quan hệ với Washington, gửi thông điệp bằng tiếng Anh hiếm hoi trên X tới các đồng minh ở Hoa Kỳ và thế giới, tự giới thiệu như một đối tác đáng tin cậy của Mỹ.
Eisenkot có 28 ngày để đàm phán (có thể gia hạn 14 ngày). Nếu không thành công, người khác sẽ được chỉ định và có thể phải bầu cử lại. Ông dựa vào sự ủng hộ của hai chính đảng Ả Rập Israel lớn: Danh sách Chung (Liste unifiée) và Danh sách Ả Rập Thống nhất (Raam), những lực lượng muốn ngăn Netanyahu quay lại cầm quyền.
Tự định vị là đối trọng phong cách với Netanyahu, Eisenkot kêu gọi hàn gắn chia rẽ xã hội. Con của bố mẹ gốc Maroc, ông phục vụ 41 năm trong Quân đội Israel (Tsahal), là tổng tham mưu trưởng giai đoạn 2015–2019. Bước vào chính trị gần đây, ông đắc cử lần đầu năm 2022, lập đảng Yashar năm 2025. Phong cách kín tiếng, ít dùng tiếng Anh và tránh truyền thông nước ngoài giúp ông hấp dẫn tầng lớp trung lưu muốn sự điềm tĩnh, theo trung tâm nghiên cứu Molad (Molad).
Trọng tâm chiến dịch của ông là cam kết lập ủy ban độc lập điều tra thất bại của chính phủ trong biến cố 7/10/2023. Ông từng tham gia nội các chiến tranh của Netanyahu sau 7/10 nhưng rời đi vài tháng sau, vì cho rằng mục tiêu chiến thắng toàn diện trước Hamas mâu thuẫn với ưu tiên giải cứu con tin. Chiến tranh Gaza ảnh hưởng nặng nề đến cá nhân ông khi một người con và hai người cháu thiệt mạng. Eisenkot còn hứa chấm dứt miễn nghĩa vụ quân sự cho người Do Thái cực đoan nhằm bảo đảm công bằng huy động.
Về tiến trình Israel–Palestine, Eisenkot kiên quyết phản đối giải pháp hai nhà nước và thậm chí mỉa mai rằng Netanyahu còn thân Palestine hơn ông. Trong bối cảnh mở rộng định cư tăng tốc trước ngày bầu cử, ông lên án cái gọi là khủng bố của người Do Thái ở Bờ Tây và đòi trấn áp mạnh tay, phản đối dự án E1 vì sẽ cắt đôi lãnh thổ Palestine. Dù vậy, ông khẳng định tin vào việc định cư ở Judea–Samaria nếu phù hợp bản đồ lợi ích an ninh của Israel và pháp luật; trong khi theo luật pháp quốc tế, toàn bộ khu định cư ở Bờ Tây bị coi là bất hợp pháp.
Sự nghiệp quân sự của ông gắn với học thuyết Dahiya, nhấn mạnh đòn đánh vượt trội trong chiến tranh bất đối xứng, mờ ranh giới giữa dân thường và chiến binh, cách tiếp cận từng bị chỉ trích khi liên hệ đến hoạt động quân sự ở Gaza, như được nhà báo Sylvain Cypel nêu trên báo L’Orient XXI (L’Orient XXI). Trên phương diện đối ngoại, Eisenkot cam kết làm mới và củng cố quan hệ với Washington, gửi thông điệp bằng tiếng Anh hiếm hoi trên X tới các đồng minh ở Hoa Kỳ và thế giới, tự giới thiệu như một đối tác đáng tin cậy của Mỹ.