Tóm tắt
Șerban Costa rời Romania năm 1974, định cư ở Đức hơn nửa thế kỷ, từng lãnh đạo 17 năm Khoa Sản - Phụ của Bệnh viện Đại học Magdeburg. Sau bầu cử bang Sachsen-Anhalt, nơi ông sống, ông bày tỏ lo ngại về kết quả và nói từ góc nhìn một công dân quan tâm chính trị, không phải nhà phân tích.
Ông cho rằng Sự lựa chọn cho nước Đức (Alternative für Deutschland - AfD) là đảng cực hữu có yếu tố mang màu sắc quốc xã, khó so sánh với các đảng ở Romania. Ông nêu ví dụ một nhà tư tưởng của đảng sinh tại Timișoara mà theo ông đã theo thuyết âm mưu, thân Nga và có khuynh hướng tân phát xít, điều khiến ông thấy áy náy.
Ông nhấn mạnh không phải mọi cử tri AfD đều là người theo chủ nghĩa cực đoan; nhiều người bỏ phiếu phản đối các đảng truyền thống. Theo ông, các đảng này tập trung vào các vấn đề thiểu số, bỏ qua điều hệ trọng với đa số, tạo làn sóng bất mãn dẫn đến lá phiếu trừng phạt.
Ông cảnh báo rủi ro trực tiếp nếu AfD thực thi cam kết trục xuất người nước ngoài khỏi Sachsen-Anhalt: 15-20% bác sĩ trong bang là người nhập cư hoặc mới nhập tịch. Nếu họ rời đi, khoảng 1/5 bệnh viện có thể phải đóng cửa; trong khi các bang khác ở Đức đều thiếu nhân lực y tế, khó thể thay thế ngay bằng bác sĩ người Đức.
Về so sánh với Giorgia Meloni, ông hoài nghi, nói AfD cực đoan hơn các đảng cực hữu khác ở châu Âu nên bị cô lập tại Nghị viện châu Âu. Ông lưu ý diễn ngôn chống người nước ngoài của họ nhắm tới tất cả người ngoại quốc chứ không chỉ người nhập cư trái phép; thuật ngữ 'tái di cư' mà họ dùng rất mơ hồ, trong khi khoảng cách giữa lời hứa trục xuất và thực tế vẫn rất lớn.
Ở Magdeburg, ông ghi nhận tình trạng thù ghét người nước ngoài thể hiện rõ 'tại cơ sở': nhiều người ngoại quốc bị chửi bới, tấn công trên đường, xe điện, xe buýt; bản thân ông từng chứng kiến nhóm thanh niên đầu trọc đe dọa trẻ em. Ông lo nhiều người sẽ rời bỏ bang.
Ông dự báo làn sóng tương tự có thể lan sang các bang miền Đông Đức sắp bầu cử, còn AfD kỳ vọng hiệu ứng 'quả cầu tuyết'. Theo ông, phản ứng hiệu quả phụ thuộc vào cách các đảng khác hành động, không chỉ dừng ở việc chống AfD; cá nhân ông sau 52 năm ở Đức không thấy mình bị đe dọa nhưng bày tỏ sự đoàn kết với những người bị nhắm tới.
Ông cho rằng Sự lựa chọn cho nước Đức (Alternative für Deutschland - AfD) là đảng cực hữu có yếu tố mang màu sắc quốc xã, khó so sánh với các đảng ở Romania. Ông nêu ví dụ một nhà tư tưởng của đảng sinh tại Timișoara mà theo ông đã theo thuyết âm mưu, thân Nga và có khuynh hướng tân phát xít, điều khiến ông thấy áy náy.
Ông nhấn mạnh không phải mọi cử tri AfD đều là người theo chủ nghĩa cực đoan; nhiều người bỏ phiếu phản đối các đảng truyền thống. Theo ông, các đảng này tập trung vào các vấn đề thiểu số, bỏ qua điều hệ trọng với đa số, tạo làn sóng bất mãn dẫn đến lá phiếu trừng phạt.
Ông cảnh báo rủi ro trực tiếp nếu AfD thực thi cam kết trục xuất người nước ngoài khỏi Sachsen-Anhalt: 15-20% bác sĩ trong bang là người nhập cư hoặc mới nhập tịch. Nếu họ rời đi, khoảng 1/5 bệnh viện có thể phải đóng cửa; trong khi các bang khác ở Đức đều thiếu nhân lực y tế, khó thể thay thế ngay bằng bác sĩ người Đức.
Về so sánh với Giorgia Meloni, ông hoài nghi, nói AfD cực đoan hơn các đảng cực hữu khác ở châu Âu nên bị cô lập tại Nghị viện châu Âu. Ông lưu ý diễn ngôn chống người nước ngoài của họ nhắm tới tất cả người ngoại quốc chứ không chỉ người nhập cư trái phép; thuật ngữ 'tái di cư' mà họ dùng rất mơ hồ, trong khi khoảng cách giữa lời hứa trục xuất và thực tế vẫn rất lớn.
Ở Magdeburg, ông ghi nhận tình trạng thù ghét người nước ngoài thể hiện rõ 'tại cơ sở': nhiều người ngoại quốc bị chửi bới, tấn công trên đường, xe điện, xe buýt; bản thân ông từng chứng kiến nhóm thanh niên đầu trọc đe dọa trẻ em. Ông lo nhiều người sẽ rời bỏ bang.
Ông dự báo làn sóng tương tự có thể lan sang các bang miền Đông Đức sắp bầu cử, còn AfD kỳ vọng hiệu ứng 'quả cầu tuyết'. Theo ông, phản ứng hiệu quả phụ thuộc vào cách các đảng khác hành động, không chỉ dừng ở việc chống AfD; cá nhân ông sau 52 năm ở Đức không thấy mình bị đe dọa nhưng bày tỏ sự đoàn kết với những người bị nhắm tới.
