Tóm tắt
Đảng Dân chủ (Democratic Party) ghi nhận thành công lớn trong bầu cử Quốc hội, khiến Đảng Cộng hòa (Republican Party) có nguy cơ mất quyền kiểm soát cả hai viện của Quốc hội Mỹ (Congress). Chuyên gia Martin Reguli nhấn mạnh yếu tố bất mãn với chính sách của Donald Trump và cho biết kết quả tại các bang truyền thống của Cộng hòa như Kansas và Nam Carolina gây bất ngờ, trong khi Texas đã là mục tiêu của Dân chủ suốt nhiều năm.
Nguyên nhân thất bại của Cộng hòa theo Reguli là Trump không đáp ứng kỳ vọng về ổn định kinh tế, môi trường kinh doanh dự đoán được, an ninh và di cư—những chủ đề vốn là thế mạnh của họ. Ngược lại, Dân chủ huy động tốt lực lượng và áp đặt các chủ đề như y tế, giáo dục, chính sách xã hội, cùng động lực phản kháng Trump, tạo nên hiệu quả “100%”.
Việc mất kiểm soát Quốc hội có thể bó hẹp đáng kể khả năng điều hành của Trump. Ông vẫn có thể dựa vào các sắc lệnh hành pháp, nhưng nỗ lực lập pháp khó qua được Hạ viện (House of Representatives) và Thượng viện (Senate) do Dân chủ chi phối. Khâu phê chuẩn ngân sách liên bang có nguy cơ bế tắc, thậm chí dẫn tới đóng cửa chính phủ (government shutdown). Thượng viện cũng có thể chặn đề cử thẩm phán liên bang, kể cả vào Tòa án Tối cao Mỹ (Supreme Court of the United States). Dù có thể phủ nhận hay từ chối hợp tác, Trump sẽ phải đối mặt với tương quan mới khi nhiệm kỳ Quốc hội kế tiếp bắt đầu.
Sự thay đổi cán cân quyền lực tại Washington có thể lan sang chính sách đối ngoại. Reguli dự đoán áp lực lớn hơn buộc Trump điều chỉnh các quyết sách về Ukraine, Iran và Trung Quốc, mở khả năng cho mối quan hệ Mỹ–châu Âu mang tính xây dựng hơn. Phản ứng của các lãnh đạo châu Âu có thể coi đây là tín hiệu dịch chuyển đường hướng chính trị của Mỹ, còn tác động cụ thể sẽ phụ thuộc ưu tiên nghị sự của Dân chủ tại hai viện.
Thành công của Dân chủ còn đến từ chất lượng ứng viên. Reguli nêu bật James Talarica và Jon Ossoff như những gương mặt nổi bật với tiềm năng cấp quốc gia. Lực lượng trẻ, giàu năng lượng đã thu hút cử tri bất mãn với chính quyền Cộng hòa, trong khi Texas phản ánh biến đổi nhân khẩu học và xu hướng mới của cử tri trẻ và phụ nữ.
Theo Reguli, đây là đòn nặng nề buộc Cộng hòa mất thời gian hồi phục, đồng thời có thể là tín hiệu cho bầu cử tổng thống năm 2028 với khả năng thắng lợi cao cho ứng viên Dân chủ. Tuy vậy, cục diện hai năm tới còn có thể đổi khác. Cộng hòa vẫn có đường quay lại nếu ứng viên tổng thống tương lai tách biệt rõ với Trump, với các ví dụ như Ron DeSantis hay các nhân vật ôn hòa hơn, và cuộc thảo luận có thể rất khác sau hai năm.
Nguyên nhân thất bại của Cộng hòa theo Reguli là Trump không đáp ứng kỳ vọng về ổn định kinh tế, môi trường kinh doanh dự đoán được, an ninh và di cư—những chủ đề vốn là thế mạnh của họ. Ngược lại, Dân chủ huy động tốt lực lượng và áp đặt các chủ đề như y tế, giáo dục, chính sách xã hội, cùng động lực phản kháng Trump, tạo nên hiệu quả “100%”.
Việc mất kiểm soát Quốc hội có thể bó hẹp đáng kể khả năng điều hành của Trump. Ông vẫn có thể dựa vào các sắc lệnh hành pháp, nhưng nỗ lực lập pháp khó qua được Hạ viện (House of Representatives) và Thượng viện (Senate) do Dân chủ chi phối. Khâu phê chuẩn ngân sách liên bang có nguy cơ bế tắc, thậm chí dẫn tới đóng cửa chính phủ (government shutdown). Thượng viện cũng có thể chặn đề cử thẩm phán liên bang, kể cả vào Tòa án Tối cao Mỹ (Supreme Court of the United States). Dù có thể phủ nhận hay từ chối hợp tác, Trump sẽ phải đối mặt với tương quan mới khi nhiệm kỳ Quốc hội kế tiếp bắt đầu.
Sự thay đổi cán cân quyền lực tại Washington có thể lan sang chính sách đối ngoại. Reguli dự đoán áp lực lớn hơn buộc Trump điều chỉnh các quyết sách về Ukraine, Iran và Trung Quốc, mở khả năng cho mối quan hệ Mỹ–châu Âu mang tính xây dựng hơn. Phản ứng của các lãnh đạo châu Âu có thể coi đây là tín hiệu dịch chuyển đường hướng chính trị của Mỹ, còn tác động cụ thể sẽ phụ thuộc ưu tiên nghị sự của Dân chủ tại hai viện.
Thành công của Dân chủ còn đến từ chất lượng ứng viên. Reguli nêu bật James Talarica và Jon Ossoff như những gương mặt nổi bật với tiềm năng cấp quốc gia. Lực lượng trẻ, giàu năng lượng đã thu hút cử tri bất mãn với chính quyền Cộng hòa, trong khi Texas phản ánh biến đổi nhân khẩu học và xu hướng mới của cử tri trẻ và phụ nữ.
Theo Reguli, đây là đòn nặng nề buộc Cộng hòa mất thời gian hồi phục, đồng thời có thể là tín hiệu cho bầu cử tổng thống năm 2028 với khả năng thắng lợi cao cho ứng viên Dân chủ. Tuy vậy, cục diện hai năm tới còn có thể đổi khác. Cộng hòa vẫn có đường quay lại nếu ứng viên tổng thống tương lai tách biệt rõ với Trump, với các ví dụ như Ron DeSantis hay các nhân vật ôn hòa hơn, và cuộc thảo luận có thể rất khác sau hai năm.