Tóm tắt
Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran (Supreme National Security Council) Mohsen Rezaee cảnh báo các nước vùng Vịnh sẽ trở thành mục tiêu nếu phối hợp với Mỹ trong cuộc “chiến tranh kinh tế”. Ông nói Iran sẽ nhắm vào lợi ích của họ và sẽ không để bất kỳ giọt dầu nào đi qua vịnh Ba Tư nếu họ bắt đầu hành động.
Ông cũng đe dọa các tuyến thay thế mà Arab Saudi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đang mở rộng để xuất khẩu dầu, đưa dầu tới các cảng ở biển Đỏ và vịnh Oman. Khối lượng dầu rời vùng Vịnh theo hướng nam, sát bờ biển Oman, ngày càng tăng, làm suy giảm lợi thế gây sức ép mà Iran tận dụng trong những tháng gần đây.
Rezaee tuyên bố Tehran sẽ không khuất phục trước sức ép từ Washington và eo biển Hormuz sẽ tiếp tục bị đóng cho tới khi Mỹ thực hiện đầy đủ các cam kết giữa các bên. Ông nhận định tư cách thành viên Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (International Atomic Energy Agency) và tham gia Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons) không ngăn được khả năng Mỹ tấn công Iran, đồng thời cho rằng “quyết định dại dột” của Tổng thống Donald Trump thúc đẩy nhiều nước tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân để tự vệ.
Mohsen Rezaee là một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn tại Iran, đồng thời là cố vấn cho Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei. Ông từng giữ vai trò chỉ huy cấp cao trong chiến tranh Iran–Iraq những năm 1980 và mới được bổ nhiệm đứng đầu cơ quan an ninh của Iran vào tháng 8, dấu hiệu cho thấy sự chuyển hướng từ ưu tiên ngoại giao sang lập trường cứng rắn hơn.
Vị trí then chốt của eo biển Hormuz cùng mạng lưới cảng ở vùng Vịnh khiến các tuyên bố về việc chặn dòng dầu mang sức nặng chiến lược, tác động trực tiếp tới các tuyến hàng hải và xuất khẩu năng lượng khu vực.
Theo chuyên gia Hamidreza Azizi thuộc Viện Quan hệ Quốc tế Clingendael (Netherlands Institute of International Relations Clingendael), phát biểu của Rezaee là một tối hậu thư gửi các nước vùng Vịnh, báo hiệu Tehran có thể coi việc ủng hộ sức ép kinh tế của Mỹ là một phần xung đột. Ông cho rằng Iran đang theo đuổi hai hướng: chủ động ngăn chặn để vô hiệu hóa đe dọa và trả đũa bất đối xứng nhằm tăng cái giá đối phương phải trả, trong bối cảnh nhánh hành pháp và lập pháp thiên về ngoại giao còn giới quân sự, an ninh chuẩn bị cho một vòng leo thang mới.
Ông cũng đe dọa các tuyến thay thế mà Arab Saudi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đang mở rộng để xuất khẩu dầu, đưa dầu tới các cảng ở biển Đỏ và vịnh Oman. Khối lượng dầu rời vùng Vịnh theo hướng nam, sát bờ biển Oman, ngày càng tăng, làm suy giảm lợi thế gây sức ép mà Iran tận dụng trong những tháng gần đây.
Rezaee tuyên bố Tehran sẽ không khuất phục trước sức ép từ Washington và eo biển Hormuz sẽ tiếp tục bị đóng cho tới khi Mỹ thực hiện đầy đủ các cam kết giữa các bên. Ông nhận định tư cách thành viên Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (International Atomic Energy Agency) và tham gia Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons) không ngăn được khả năng Mỹ tấn công Iran, đồng thời cho rằng “quyết định dại dột” của Tổng thống Donald Trump thúc đẩy nhiều nước tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân để tự vệ.
Mohsen Rezaee là một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn tại Iran, đồng thời là cố vấn cho Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei. Ông từng giữ vai trò chỉ huy cấp cao trong chiến tranh Iran–Iraq những năm 1980 và mới được bổ nhiệm đứng đầu cơ quan an ninh của Iran vào tháng 8, dấu hiệu cho thấy sự chuyển hướng từ ưu tiên ngoại giao sang lập trường cứng rắn hơn.
Vị trí then chốt của eo biển Hormuz cùng mạng lưới cảng ở vùng Vịnh khiến các tuyên bố về việc chặn dòng dầu mang sức nặng chiến lược, tác động trực tiếp tới các tuyến hàng hải và xuất khẩu năng lượng khu vực.
Theo chuyên gia Hamidreza Azizi thuộc Viện Quan hệ Quốc tế Clingendael (Netherlands Institute of International Relations Clingendael), phát biểu của Rezaee là một tối hậu thư gửi các nước vùng Vịnh, báo hiệu Tehran có thể coi việc ủng hộ sức ép kinh tế của Mỹ là một phần xung đột. Ông cho rằng Iran đang theo đuổi hai hướng: chủ động ngăn chặn để vô hiệu hóa đe dọa và trả đũa bất đối xứng nhằm tăng cái giá đối phương phải trả, trong bối cảnh nhánh hành pháp và lập pháp thiên về ngoại giao còn giới quân sự, an ninh chuẩn bị cho một vòng leo thang mới.
