Volodymyr Zelensky cảnh báo tổ chức bầu cử giữa chiến sự với Nga là rủi ro lớn, ví như “sóng thần xẻ đôi Ukraine”, và khẳng định bỏ phiếu thời chiến có thể hủy hoại đất nước.

Phát biểu này nhằm đáp lại lời kêu gọi bầu cử của cựu bộ trưởng quốc phòng Mykhailo Fedorov, người cho rằng bầu cử, dù trong chiến sự, sẽ giúp “khôi phục tiến trình dân chủ đầy đủ”.

Động thái được coi là thách thức quyền lực của Zelensky, người đắc cử tháng 5/2019 và trên lý thuyết đã hết nhiệm kỳ vào tháng 5/2024. Kỳ bầu cử dự kiến tháng 3-4/2024 bị hoãn theo thiết quân luật ban hành từ tháng 2/2022 và đã nhiều lần gia hạn.

Trong họp báo ngày 22/8, Zelensky nhiều lần chỉ trích Fedorov, nói người dân có quyền biểu tình nhưng cảnh báo không được thiếu tôn trọng binh sĩ. Ông đặt câu hỏi vì sao “chiêu trò truyền thông” lại quan trọng hơn mạng sống người lính và cảnh báo nguy cơ chia rẽ giữa dư luận và lực lượng chiến đấu.

Ngày 19/8 xuất hiện biểu tình trước tòa nhà quốc hội ở Kiev. Hôm sau, Fedorov nói với BBC rằng Zelensky “cần trả lời nhiều câu hỏi” về cáo buộc tham nhũng và cho rằng không nên sợ bàn chuyện bầu cử, song không nêu phương án bỏ phiếu an toàn khi giao tranh còn tiếp diễn.

Các chuyên gia liệt kê trở ngại lớn: cách để binh sĩ, hàng triệu người tị nạn và cư dân vùng do Nga kiểm soát đi bỏ phiếu, cùng nguy cơ Moskva can thiệp. Theo khảo sát của Viện Xã hội học Kiev (Kyiv International Institute of Sociology), chỉ 15% cho rằng nên bầu cử trước khi chiến sự kết thúc.

Fedorov, 35 tuổi, từng là đồng minh thân cận của Zelensky, giữ chức Bộ trưởng Chuyển đổi số trước khi được điều sang Bộ Quốc phòng. Ông thúc đẩy hiện đại hóa quân đội, mở rộng sử dụng drone và cải tổ quốc phòng. Sau khi mất chức, Fedorov cáo buộc Tổng tư lệnh Oleksandr Syrsky cản trở cải cách; biểu tình nổ ra đòi phục chức Fedorov và bãi nhiệm Syrsky. Zelensky sau đó cách chức Syrsky nhưng từ chối đưa Fedorov trở lại ghế bộ trưởng quốc phòng.