Tóm tắt
Một tàu chở hàng bị trúng hỏa lực khi đi qua eo biển Hormuz trên tuyến hàng hải mới do Oman công bố với sự hậu thuẫn của Liên Hợp Quốc, ở vị trí cách bờ Oman 7,5 hải lý. Quân đội Anh (British Army) xác nhận tàu bị hư hại tại cầu chỉ huy nhưng không có thương vong hay sự cố môi trường.
Vài giờ trước đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (Islamic Revolutionary Guard Corps - IRGC) phát đi cảnh báo yêu cầu tàu thuyền chỉ được đi theo lộ trình được phép và bật hệ thống nhận dạng AIS, nếu không sẽ “tự chịu hậu quả”. IRGC, qua Cơ quan Thông tấn Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRNA), chỉ trích tuyến mới do Oman công bố là “không thể chấp nhận và hoàn toàn nguy hiểm”, khẳng định chỉ lộ trình do Cộng hòa Hồi giáo tuyên bố mới là hợp pháp và sẽ có biện pháp trừng phạt với các vi phạm.
Bất chấp đe dọa, lưu lượng tàu thuyền đổ dồn vào eo biển Hormuz tăng mạnh trước vụ tấn công. Tuyến hành lang do Oman công bố, phối hợp với Tổ chức Hàng hải Quốc tế (International Maritime Organization - IMO), đã ghi nhận 70 lượt qua lại trong buổi sáng; đoàn tàu chở dầu do Stoic Warrior dẫn đầu chạy sát bờ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và dọc bán đảo Musandam (Oman). Maersk đưa được nhiều tàu rời cảng, gồm cả Maersk Baltimore. Trước chiến sự, giao thông đi theo hành lang trung tâm nơi vận chuyển khoảng 1/5 dầu và khí đốt toàn cầu; theo Richard Meade của Lloyd’s List, mức rủi ro được cảm nhận thấp hơn đã hút các nhà khai thác cơ hội muốn bốc dỡ hàng tồn.
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Phó tổng thống Mỹ thông báo mở một kênh liên lạc trực tiếp với IRGC, cử đại diện của IRGC và Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (United States Central Command - CENTCOM) đến Doha để xử lý tranh chấp trực tiếp.
Tại Tehran, IRGC được cho là đang đóng vai trò trung gian quyền lực chủ chốt, khi ayatollah Mojtaba Khamenei vắng bóng do bị thương trong các đòn tấn công ban đầu của Mỹ–Israel vào Tehran, những đòn tấn công được nêu là đã dẫn tới cái chết của cha ông, Ali Khamenei.
Song song, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gặp các bộ trưởng ngoại giao của Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (Gulf Cooperation Council - GCC), cam kết Washington sẽ không để các loại “thuế” hay “trạm thu phí” hàng hải bất hợp pháp xuất hiện ở eo biển và sẽ làm mọi cách để tuyến Oman vận hành thông suốt: “Nếu tuyến này tắc, chúng ta sẽ có vấn đề”.
Ngoại trưởng Bahrain, Abdullatif bin Rashid al-Zayani, công khai cảm ơn Mỹ, cho rằng thỏa thuận mang lại “tia hy vọng cho khu vực” nhưng nhấn mạnh điều cốt yếu là Iran phải tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ đã cam kết.
Vài giờ trước đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (Islamic Revolutionary Guard Corps - IRGC) phát đi cảnh báo yêu cầu tàu thuyền chỉ được đi theo lộ trình được phép và bật hệ thống nhận dạng AIS, nếu không sẽ “tự chịu hậu quả”. IRGC, qua Cơ quan Thông tấn Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRNA), chỉ trích tuyến mới do Oman công bố là “không thể chấp nhận và hoàn toàn nguy hiểm”, khẳng định chỉ lộ trình do Cộng hòa Hồi giáo tuyên bố mới là hợp pháp và sẽ có biện pháp trừng phạt với các vi phạm.
Bất chấp đe dọa, lưu lượng tàu thuyền đổ dồn vào eo biển Hormuz tăng mạnh trước vụ tấn công. Tuyến hành lang do Oman công bố, phối hợp với Tổ chức Hàng hải Quốc tế (International Maritime Organization - IMO), đã ghi nhận 70 lượt qua lại trong buổi sáng; đoàn tàu chở dầu do Stoic Warrior dẫn đầu chạy sát bờ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và dọc bán đảo Musandam (Oman). Maersk đưa được nhiều tàu rời cảng, gồm cả Maersk Baltimore. Trước chiến sự, giao thông đi theo hành lang trung tâm nơi vận chuyển khoảng 1/5 dầu và khí đốt toàn cầu; theo Richard Meade của Lloyd’s List, mức rủi ro được cảm nhận thấp hơn đã hút các nhà khai thác cơ hội muốn bốc dỡ hàng tồn.
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Phó tổng thống Mỹ thông báo mở một kênh liên lạc trực tiếp với IRGC, cử đại diện của IRGC và Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (United States Central Command - CENTCOM) đến Doha để xử lý tranh chấp trực tiếp.
Tại Tehran, IRGC được cho là đang đóng vai trò trung gian quyền lực chủ chốt, khi ayatollah Mojtaba Khamenei vắng bóng do bị thương trong các đòn tấn công ban đầu của Mỹ–Israel vào Tehran, những đòn tấn công được nêu là đã dẫn tới cái chết của cha ông, Ali Khamenei.
Song song, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gặp các bộ trưởng ngoại giao của Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (Gulf Cooperation Council - GCC), cam kết Washington sẽ không để các loại “thuế” hay “trạm thu phí” hàng hải bất hợp pháp xuất hiện ở eo biển và sẽ làm mọi cách để tuyến Oman vận hành thông suốt: “Nếu tuyến này tắc, chúng ta sẽ có vấn đề”.
Ngoại trưởng Bahrain, Abdullatif bin Rashid al-Zayani, công khai cảm ơn Mỹ, cho rằng thỏa thuận mang lại “tia hy vọng cho khu vực” nhưng nhấn mạnh điều cốt yếu là Iran phải tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ đã cam kết.
