Tóm tắt
Đàm phán thành lập nội các rơi vào ngõ cụt: Đảng Dân chủ Xã hội (Partidul Social Democrat - PSD) đứng một phía, còn Đảng Tự do Quốc gia (Partidul Național Liberal - PNL), Liên minh Cứu lấy Romania (Uniunea Salvați România - USR) và Liên minh Dân chủ Người Hungary tại Romania (Uniunea Democrată Maghiară din România - UDMR) ở phía kia không thống nhất được lộ trình. USR tuyên bố không thể vote cho một chính phủ PSD, còn PSD khẳng định không vote cho một nội các có USR. Lãnh đạo bốn đảng rời cuộc gặp mà không có kết luận, niềm tin suy giảm nghiêm trọng vào Sorin Grindeanu sau đổ vỡ liên minh trước đó.
Nicușor Dan thông báo sẽ chỉ định ứng viên thủ tướng vào thứ Sáu và kêu gọi các đảng hình thành một đa số thân phương Tây. Nhiều nguồn tin cho biết ông nghiêng về lãnh đạo PSD, Sorin Grindeanu, đồng thời gây sức ép kín với Ilie Bolojan phải giữ lời ủng hộ một chính phủ PSD nếu có một pact cải cách. Trước đó, ông thúc giục “sự nghiêm túc” và tôn trọng cam kết công khai của các lãnh đạo chính trị.
Dominic Fritz khẳng định USR không ủng hộ một chính phủ đơn sắc PSD và đề xuất phương án PNL–USR–UDMR lập nội các thiểu số. USR đưa ra “nguyên tắc có đi có lại”: nếu PSD vote cho nội các thiểu số PNL–USR–UDMR bây giờ, năm sau USR sẽ vote cho một chính phủ PSD. Lập luận của USR là tránh việc PSD nắm toàn bộ quyền lực đến bầu cử và có thể thỏa hiệp với Liên minh vì Thống nhất người Romania (Alianța pentru Unirea Românilor - AUR).
Sorin Grindeanu thông báo “những bước đầu” cho một tân chính phủ, nói các bên đã đồng thuận về các nguyên tắc chung của một thỏa thuận chính trị, gồm mục tiêu vĩ mô, Kế hoạch Phục hồi và Khả năng chống chịu (PNRR), Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OCDE) và SAFE. Ông chỉ trích USR vì “phô trương đạo đức” và tạo ra “nghịch lý: gỡ khủng hoảng bằng cách khóa chặt”. Thông điệp gửi USR: nếu không muốn là một phần giải pháp, PSD “có thể đi tiếp mà không cần họ”.
Trong PNL, nhiều lãnh đạo trung ương và địa phương phản đối việc vote cho chính phủ PSD, kèm điều kiện loại các “puciști” khỏi chức vụ nghị viện và không bổ nhiệm họ vào nội các. PNL lo ngại nếu Grindeanu trở thành thủ tướng, nhóm đảo chính sẽ được tiếp sức, còn Ilie Bolojan chịu áp lực vì đề xuất trước đó về một “pact cho Romania”. UDMR vẫn hoài nghi sau khi Grindeanu, cùng AUR, đã góp phần hạ bệ nội các trước đây.
Lịch làm việc dày đặc: các lãnh đạo gặp nhau tại Vila Lac, USR dời họp lãnh đạo sang thứ Sáu 17:00, còn “chính phủ Bolojan” họp nội các vào sáng hôm sau. Một phương án dự phòng là giữ nội các Bolojan với quyền hạn hạn chế đến tháng 9 nếu bế tắc kéo dài. Trong khi đó, Petrișor Peiu (AUR) kêu gọi Nicușor Dan tổ chức bầu cử trước thời hạn và các cuộc thảo luận với các hãng xếp hạng tín nhiệm sắp đến gần, gia tăng áp lực tìm lối ra.
Các bên có thể còn một cuộc gặp nữa, nhưng khả năng thỏa thuận thấp vì thiếu niềm tin. Quyết định chỉ định thủ tướng vào thứ Sáu sẽ là bước kế tiếp định hình cục diện: hoặc một thỏa thuận thiểu số được chốt, hoặc kịch bản chính phủ tạm quyền tiếp tục kéo dài.
Nicușor Dan thông báo sẽ chỉ định ứng viên thủ tướng vào thứ Sáu và kêu gọi các đảng hình thành một đa số thân phương Tây. Nhiều nguồn tin cho biết ông nghiêng về lãnh đạo PSD, Sorin Grindeanu, đồng thời gây sức ép kín với Ilie Bolojan phải giữ lời ủng hộ một chính phủ PSD nếu có một pact cải cách. Trước đó, ông thúc giục “sự nghiêm túc” và tôn trọng cam kết công khai của các lãnh đạo chính trị.
Dominic Fritz khẳng định USR không ủng hộ một chính phủ đơn sắc PSD và đề xuất phương án PNL–USR–UDMR lập nội các thiểu số. USR đưa ra “nguyên tắc có đi có lại”: nếu PSD vote cho nội các thiểu số PNL–USR–UDMR bây giờ, năm sau USR sẽ vote cho một chính phủ PSD. Lập luận của USR là tránh việc PSD nắm toàn bộ quyền lực đến bầu cử và có thể thỏa hiệp với Liên minh vì Thống nhất người Romania (Alianța pentru Unirea Românilor - AUR).
Sorin Grindeanu thông báo “những bước đầu” cho một tân chính phủ, nói các bên đã đồng thuận về các nguyên tắc chung của một thỏa thuận chính trị, gồm mục tiêu vĩ mô, Kế hoạch Phục hồi và Khả năng chống chịu (PNRR), Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OCDE) và SAFE. Ông chỉ trích USR vì “phô trương đạo đức” và tạo ra “nghịch lý: gỡ khủng hoảng bằng cách khóa chặt”. Thông điệp gửi USR: nếu không muốn là một phần giải pháp, PSD “có thể đi tiếp mà không cần họ”.
Trong PNL, nhiều lãnh đạo trung ương và địa phương phản đối việc vote cho chính phủ PSD, kèm điều kiện loại các “puciști” khỏi chức vụ nghị viện và không bổ nhiệm họ vào nội các. PNL lo ngại nếu Grindeanu trở thành thủ tướng, nhóm đảo chính sẽ được tiếp sức, còn Ilie Bolojan chịu áp lực vì đề xuất trước đó về một “pact cho Romania”. UDMR vẫn hoài nghi sau khi Grindeanu, cùng AUR, đã góp phần hạ bệ nội các trước đây.
Lịch làm việc dày đặc: các lãnh đạo gặp nhau tại Vila Lac, USR dời họp lãnh đạo sang thứ Sáu 17:00, còn “chính phủ Bolojan” họp nội các vào sáng hôm sau. Một phương án dự phòng là giữ nội các Bolojan với quyền hạn hạn chế đến tháng 9 nếu bế tắc kéo dài. Trong khi đó, Petrișor Peiu (AUR) kêu gọi Nicușor Dan tổ chức bầu cử trước thời hạn và các cuộc thảo luận với các hãng xếp hạng tín nhiệm sắp đến gần, gia tăng áp lực tìm lối ra.
Các bên có thể còn một cuộc gặp nữa, nhưng khả năng thỏa thuận thấp vì thiếu niềm tin. Quyết định chỉ định thủ tướng vào thứ Sáu sẽ là bước kế tiếp định hình cục diện: hoặc một thỏa thuận thiểu số được chốt, hoặc kịch bản chính phủ tạm quyền tiếp tục kéo dài.
