Tin Romania
Iran tấn công ba tàu Romania trong thập niên 1980, chính quyền cộng sản giữ kín vì dầu mỏ
Chia sẻ:DNnet
Phát hành:Chủ Nhật, 12 tháng 4, 2026
Tóm tắt
Trong thời cộng sản, Romania hợp tác sâu rộng với Iran: nhà máy lọc dầu Petromidia được xây để chế biến dầu Iran, hai bên có nhà máy liên doanh sản xuất máy kéo ở Tabriz, nông trại bông chung và kỹ sư Romania tham gia điện khí hóa Iran trong thập niên 1970. Sau Cách mạng Hồi giáo 1979, quan hệ không chấm dứt nhưng trở nên khó khăn hơn.
Tháng 9/1980, chiến tranh Iran–Iraq nổ ra vì tranh chấp khu vực Shatt al-Arab, Iran ủng hộ nổi dậy người Kurd và lo ngại “xuất khẩu” cách mạng, còn Saddam Hussein muốn thay Iran làm cường quốc vùng Vịnh. Trong bối cảnh đó, tàu buôn Romania bị cuốn vào làn đạn.
Cargou Olănești cập cảng Khorramshahr ngày 4/9/1980, đang dỡ hàng thì 22/9 nổ súng; thành phố bị oanh kích, tàu áp dụng chế độ tiết kiệm nhiên liệu và trực chiến. Ngày 2/10 tàu trúng đạn cháy, 4/10 lại trúng ba quả, 5/10 cầu gỗ bốc cháy; thủy thủ chứng kiến nhiều tàu khác bị bắn, có lúc lực lượng Iran lên tàu kiểm tra căng thẳng. Ngày 7/10, sau khi tiếp tục trúng hỏa lực và thấy thủy thủ từ các tàu khác bị bắn trên sông, thuyền trưởng lệnh bỏ tàu sang bờ Iraq; đoàn bị bắn từ phía Iran nhưng không ai trúng đạn, được Iraq cứu giúp và hồi hương qua Basra–Kuwait–Istanbul, về đến Otopeni ngày 14/10. Thiệt hại ước 4,08 triệu lei, tương đương khoảng 912.000 USD theo tỷ giá khi đó.
Ngày 23/11/1987, tàu Fundulea chở đá hoa sang Kuwait qua eo biển Hormuz bị tàu quân sự Iran dừng kiểm tra, sau đó một tàu khác giả vờ rời đi rồi bắn rốc-két cháy, nghi có napalm. Nhiều người bị thương nặng; ba thuyền viên được sơ tán sang Oman rồi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất điều trị, nhưng thuyền trưởng Radu Lupu tử vong tại một bệnh viện ở Thụy Sĩ. Tàu được cứu hỏa, kéo về Dubai; dự định bán sắt vụn sang Ấn Độ bất thành, năm 1988 được tàu kéo Hercules đưa về Constanța sửa với chi phí 2 triệu USD, sau đó đổi tên Attila K rồi Simona và bị tháo dỡ năm 2000. Bối cảnh là căng thẳng Iran–Kuwait và nghi ngờ tàu Romania chở vũ khí cho Iraq; có ý kiến trong giới hàng hải rằng đây là thông điệp răn đe liên quan các thỏa thuận vũ khí, nhưng chi tiết này chỉ ở mức suy đoán được nêu trong tài liệu chuyên ngành.
Ngày 8/7/1988, cargou Plătărești chở gỗ sang Kuwait bị tàu tuần Iran bắn rốc-két gần đảo Farsi, hư hại nhưng vẫn tiếp tục hải trình. Toàn bộ các sự cố được phía Romania giữ bí mật để tránh tổn hại quan hệ với Iran; ngay trước Cách mạng 1989, Nicolae Ceaușescu còn sang Iran bàn hợp tác kinh tế.
Những vụ tấn công này nằm trong khuôn khổ “Războiul Petrolierelor” (Tanker War), khi Iran và Iraq đánh vào hàng trăm tàu buôn ở Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz. Iraq tiến hành 283 vụ, chủ yếu nhắm vào tàu chở dầu từ cảng Iran; Iran thực hiện 168 vụ, nhắm vào tàu bị nghi hỗ trợ Iraq.
Cục diện khu vực phức tạp: Iraq nhận hỗ trợ từ Liên Xô, Iugoslavia, Mỹ, Anh, Pháp, Ý và đa số nước Arab; Iran được Trung Quốc, Triều Tiên, Pakistan, Libya, Syria, Cuba hậu thuẫn. Kết cục chiến tranh là trở về biên giới ban đầu; từ 1986 Mỹ can thiệp bảo vệ tàu Kuwait trước hỏa lực Iran. Mâu thuẫn nợ nần với Kuwait sau đó góp phần dẫn đến việc Iraq xâm lược nước này năm 1990, và Kuwait được giải phóng bởi liên minh quốc tế do Mỹ dẫn đầu.
Tháng 9/1980, chiến tranh Iran–Iraq nổ ra vì tranh chấp khu vực Shatt al-Arab, Iran ủng hộ nổi dậy người Kurd và lo ngại “xuất khẩu” cách mạng, còn Saddam Hussein muốn thay Iran làm cường quốc vùng Vịnh. Trong bối cảnh đó, tàu buôn Romania bị cuốn vào làn đạn.
Cargou Olănești cập cảng Khorramshahr ngày 4/9/1980, đang dỡ hàng thì 22/9 nổ súng; thành phố bị oanh kích, tàu áp dụng chế độ tiết kiệm nhiên liệu và trực chiến. Ngày 2/10 tàu trúng đạn cháy, 4/10 lại trúng ba quả, 5/10 cầu gỗ bốc cháy; thủy thủ chứng kiến nhiều tàu khác bị bắn, có lúc lực lượng Iran lên tàu kiểm tra căng thẳng. Ngày 7/10, sau khi tiếp tục trúng hỏa lực và thấy thủy thủ từ các tàu khác bị bắn trên sông, thuyền trưởng lệnh bỏ tàu sang bờ Iraq; đoàn bị bắn từ phía Iran nhưng không ai trúng đạn, được Iraq cứu giúp và hồi hương qua Basra–Kuwait–Istanbul, về đến Otopeni ngày 14/10. Thiệt hại ước 4,08 triệu lei, tương đương khoảng 912.000 USD theo tỷ giá khi đó.
Ngày 23/11/1987, tàu Fundulea chở đá hoa sang Kuwait qua eo biển Hormuz bị tàu quân sự Iran dừng kiểm tra, sau đó một tàu khác giả vờ rời đi rồi bắn rốc-két cháy, nghi có napalm. Nhiều người bị thương nặng; ba thuyền viên được sơ tán sang Oman rồi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất điều trị, nhưng thuyền trưởng Radu Lupu tử vong tại một bệnh viện ở Thụy Sĩ. Tàu được cứu hỏa, kéo về Dubai; dự định bán sắt vụn sang Ấn Độ bất thành, năm 1988 được tàu kéo Hercules đưa về Constanța sửa với chi phí 2 triệu USD, sau đó đổi tên Attila K rồi Simona và bị tháo dỡ năm 2000. Bối cảnh là căng thẳng Iran–Kuwait và nghi ngờ tàu Romania chở vũ khí cho Iraq; có ý kiến trong giới hàng hải rằng đây là thông điệp răn đe liên quan các thỏa thuận vũ khí, nhưng chi tiết này chỉ ở mức suy đoán được nêu trong tài liệu chuyên ngành.
Ngày 8/7/1988, cargou Plătărești chở gỗ sang Kuwait bị tàu tuần Iran bắn rốc-két gần đảo Farsi, hư hại nhưng vẫn tiếp tục hải trình. Toàn bộ các sự cố được phía Romania giữ bí mật để tránh tổn hại quan hệ với Iran; ngay trước Cách mạng 1989, Nicolae Ceaușescu còn sang Iran bàn hợp tác kinh tế.
Những vụ tấn công này nằm trong khuôn khổ “Războiul Petrolierelor” (Tanker War), khi Iran và Iraq đánh vào hàng trăm tàu buôn ở Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz. Iraq tiến hành 283 vụ, chủ yếu nhắm vào tàu chở dầu từ cảng Iran; Iran thực hiện 168 vụ, nhắm vào tàu bị nghi hỗ trợ Iraq.
Cục diện khu vực phức tạp: Iraq nhận hỗ trợ từ Liên Xô, Iugoslavia, Mỹ, Anh, Pháp, Ý và đa số nước Arab; Iran được Trung Quốc, Triều Tiên, Pakistan, Libya, Syria, Cuba hậu thuẫn. Kết cục chiến tranh là trở về biên giới ban đầu; từ 1986 Mỹ can thiệp bảo vệ tàu Kuwait trước hỏa lực Iran. Mâu thuẫn nợ nần với Kuwait sau đó góp phần dẫn đến việc Iraq xâm lược nước này năm 1990, và Kuwait được giải phóng bởi liên minh quốc tế do Mỹ dẫn đầu.
DNnet sử dụng AI để tóm tắt tin tức được thành viên chia sẻ. Nội dung và bản quyền của tin ảnh thuộc về trang tin gốc. Bạn có thể xem cụ thể tại link của trang tin gốc hay trao đổi, phản ảnh tại đây.
Tin Romania
Trực tiếp bầu cử ở Hungary: Hơn 54% cử tri đã bỏ phiếu đến 13:00; kỷ lục tham gia, huy động mạnh ở Budapest và vùng lân cận; ý nghĩa của làn sóng bỏ phiếu
Tỷ lệ đi bầu ở Hungary đạt 54,14% lúc 13:00, vượt xa 2022; Budapest và hạt Pest dẫn đầu. Bỏ phiếu qua thư tăng mạnh, dự báo đêm mới rõ kết quả. Cuộc...
Trung Quốc chuẩn bị chuyển tên lửa phòng không vác vai cho Iran, theo cơ quan tình báo Mỹ
Tình báo Mỹ nói Trung Quốc sắp chuyển tên lửa vác vai cho Iran qua nước thứ ba. Nguy cơ phá vỡ ngừng bắn; Bắc Kinh phủ nhận, kêu gọi hạ nhiệt. Trump...
Người đàn ông ở Târgu Mureș yêu cầu bạn trai bạo lực của vợ bị cấm tiếp cận sáu con chung
Người cha ở Târgu Mureș xin lệnh bảo vệ cấm bạn trai của vợ tiếp cận sáu con sau khi người này đạp vỡ cửa, có camera ghi lại. Cảnh sát ban đầu không...
Phó tổng thống Mỹ trở về tay trắng gặp Trump: Không đạt thỏa thuận với Iran sau đàm phán marathon tại Pakistan; Washington đưa ra 'đề nghị tốt nhất và cuối cùng', theo Vance
JD Vance rời Islamabad tay trắng sau 21 giờ đàm phán với Iran, bất đồng quanh chương trình hạt nhân. Washington nói đã đưa 'đề nghị tốt nhất và cuối...
Không còn giọt dầu nào qua eo biển Hormuz: 20.000 thủy thủ mắc kẹt trên biển
Vận tải dầu qua eo biển Hormuz tê liệt dù có ngừng bắn do Mỹ bảo trợ. 3.200 tàu (800 tàu dầu) chờ đợi; 20.000 thủy thủ mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư. Rẽ qua...
Adrian Ilie bị phát hiện lái xe sau khi uống rượu lần thứ hai trong 3 năm, bị đình chỉ bằng lái
Adrian Ilie (51 tuổi) bị kiểm tra ở Poiana Brașov tối Thứ Sáu Tuần Thánh, nồng độ 0,23 mg/l. Bằng lái bị treo 90 ngày vì mức dưới ngưỡng hình sự 0,80...
Quyết định lớn của Rădoi tại FCSB: tái đá chính sau nhiều tháng, loại người được ông chủ ưu ái
Târnovanu tái bắt chính sau 72 ngày; suất U21 của FCSB do tiền đạo Alexandru Stoian đảm nhiệm. Chiricheș và Mihai Popescu đá chính, Popescu trở lại...
Khảo sát AtlasIntel trước giờ bầu cử Hungary: Tisza dẫn trước Fidesz
Khảo sát AtlasIntel trước giờ bầu cử Hungary cho thấy Tisza 52,1% vượt Fidesz 39,3%, Peter Magyar cũng dẫn Viktor Orbán 48,7%–40,8% về mức phù hợp...
Chiến sự Trung Đông, ngày 43: Mỹ bắt đầu rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz, đàm phán tại Islamabad có nguy cơ bế tắc
Mỹ tuyên bố rà phá thủy lôi và mở luồng an toàn ở Hormuz, Iran bác bỏ và coi đây là lằn ranh đỏ. Đàm phán Mỹ–Iran tại Islamabad bước vào giai đoạn kỹ...
Xem tiếp
