Tóm tắt
Jensen Huang, gương mặt tiêu biểu của làn sóng AI và lãnh đạo hãng chip Nvidia, đang sa lầy vào bê bối sau mối quan hệ ngoài luồng với một nghi phạm gián điệp Trung Quốc. Ông sinh tại Đài Loan, sang Mỹ năm 9 tuổi, học kỹ thuật điện ở Đại học Bang Oregon (Oregon State University) và Đại học Stanford (Stanford University), từng làm tại công ty chip Mỹ Advanced Micro Devices (AMD) trước khi đồng sáng lập Nvidia. Theo Chỉ số Tỷ phú Bloomberg (Bloomberg Billionaires Index), tài sản ước 155 tỷ USD; từng được ví là “Taylor Swift của công nghệ” và ở Đài Loan gọi là “Daddy Huang”.
Nhà văn Stephen Witt nhận định ông là nhà kiến tạo phần cứng AI định hình hiện tại. Huang có quan hệ gần gũi với Donald Trump; tại thượng đỉnh AI ở Nhà Trắng, ông ngồi cạnh Trump cùng Elon Musk. Trump nói chưa trao đổi với Huang từ khi cuộc điều tra lộ ra nhưng khen ông là người “tốt” và đã làm “một công việc đáng kinh ngạc cho đất nước”.
Cạnh tranh Mỹ–Trung về AI làm nền cho câu chuyện, với lo ngại AI tăng cường năng lực quân sự và giám sát của Trung Quốc. Lợi thế của Mỹ phần lớn nhờ các công ty như Nvidia và nhà sản xuất Công ty Sản xuất Chất bán dẫn Đài Loan (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company - TSMC). Từ 2022, kiểm soát xuất khẩu khiến Nvidia gần như mất thị trường Trung Quốc; Huang nói thị phần từ khoảng 95% về gần như 0. Ông con thoi giữa Washington và Bắc Kinh tìm cách bán lại chip (trừ loại tối tân nhất), nhưng những tiết lộ hôm Chủ nhật có thể lý giải vì sao vẫn chưa giành được nhượng bộ từ chính quyền Trump.
Nvidia do Huang cùng Chris Malachowsky và Curtis Priem lập năm 1993, ban đầu làm chip đồ họa cho game, sau chuyển trục sang AI. Từ 2012, cộng đồng học sâu dùng GPU Nvidia; Huang dồn lực xây dựng hạ tầng phần cứng AI, khách hàng đầu tiên là OpenAI khi chỉ khoảng 30 người và được ông tặng thiết bị. Nvidia hiện được định giá khoảng 4,5 nghìn tỷ USD; mô hình AlexNet ban đầu huấn luyện trên hai card Nvidia trong phòng ngủ, nay cần 200.000–300.000 card tại các trung tâm dữ liệu. Theo Witt, khi hạ tầng AI bùng nổ, “Jensen như điều hành một trạm thu phí”, giúp Nvidia từng có lúc là công ty giá trị nhất thế giới.
Hội đồng quản trị Nvidia mở cuộc điều tra sau khi báo New York Times (The New York Times) đưa tin Huang có quan hệ tình cảm với một phụ nữ bị tình báo Mỹ cho là gián điệp Trung Quốc. Dù vậy, hội đồng tuyên bố vẫn “tin tưởng Jensen và đội ngũ lãnh đạo”; nguồn tin nói khả năng ông bị thay là thấp vì khối tiền khổng lồ liên quan và chưa có người kế nhiệm rõ ràng.
Huang gặp vợ là Lori ở Đại học Bang Oregon; họ kết hôn năm 1985 và có hai con Madison, Spencer, cả hai làm việc tại Nvidia. Ông gắn phong cách áo khoác da đen với Lori và con gái; Lori từng dự quốc yến do Donald Trump tổ chức đón Tập Cận Bình. Năm 2007, họ lập Quỹ Jen-Hsun và Lori Huang (Jen-Hsun and Lori Huang Foundation), hiện tài sản hơn 9 tỷ USD và đã ủng hộ hàng chục triệu USD cho các chương trình kỹ thuật tại Oregon State và Stanford. Hình ảnh “người đàn ông của gia đình” vì thế bị tổn hại; Huang công khai thừa nhận ngoại tình và xin lỗi.
Theo các quan chức Mỹ, Alice Huang (còn gọi Huang Le) – lãnh đạo cấp cao tại công ty trung tâm dữ liệu Megaspeed ở Singapore – bị cơ quan tình báo hàng đầu của Trung Quốc tuyển mộ. Megaspeed từng bị nghi chuyển hướng chip Nvidia về Trung Quốc, điều mà Nvidia nói đã được điều tra và bác bỏ. Theo dõi nghe lén cho thấy liên lạc giữa Alice Huang và một công dân Mỹ, sau đó được “gỡ ẩn danh” thành Jensen Huang. Chưa rõ cô đã chuyển giao thông tin gì, giá trị thế nào và bắt đầu từ khi nào; Alice không phản hồi. Nvidia nói không hay biết các quan ngại tình báo và tin rằng nếu có đe dọa thực sự, chính phủ Mỹ sẽ thông báo.
Nhà văn Stephen Witt nhận định ông là nhà kiến tạo phần cứng AI định hình hiện tại. Huang có quan hệ gần gũi với Donald Trump; tại thượng đỉnh AI ở Nhà Trắng, ông ngồi cạnh Trump cùng Elon Musk. Trump nói chưa trao đổi với Huang từ khi cuộc điều tra lộ ra nhưng khen ông là người “tốt” và đã làm “một công việc đáng kinh ngạc cho đất nước”.
Cạnh tranh Mỹ–Trung về AI làm nền cho câu chuyện, với lo ngại AI tăng cường năng lực quân sự và giám sát của Trung Quốc. Lợi thế của Mỹ phần lớn nhờ các công ty như Nvidia và nhà sản xuất Công ty Sản xuất Chất bán dẫn Đài Loan (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company - TSMC). Từ 2022, kiểm soát xuất khẩu khiến Nvidia gần như mất thị trường Trung Quốc; Huang nói thị phần từ khoảng 95% về gần như 0. Ông con thoi giữa Washington và Bắc Kinh tìm cách bán lại chip (trừ loại tối tân nhất), nhưng những tiết lộ hôm Chủ nhật có thể lý giải vì sao vẫn chưa giành được nhượng bộ từ chính quyền Trump.
Nvidia do Huang cùng Chris Malachowsky và Curtis Priem lập năm 1993, ban đầu làm chip đồ họa cho game, sau chuyển trục sang AI. Từ 2012, cộng đồng học sâu dùng GPU Nvidia; Huang dồn lực xây dựng hạ tầng phần cứng AI, khách hàng đầu tiên là OpenAI khi chỉ khoảng 30 người và được ông tặng thiết bị. Nvidia hiện được định giá khoảng 4,5 nghìn tỷ USD; mô hình AlexNet ban đầu huấn luyện trên hai card Nvidia trong phòng ngủ, nay cần 200.000–300.000 card tại các trung tâm dữ liệu. Theo Witt, khi hạ tầng AI bùng nổ, “Jensen như điều hành một trạm thu phí”, giúp Nvidia từng có lúc là công ty giá trị nhất thế giới.
Hội đồng quản trị Nvidia mở cuộc điều tra sau khi báo New York Times (The New York Times) đưa tin Huang có quan hệ tình cảm với một phụ nữ bị tình báo Mỹ cho là gián điệp Trung Quốc. Dù vậy, hội đồng tuyên bố vẫn “tin tưởng Jensen và đội ngũ lãnh đạo”; nguồn tin nói khả năng ông bị thay là thấp vì khối tiền khổng lồ liên quan và chưa có người kế nhiệm rõ ràng.
Huang gặp vợ là Lori ở Đại học Bang Oregon; họ kết hôn năm 1985 và có hai con Madison, Spencer, cả hai làm việc tại Nvidia. Ông gắn phong cách áo khoác da đen với Lori và con gái; Lori từng dự quốc yến do Donald Trump tổ chức đón Tập Cận Bình. Năm 2007, họ lập Quỹ Jen-Hsun và Lori Huang (Jen-Hsun and Lori Huang Foundation), hiện tài sản hơn 9 tỷ USD và đã ủng hộ hàng chục triệu USD cho các chương trình kỹ thuật tại Oregon State và Stanford. Hình ảnh “người đàn ông của gia đình” vì thế bị tổn hại; Huang công khai thừa nhận ngoại tình và xin lỗi.
Theo các quan chức Mỹ, Alice Huang (còn gọi Huang Le) – lãnh đạo cấp cao tại công ty trung tâm dữ liệu Megaspeed ở Singapore – bị cơ quan tình báo hàng đầu của Trung Quốc tuyển mộ. Megaspeed từng bị nghi chuyển hướng chip Nvidia về Trung Quốc, điều mà Nvidia nói đã được điều tra và bác bỏ. Theo dõi nghe lén cho thấy liên lạc giữa Alice Huang và một công dân Mỹ, sau đó được “gỡ ẩn danh” thành Jensen Huang. Chưa rõ cô đã chuyển giao thông tin gì, giá trị thế nào và bắt đầu từ khi nào; Alice không phản hồi. Nvidia nói không hay biết các quan ngại tình báo và tin rằng nếu có đe dọa thực sự, chính phủ Mỹ sẽ thông báo.

