Tóm tắt
Tòa Hiến pháp Liên bang (Bundesverfassungsgericht) yêu cầu Bộ trưởng Kinh tế Katherina Reiche tạm thời xóa một video trên Instagram, trong đó bà cáo buộc Đảng Cánh tả (Die Linke) có chủ nghĩa bài Do Thái. Quyết định được đưa ra theo thủ tục khẩn cấp, chưa phải phán quyết nội dung cuối cùng.
Video nằm trên tài khoản chính thức của Bộ Kinh tế Liên bang (Bundeswirtschaftsministerium), đăng ngày 24/9 với dòng giới thiệu nêu nguy cơ “chủ nghĩa bài Do Thái và trưng thu tài sản” đe dọa kinh tế tại hội nghị My Way 26. Trên sân khấu một hội nghị tư nhân, Katherina Reiche thuộc Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) cảnh báo về khả năng Berlin có chính quyền gồm Die Linke, Grüne và SPD, đồng thời nói đảng này công khai bài Do Thái, khiến người Do Thái ở Berlin sợ hãi, và đưa trưng thu vào cương lĩnh.
Bối cảnh là cuộc bầu cử Berlin ngày 20/9, nơi Die Linke dẫn đầu. Khi đó dấy lên tranh luận liệu SPD và Grüne có mở đàm phán dò xét để thành lập chính quyền hay không. Trong nhiều tuần, Die Linke bị chỉ trích, đặc biệt từ phía Union, vì nghi ngờ liên hệ “băng nhóm” và lập trường ủng hộ Palestine dẫn tới cáo buộc bài Do Thái; đồng thời thúc đẩy chủ trương xã hội hóa các tập đoàn nhà ở lớn.
Hai ngày sau bài đăng, Die Linke yêu cầu gỡ video và đòi cam kết không tái phạm trước 29/9, nhưng Bộ từ chối. Đầu tháng 10, phía Reiche qua luật sư khẳng định phát ngôn phù hợp hiến pháp và nguyên tắc trung lập không cấm những phát biểu đó; bài đăng vẫn ở trên kênh chính thức của Bundeswirtschaftsministerium.
Bundesverfassungsgericht cho rằng bài đăng được công bố “dưới sự viện dẫn đặc thù thẩm quyền chức vụ và nguồn lực nhà nước”, nên có khả năng xâm phạm quyền. Trong thủ tục khẩn cấp, Tòa áp dụng cân nhắc hậu quả và nhận định rủi ro lớn hơn là để bài đăng tiếp tục trực tuyến nếu sau này bị tuyên vi hiến. Tòa cũng nêu không loại trừ khả năng Reiche đã vượt quá giới hạn tính khách quan.
Theo án lệ trước đây, các bộ trưởng sử dụng nguồn lực từ thuế không được tác động vào cạnh tranh chính trị vì lợi hay hại cho đảng khác; do đó phải tách bạch rõ vai trò bộ trưởng và chính trị đảng phái. Die Linke nhấn mạnh “một bộ liên bang không phải văn phòng vận động tranh cử”. Bundeswirtschaftsministerium cho biết sẽ xem xét quyết định và thực thi hệ quả, tạm thời không bình luận thêm; khoảng một giờ sau khi công bố quyết định, video vẫn còn truy cập được.
Video nằm trên tài khoản chính thức của Bộ Kinh tế Liên bang (Bundeswirtschaftsministerium), đăng ngày 24/9 với dòng giới thiệu nêu nguy cơ “chủ nghĩa bài Do Thái và trưng thu tài sản” đe dọa kinh tế tại hội nghị My Way 26. Trên sân khấu một hội nghị tư nhân, Katherina Reiche thuộc Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) cảnh báo về khả năng Berlin có chính quyền gồm Die Linke, Grüne và SPD, đồng thời nói đảng này công khai bài Do Thái, khiến người Do Thái ở Berlin sợ hãi, và đưa trưng thu vào cương lĩnh.
Bối cảnh là cuộc bầu cử Berlin ngày 20/9, nơi Die Linke dẫn đầu. Khi đó dấy lên tranh luận liệu SPD và Grüne có mở đàm phán dò xét để thành lập chính quyền hay không. Trong nhiều tuần, Die Linke bị chỉ trích, đặc biệt từ phía Union, vì nghi ngờ liên hệ “băng nhóm” và lập trường ủng hộ Palestine dẫn tới cáo buộc bài Do Thái; đồng thời thúc đẩy chủ trương xã hội hóa các tập đoàn nhà ở lớn.
Hai ngày sau bài đăng, Die Linke yêu cầu gỡ video và đòi cam kết không tái phạm trước 29/9, nhưng Bộ từ chối. Đầu tháng 10, phía Reiche qua luật sư khẳng định phát ngôn phù hợp hiến pháp và nguyên tắc trung lập không cấm những phát biểu đó; bài đăng vẫn ở trên kênh chính thức của Bundeswirtschaftsministerium.
Bundesverfassungsgericht cho rằng bài đăng được công bố “dưới sự viện dẫn đặc thù thẩm quyền chức vụ và nguồn lực nhà nước”, nên có khả năng xâm phạm quyền. Trong thủ tục khẩn cấp, Tòa áp dụng cân nhắc hậu quả và nhận định rủi ro lớn hơn là để bài đăng tiếp tục trực tuyến nếu sau này bị tuyên vi hiến. Tòa cũng nêu không loại trừ khả năng Reiche đã vượt quá giới hạn tính khách quan.
Theo án lệ trước đây, các bộ trưởng sử dụng nguồn lực từ thuế không được tác động vào cạnh tranh chính trị vì lợi hay hại cho đảng khác; do đó phải tách bạch rõ vai trò bộ trưởng và chính trị đảng phái. Die Linke nhấn mạnh “một bộ liên bang không phải văn phòng vận động tranh cử”. Bundeswirtschaftsministerium cho biết sẽ xem xét quyết định và thực thi hệ quả, tạm thời không bình luận thêm; khoảng một giờ sau khi công bố quyết định, video vẫn còn truy cập được.