Một nhóm tại Đại học Kỹ thuật Séc tại Praha (České vysoké učení technické v Praze - ČVUT) phát triển máy bay không người lái có thể bay và hoàn thành nhiệm vụ không cần GPS hay phi công, thậm chí nhận lệnh bằng giọng nói. Giải pháp của công ty spin-off Fly4Future (Fly4Future) vừa ghi dấu ở Đức và mở đường cho ứng dụng trong cứu hộ, cứu hỏa và công nghiệp. Theo Công ty nghiên cứu Fortune Business Insights (Fortune Business Insights), thị trường drone toàn cầu hiện khoảng 100 tỷ USD và có thể đạt 210,26 tỷ USD vào năm 2034; châu Âu nắm khoảng 7 tỷ USD. Công nghệ đang tác động mạnh tới xây dựng, kiểm định và nông nghiệp chính xác, không chỉ chiến trường.

Đổi mới cốt lõi là điều khiển bằng ngôn ngữ tự nhiên, không cần định vị vệ tinh. Hệ thống dùng bốn camera, LiDAR 3D và máy tính tích hợp hiệu năng cao để tự định vị, lập bản đồ và nhận diện đối tượng. Các đối tượng như tòa nhà, con người hay phương tiện được đưa vào bản đồ không gian luôn cập nhật, đồng thời tạo một đồ thị quan hệ mô tả vị trí tương đối, giúp truy vấn tình huống theo mô tả của con người và lập kế hoạch di chuyển phù hợp.

Bước tiến lớn nằm ở sự tích hợp toàn chuỗi: từ yêu cầu người dùng thành kế hoạch nhiệm vụ, tự khám phá môi trường lạ, tìm mục tiêu và tự quyết định bước tiếp theo mà không cần kỹ thuật viên. Martin Saska, giáo sư tại Khoa Kỹ thuật Điện (Fakulta elektrotechnická - FEL), Đại học Kỹ thuật Séc tại Praha (České vysoké učení technické v Praze - ČVUT) và nhà sáng lập Fly4Future (Fly4Future), nhấn mạnh kết nối trực tiếp giữa người dùng cuối và hệ thống robot là chìa khóa để mở rộng robot bay trong nhiều lĩnh vực.

Năng lực được kiểm chứng tại cuộc thi Fully Autonomous Flight 2.0 do Cơ quan Liên bang về đổi mới đột phá (Bundesagentur für Sprunginnovationen - SPRIND) tổ chức, kéo dài 14 tháng; mỗi đội vào chung kết nhận nửa triệu EUR để phát triển. Vòng cuối diễn ra tại căn cứ Fliegerhorst Erding (Bang Bavaria) với bốn bài thi; không đội nào hoàn hảo, nhưng đội Séc nổi trội ở bài toán ‘hỗ trợ người bị thương’.

Ở bài này, drone phải tìm ‘người bị thương mặc áo đỏ’ và chuyển gói y tế. Hệ thống đã tự phát hiện nạn nhân nằm khuất sau tòa nhà dựa vào gốc cây, nhưng từ chối hạ cánh vì thiếu vùng an toàn; lần thử sau đáp lên mái gần đó, gần về địa lý nhưng ngoài tầm với thực tế. Bài test cho thấy robot cần hiểu không chỉ mục tiêu hình thức mà cả ý nghĩa rộng của nhiệm vụ; dẫu vậy đội Séc vẫn đạt kết quả tốt nhất và khi trình diễn trước nhà đầu tư đã lặp lại nhiệm vụ nhiều lần một cách hoàn hảo, là đội duy nhất làm được.

Tomáš Báča, kỹ thuật trưởng nhóm và nhà nghiên cứu của FEL ČVUT, đồng sở hữu Fly4Future, cho biết chiến thắng ở hạng mục này phản ánh đúng nhu cầu khách hàng; nhóm cũng vừa nhận dự án quốc gia lớn về xử lý cháy trong tòa nhà, nơi ưu tiên là tìm kiếm và cứu người.

Kết quả không chỉ dừng ở nguyên mẫu cho bốn bài kiểm tra; Fly4Future đang tích hợp công nghệ vào các nền tảng robot để thương mại hóa. Drone điều khiển bằng ngôn ngữ tự nhiên có thể hỗ trợ tìm kiếm cứu nạn, giúp lực lượng chữa cháy khoanh vùng và kiểm tra điểm nóng, giám sát an ninh khu vực rộng, kiểm tra công nghiệp, giao hàng, nông nghiệp thông minh, bảo tồn thiên nhiên và lập bản đồ vùng thiên tai. Lợi ích thương mại then chốt là giảm yêu cầu nhân sự: một hệ thống linh hoạt có thể đảm nhiệm nhiều loại nhiệm vụ mà không cần phát triển drone hay phần mềm điều khiển riêng, và người vận hành như điều phối viên, lính cứu hỏa hay thanh tra có thể sử dụng mà không cần chuyên môn robot.