Tóm tắt
Kỳ họp thứ 81 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khai màn trong bối cảnh u ám nối tiếp năm trước, với một tuần các cuộc gặp song phương dày đặc tại New York. Trước giờ khai mạc, Emmanuel Macron dự kiến gặp Donald Trump; Phủ Tổng thống Pháp (Élysée) và Nhà Trắng (White House) chưa công bố chương trình làm việc. Từ Saint-Pierre-et-Miquelon, Macron cùng Thủ tướng Canada Mark Carney khẳng định chủ quyền và kêu gọi xích lại gần nhau sau khi Trump đăng bản đồ tô cờ Mỹ phủ cả khu vực, gồm cả Saint-Pierre-et-Miquelon.
Tâm điểm nghị sự là Ukraine, bốn năm rưỡi sau cuộc xâm lược do Vladimir Poutine phát động, khi Kyiv tăng cường tấn công bằng drone sâu trong lãnh thổ Nga. Macron sẽ phát biểu chiều thứ Ba, sau Trump, để nêu “chủ nghĩa đa phương hiệu quả” dựa trên liên minh các quốc gia và chủ thể có khả năng tạo kết quả cụ thể. Ông cũng gặp Volodymyr Zelensky; Trump dự kiến gặp Zelensky, nối tiếp chuyến đi Moskva và Kyiv của hai đặc phái viên Mỹ nhằm thúc đẩy trung gian hòa giải.
Cuộc chiến do Hoa Kỳ phát động nhằm vào Iran hồi tháng 2 sẽ chi phối nhiều thảo luận, dù chưa kỳ vọng đột phá vì bế tắc giữa Washington và Tehran. Hệ lụy với Trung Đông và kinh tế toàn cầu, đặc biệt là giá nhiên liệu tăng vọt, trở thành mối lo nổi bật song song với các chủ đề an ninh khu vực.
Phái đoàn Iran, có Tổng thống Massoud Pezeshkian, được cấp phép vào Hoa Kỳ, trong khi lãnh đạo Palestine không được; Liên minh châu Âu lên tiếng phản đối. Gần ba năm sau ngày 7-10 và chiến dịch đáp trả của Israel ở Gaza, xung đột vẫn tiếp diễn; một năm sau khi Pháp và chín nước công nhận Nhà nước Palestine, ngoại giao vẫn bế tắc. Benyamin Nétanyahou dự kiến đến New York bất chấp lời kêu gọi của thị trưởng thành phố; Zohran Mamdani kêu gọi thực thi lệnh bắt vì tội ác chiến tranh của Tòa án Hình sự Quốc tế (International Criminal Court), vốn không được Hoa Kỳ công nhận.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình không đến New York nhưng sẽ thăm cấp Nhà nước Hoa Kỳ và gặp Donald Trump. Quy định về trí tuệ nhân tạo nổi lên sau hàng loạt sự cố và cảnh báo, với lời kêu gọi của Tổng thư ký Antonio Guterres về “phối hợp toàn cầu”; có khả năng diễn ra một phiên họp đặc biệt của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (United Nations Security Council) về việc sử dụng AI.
Sau mùa hè nắng nóng dữ dội và thời tiết cực đoan, Tổng thư ký sẽ chủ trì cuộc gặp về hành động khí hậu, tiếp đó là một ngày dành cho nguy cơ mực nước biển dâng đe dọa các quốc đảo. Hậu trường, các cường quốc thương lượng người kế nhiệm tại Liên Hợp Quốc khi nhiệm kỳ của Antonio Guterres kết thúc ngày 31/12: Michelle Bachelet rút ứng cử sau khi bị xếp gần cuối trong bỏ phiếu thăm dò tại Hội đồng Bảo an, còn Carolyn Rodrigues-Birkett dẫn đầu tám ứng viên, trong bối cảnh tổ chức thắt chặt chi tiêu vì chậm đóng góp, đặc biệt từ Hoa Kỳ.
Tâm điểm nghị sự là Ukraine, bốn năm rưỡi sau cuộc xâm lược do Vladimir Poutine phát động, khi Kyiv tăng cường tấn công bằng drone sâu trong lãnh thổ Nga. Macron sẽ phát biểu chiều thứ Ba, sau Trump, để nêu “chủ nghĩa đa phương hiệu quả” dựa trên liên minh các quốc gia và chủ thể có khả năng tạo kết quả cụ thể. Ông cũng gặp Volodymyr Zelensky; Trump dự kiến gặp Zelensky, nối tiếp chuyến đi Moskva và Kyiv của hai đặc phái viên Mỹ nhằm thúc đẩy trung gian hòa giải.
Cuộc chiến do Hoa Kỳ phát động nhằm vào Iran hồi tháng 2 sẽ chi phối nhiều thảo luận, dù chưa kỳ vọng đột phá vì bế tắc giữa Washington và Tehran. Hệ lụy với Trung Đông và kinh tế toàn cầu, đặc biệt là giá nhiên liệu tăng vọt, trở thành mối lo nổi bật song song với các chủ đề an ninh khu vực.
Phái đoàn Iran, có Tổng thống Massoud Pezeshkian, được cấp phép vào Hoa Kỳ, trong khi lãnh đạo Palestine không được; Liên minh châu Âu lên tiếng phản đối. Gần ba năm sau ngày 7-10 và chiến dịch đáp trả của Israel ở Gaza, xung đột vẫn tiếp diễn; một năm sau khi Pháp và chín nước công nhận Nhà nước Palestine, ngoại giao vẫn bế tắc. Benyamin Nétanyahou dự kiến đến New York bất chấp lời kêu gọi của thị trưởng thành phố; Zohran Mamdani kêu gọi thực thi lệnh bắt vì tội ác chiến tranh của Tòa án Hình sự Quốc tế (International Criminal Court), vốn không được Hoa Kỳ công nhận.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình không đến New York nhưng sẽ thăm cấp Nhà nước Hoa Kỳ và gặp Donald Trump. Quy định về trí tuệ nhân tạo nổi lên sau hàng loạt sự cố và cảnh báo, với lời kêu gọi của Tổng thư ký Antonio Guterres về “phối hợp toàn cầu”; có khả năng diễn ra một phiên họp đặc biệt của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (United Nations Security Council) về việc sử dụng AI.
Sau mùa hè nắng nóng dữ dội và thời tiết cực đoan, Tổng thư ký sẽ chủ trì cuộc gặp về hành động khí hậu, tiếp đó là một ngày dành cho nguy cơ mực nước biển dâng đe dọa các quốc đảo. Hậu trường, các cường quốc thương lượng người kế nhiệm tại Liên Hợp Quốc khi nhiệm kỳ của Antonio Guterres kết thúc ngày 31/12: Michelle Bachelet rút ứng cử sau khi bị xếp gần cuối trong bỏ phiếu thăm dò tại Hội đồng Bảo an, còn Carolyn Rodrigues-Birkett dẫn đầu tám ứng viên, trong bối cảnh tổ chức thắt chặt chi tiêu vì chậm đóng góp, đặc biệt từ Hoa Kỳ.
