Tomáš Lebeda, Giám đốc Vụ Chính sách Nội bộ của Văn phòng Tổng thống (Kancelář prezidenta), khẳng định chính phủ không thể cản trở nguyên thủ thực thi quyền hạn theo Hiến pháp và thông lệ. Nếu Chính phủ Andrej Babiš (Vláda Andreje Babiše) tìm cách ngăn Tổng thống Petr Pavel dự thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại Ankara, ông sẽ khuyến nghị nộp đơn kiện tranh chấp thẩm quyền. Tổng thống vẫn kiên định tham dự và sẽ làm việc với thủ tướng vào ngày 8/5.

Quan hệ giữa Tổng thống Petr Pavel và các thành viên chính phủ hiện căng thẳng, song theo Lebeda, tổng thống luôn ưu tiên lợi ích công và thường tìm được đồng thuận với các bộ trưởng về vấn đề chuyên môn. Nguồn căng thẳng chủ yếu xuất phát từ các động thái của Bộ trưởng Ngoại giao Petr Macinka, và việc xử lý thuộc trách nhiệm của thủ tướng.

Về quyết định không bổ nhiệm Filip Turek làm Bộ trưởng Môi trường, Lebeda cho rằng các phát biểu tiếp theo của Turek càng củng cố tính đúng đắn của quyết định. Ông nhấn mạnh tổng thống dựa trên các nguyên tắc giá trị hiến định trong Hiến chương các quyền và tự do cơ bản (Listina základních práv a svobod), và quyết định hoàn toàn phù hợp với Hiến pháp.

Tranh cãi bùng lên khi chính phủ phê chuẩn thành phần đoàn dự thượng đỉnh NATO mà không tính đến sự hiện diện của tổng thống, trong khi ông Pavel khẳng định sẽ đi. Lebeda viện dẫn Điều 63 Hiến pháp: tổng thống đại diện nhà nước đối ngoại và không cơ quan nào có thể tước quyền này. Nếu bị cản trở bằng biện pháp kỹ thuật hay tổ chức, cần tính đến kiện tranh chấp thẩm quyền để buộc thực thi Hiến pháp.

Lebeda nhắc trường hợp năm 2022 khi Miloš Zeman không dự thượng đỉnh vì lý do sức khỏe—đó là lựa chọn cá nhân, không phải nguyên tắc. Theo thông lệ, tổng thống dự các thượng đỉnh NATO, còn nếu chính phủ lo ngại tiếng nói của mình, có thể cử thủ tướng đi cùng; tổng thống hoan nghênh phương án cả hai cùng dự, nhất là các vấn đề chi tiêu quốc phòng do thủ tướng nắm rõ.

Nếu đàm phán với thủ tướng không thành, Lebeda sẽ mạnh mẽ khuyên nộp kiện để bảo vệ cân bằng quyền lực, vì việc chính phủ bằng quyết định hành chính thay đổi thẩm quyền của nguyên thủ tạo tiền lệ nguy hiểm. Ông kêu gọi giữ vững phân công truyền thống: tổng thống dự thượng đỉnh NATO và Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, còn Liên minh châu Âu do thủ tướng đại diện; không nên để tham vọng cá nhân làm lệch chuẩn lâu dài của chính sách đối ngoại.