Sương giá đêm trước thứ Năm gây thiệt hại sơ bộ hàng trăm triệu korun cho người trồng trái cây ở Cộng hòa Séc, nặng nhất tại vùng Bohemia, đặc biệt miền Trung và miền Bắc. Thiệt hại chạm tới mọi loại cây ăn quả; con số chính xác sẽ rõ hơn sau khi kết thúc nở hoa và thụ phấn. Theo chủ tịch Hiệp hội Người trồng trái cây Cộng hòa Séc (Ovocnářská unie ČR) Martin Ludvík, mức độ năm nay nhiều khả năng không tới kỷ lục năm 2024 với thiệt hại khoảng 1,3 tỷ korun.

Dự báo về đêm rất rét đã ứng nghiệm, với nhiệt độ trong vườn xuống khoảng -2 đến -6°C kéo dài 3–7 giờ, nhiều nơi rét suốt đêm. Tình trạng khô hạn hiện hữu làm tăng tác động của rét. Một phần vườn cây đã bị ảnh hưởng bởi các đợt sương giá đầu và cuối tháng 4.

Người trồng trái cây đối mặt một năm kinh tế khó khăn, phải cân nhắc các bước đi và chi phí trong giai đoạn sinh trưởng. Bên cạnh sụt giảm sản lượng, dự kiến xuất hiện thiệt hại về chất lượng, nhất là với táo. Nhiều biện pháp chống rét được triển khai như đốt nến, hun khói và phun sương chống sương giá, song không thể bảo vệ toàn bộ sản lượng; nguy cơ rét còn có thể kéo dài tới giữa tháng 5.

Tại Ovocné sady Bříství, đồng sở hữu Alice Žertová cho biết còn quá sớm để đánh giá, ê-kíp trực đêm với báo thức theo giờ để theo dõi trạm khí tượng và đã dùng máy sưởi dầu di động chạy giữa các hàng táo nhằm pha trộn lớp không khí. Do hạn chế công suất, không thể che chở toàn bộ khu vườn; cây đang nở rộ là dễ tổn thương nhất, trong khi quả non ít rủi ro hơn. Một phần dâu tây đã bị rét hại cách đây hai tuần. Đại diện Sady Tuchoraz, Štěpán Chára, cũng nói chưa thể ước tính, có nơi nhiệt độ xuống tới -4°C.

Tác động trực tiếp tới giá bán lẻ dự kiến hạn chế do Cộng hòa Séc phụ thuộc vào nhập khẩu, mức tự cung tự cấp chỉ 30–40%. Giá trong siêu thị chủ yếu theo diễn biến thị trường và giá ở châu Âu. Tuy vậy, nếu sản lượng của Ba Lan – nguồn cung chủ lực của các chuỗi bán lẻ – giảm mạnh vì rét, giá có thể tăng.

Về hỗ trợ, Ovocnářská unie ČR cho rằng cần xử lý trên bình diện châu Âu như năm 2024, khi làn rét gây hại lớn ở Ba Lan và đang lan sang Slovakia, Hungary và khu vực Balkan. Mục tiêu là cách tiếp cận đồng nhất giữa các nước, nhiều khả năng trong khung Chính sách Nông nghiệp Chung; trước mắt cần tổng hợp và xác định mức thiệt hại.

Sau đợt rét 2024, Cộng hòa Séc nhận khoảng 380 triệu korun tiền bồi hoàn từ Liên minh châu Âu, với 539 nhà vườn nộp đơn, giúp họ trụ vững và gây dựng vụ mùa năm ngoái; người trồng táo nhận phần lớn do thiệt hại cao. Cả nước có khoảng 750 doanh nghiệp trồng cây ăn quả. Sương giá mùa xuân là rủi ro lặp lại hằng năm: sản lượng năm 2024 giảm còn 48.058 tấn rồi tăng lên 146.243 tấn năm sau; thiệt hại đáng kể cũng ghi nhận các năm 2019, 2017, 2016 và 2011.