Tóm tắt
Theo báo Libération (Libération), các đợt nắng nóng cực đoan không còn chỉ là vấn đề y tế công cộng mà đang trở thành thách thức lớn cho thị trường lao động. Ông Vincent Mandinaud của Cơ quan Quốc gia về Cải thiện điều kiện lao động (Agence nationale pour l'amélioration des conditions de travail - Anact) nhận định thế giới bước vào “chế độ khí hậu mới” kéo theo một “chế độ lao động mới”.
Nhiệt độ cao bào mòn năng suất: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính mỗi 1°C vượt ngưỡng 20°C làm năng suất giảm 2-3%. Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cảnh báo khi chỉ số nhiệt độ ướt WBGT qua 24-26°C, hiệu suất bắt đầu suy giảm; ở 33-34°C, năng suất các công việc cường độ trung bình, kể cả văn phòng, có thể giảm tới một nửa; trên 38°C, lao động gần như bất khả thi.
Tác động không chỉ là thể chất: oi bức gây mất ngủ, mệt mỏi, kém tập trung và dễ cáu gắt. Áp lực chăm sóc con cái, gián đoạn giao thông và căng thẳng tâm lý làm trầm trọng thêm suy giảm hiệu quả. Nhóm làm việc ngoài trời và cư dân khu đô thị có “đảo nhiệt” chịu rủi ro lớn hơn; theo Cơ quan Chiến lược Pháp (France Stratégie), sau 7 ngày liên tiếp trên 35°C, tỷ lệ nghỉ làm tăng khoảng 5%, gây xáo trộn hoạt động và dồn áp lực lên phần còn lại của lực lượng.
Pháp ban hành “Nghị định về nắng nóng” 2025, yêu cầu doanh nghiệp tăng bảo vệ người lao động: lắp rèm chống nắng, cải thiện thông gió, trang phục phù hợp và giảm phơi nhiễm nhiệt. Song song là điều chỉnh tổ chức công việc: tăng thời gian nghỉ, giảm cường độ, đổi giờ làm sớm hơn và kết thúc muộn hơn để né khung nóng nhất. Việc áp dụng gặp ràng buộc từ yêu cầu sản xuất, nhu cầu khách hàng và hoàn cảnh cá nhân người lao động.
Làm việc từ xa là một lựa chọn trong đợt nóng, nhưng không phải ai cũng có điều kiện làm việc hiệu quả ở nhà; nhiều người sống trong căn hộ nóng bức coi văn phòng có điều hòa là nơi dễ chịu hơn. Nhiều ngành như xây dựng, giao thông, sản xuất hay dịch vụ ngoài trời không thể áp dụng làm việc từ xa.
Sau đợt nắng nóng lịch sử 2003, nhận thức rủi ro và cơ chế cảnh báo, phòng ngừa đã tiến bộ; nhiệt độ cao ngày càng được coi là rủi ro nghề nghiệp. Tuy vậy, luật lao động Pháp chưa quy định ngưỡng nhiệt tối đa buộc dừng việc; quyền từ chối làm việc chỉ là giải pháp khẩn cấp, mang tính cá nhân. Chính phủ nghiên cứu mở rộng hỗ trợ tài chính cho ngành nghề phải tạm dừng vì nắng nóng, tương tự cơ chế bồi thường do thời tiết khắc nghiệt trong xây dựng.
Khi nắng nóng ngày càng thường xuyên, kéo dài và khắc nghiệt, xã hội cần điều chỉnh sâu cách làm việc, sản xuất, sinh sống và tiêu dùng để giảm phát thải khí nhà kính, hạn chế ấm lên toàn cầu. Ông Mandinaud nhấn mạnh nắng nóng cực đoan đang trở thành “bình thường mới”, buộc thế giới việc làm nhanh chóng thích nghi khi biến đổi khí hậu viết lại luật chơi của kinh tế và việc làm.
Nhiệt độ cao bào mòn năng suất: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính mỗi 1°C vượt ngưỡng 20°C làm năng suất giảm 2-3%. Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cảnh báo khi chỉ số nhiệt độ ướt WBGT qua 24-26°C, hiệu suất bắt đầu suy giảm; ở 33-34°C, năng suất các công việc cường độ trung bình, kể cả văn phòng, có thể giảm tới một nửa; trên 38°C, lao động gần như bất khả thi.
Tác động không chỉ là thể chất: oi bức gây mất ngủ, mệt mỏi, kém tập trung và dễ cáu gắt. Áp lực chăm sóc con cái, gián đoạn giao thông và căng thẳng tâm lý làm trầm trọng thêm suy giảm hiệu quả. Nhóm làm việc ngoài trời và cư dân khu đô thị có “đảo nhiệt” chịu rủi ro lớn hơn; theo Cơ quan Chiến lược Pháp (France Stratégie), sau 7 ngày liên tiếp trên 35°C, tỷ lệ nghỉ làm tăng khoảng 5%, gây xáo trộn hoạt động và dồn áp lực lên phần còn lại của lực lượng.
Pháp ban hành “Nghị định về nắng nóng” 2025, yêu cầu doanh nghiệp tăng bảo vệ người lao động: lắp rèm chống nắng, cải thiện thông gió, trang phục phù hợp và giảm phơi nhiễm nhiệt. Song song là điều chỉnh tổ chức công việc: tăng thời gian nghỉ, giảm cường độ, đổi giờ làm sớm hơn và kết thúc muộn hơn để né khung nóng nhất. Việc áp dụng gặp ràng buộc từ yêu cầu sản xuất, nhu cầu khách hàng và hoàn cảnh cá nhân người lao động.
Làm việc từ xa là một lựa chọn trong đợt nóng, nhưng không phải ai cũng có điều kiện làm việc hiệu quả ở nhà; nhiều người sống trong căn hộ nóng bức coi văn phòng có điều hòa là nơi dễ chịu hơn. Nhiều ngành như xây dựng, giao thông, sản xuất hay dịch vụ ngoài trời không thể áp dụng làm việc từ xa.
Sau đợt nắng nóng lịch sử 2003, nhận thức rủi ro và cơ chế cảnh báo, phòng ngừa đã tiến bộ; nhiệt độ cao ngày càng được coi là rủi ro nghề nghiệp. Tuy vậy, luật lao động Pháp chưa quy định ngưỡng nhiệt tối đa buộc dừng việc; quyền từ chối làm việc chỉ là giải pháp khẩn cấp, mang tính cá nhân. Chính phủ nghiên cứu mở rộng hỗ trợ tài chính cho ngành nghề phải tạm dừng vì nắng nóng, tương tự cơ chế bồi thường do thời tiết khắc nghiệt trong xây dựng.
Khi nắng nóng ngày càng thường xuyên, kéo dài và khắc nghiệt, xã hội cần điều chỉnh sâu cách làm việc, sản xuất, sinh sống và tiêu dùng để giảm phát thải khí nhà kính, hạn chế ấm lên toàn cầu. Ông Mandinaud nhấn mạnh nắng nóng cực đoan đang trở thành “bình thường mới”, buộc thế giới việc làm nhanh chóng thích nghi khi biến đổi khí hậu viết lại luật chơi của kinh tế và việc làm.
