Tóm tắt
Trên kênh truyền hình TF1 (TF1) và LCI (LCI), năm ứng viên tổng thống 2027 – Gabriel Attal, Raphaël Glucksmann, Marine Le Pen, Jean‑Luc Mélenchon và Bruno Retailleau – tranh luận gần ba giờ về bất bình đẳng, sức mua và đoàn kết xã hội; Edouard Philippe vắng mặt. Bối cảnh được nhấn mạnh bởi khảo sát Fractures françaises về mối quan tâm sức mua của người dân, ngay trước chiến dịch thường niên của Restos du Coeur.
Chủ đề smic tạo va chạm sớm: Marine Le Pen (Tập hợp Quốc gia – Rassemblement national, RN) ví việc tăng smic mang màu “URSS” và lo ngại mất việc ở doanh nghiệp nhỏ; Jean‑Luc Mélenchon (Nước Pháp Bất khuất – La France insoumise, LFI) nhắc smic vốn được chỉ số hóa theo lạm phát từ 1953. Để chống nghèo, Mélenchon muốn đánh thuế 100% phần thừa kế vượt 12 triệu EUR để cấp “trợ cấp tự chủ” cho thanh niên. Bruno Retailleau (Đảng Những người Cộng hòa – Les Républicains, LR) chủ trương “làm thêm một chút” và giảm mạnh các khoản đóng góp để tăng thu nhập từ lao động.
Về thuế khóa, Retailleau cho rằng chống nghèo bằng tạo hoạt động kinh tế chứ không phải tăng thuế; Gabriel Attal (Đảng Phục hưng – Renaissance) nói Pháp không phải “thiên đường thuế” và muốn “trả lại thành quả lao động” cho người dân. Raphaël Glucksmann đề xuất đặt “chia sẻ” vào trung tâm chính sách: đánh thuế mạnh hơn với thu nhập rất cao và các tập đoàn lớn, không đánh vào trung lưu và doanh nghiệp nhỏ. Marine Le Pen muốn áp VAT 0% cho hàng thiết yếu và 5,5% cho nhiên liệu, trong khi Attal ưu tiên bãi bỏ khoản đóng góp xã hội tổng quát (contribution sociale généralisée, CSG) để tăng lương ròng.
Về thuế và doanh nghiệp, Retailleau phản đối “hội chợ thuế” và bác bỏ “tình trạng khẩn cấp xã hội” mà Mélenchon muốn thiết lập, trong đó có chặn biên lợi nhuận các tập đoàn lớn. Retailleau đề xuất miễn đóng góp cho phần làm việc sau 35 giờ/tuần. Marine Le Pen đưa ý tưởng doanh nghiệp tăng lương 10% sẽ được miễn đóng góp của chủ sử dụng liên quan đến mức tăng đó trong 5 năm, cho lương đến 3 lần smic.
Về nhà ở, Le Pen đòi “ưu tiên quốc gia” trong tiếp cận nhà ở xã hội, bị Glucksmann gọi là “chính sách phân biệt”. Attal muốn ưu tiên người lao động, đặc biệt ngành “thiết yếu” như y tế, và mở rộng chương trình bảo lãnh Visale (Visale) cho toàn bộ người thuê. Retailleau ủng hộ ưu tiên người đi làm và cắt giảm “chuẩn mực” bị cho là kìm hãm xây dựng; Mélenchon muốn tăng quyền người thuê, yêu cầu tỉnh trưởng trưng dụng nhà trống và đặt mục tiêu 400.000 nhà ở xã hội/năm. Le Pen đáp lại bằng ý tưởng dùng văn phòng trống cho sinh viên và chấm dứt luật SRU về đoàn kết và đổi mới đô thị (solidarité et renouvellement urbain, SRU), điều bị hai ứng viên cánh tả chỉ trích.
Về hưu trí, Attal muốn giữ thời gian đóng góp nhưng bỏ tuổi nghỉ hưu pháp định, đồng thời bổ sung trụ cột tích lũy, ý tưởng mà Retailleau cũng ủng hộ. Mélenchon muốn lương hưu tối thiểu bằng mức smic. Le Pen chuẩn bị công bố cải cách với tuổi nghỉ 60 và 40 năm đóng cho người bắt đầu làm trước 20 tuổi, kèm một trụ cột tích lũy.
Trong không gian của Tổ chức từ thiện Restos du Coeur (Restos du Coeur), tranh luận chuyển sang tài trợ hội đoàn: Le Pen nhắc 53 tỷ EUR tiền công mỗi năm cho các hiệp hội và muốn tiết kiệm hơn 3 tỷ EUR bằng cách cắt trợ cấp các hội bị coi là “chính trị hóa”, như Liên đoàn Nhân quyền (Ligue des droits de l’homme). Đối thủ cáo buộc cách này gây khó cho các hội chỉ trích chính sách; Glucksmann đề xuất khung tài trợ đa niên 5 năm để tăng dự đoán; Attal khẳng định không giảm trợ cấp.
Về gia đình và thanh niên, trước câu hỏi của một “mẹ đơn thân” ba con, Attal muốn miễn thuế với tiền cấp dưỡng nuôi con. Glucksmann đề nghị trao “quy chế” và “quyền” cho gia đình đơn thân, ưu tiên chỗ gửi trẻ, giờ trông coi linh hoạt và bảo đảm cấp dưỡng; đồng thời nhắc lại ý tưởng vé đi lại 1 EUR/ngày cho người dưới 25 tuổi. Le Pen nêu trải nghiệm nuôi con một mình, đề xuất “trợ cấp hoạt động cho sinh viên”, miễn phí thi bằng lái và đi tàu giờ thấp điểm; Mélenchon và Retailleau đồng thuận hiếm hoi ở việc bãi bỏ nền tảng tuyển sinh Parcoursup (Parcoursup).
Chủ đề smic tạo va chạm sớm: Marine Le Pen (Tập hợp Quốc gia – Rassemblement national, RN) ví việc tăng smic mang màu “URSS” và lo ngại mất việc ở doanh nghiệp nhỏ; Jean‑Luc Mélenchon (Nước Pháp Bất khuất – La France insoumise, LFI) nhắc smic vốn được chỉ số hóa theo lạm phát từ 1953. Để chống nghèo, Mélenchon muốn đánh thuế 100% phần thừa kế vượt 12 triệu EUR để cấp “trợ cấp tự chủ” cho thanh niên. Bruno Retailleau (Đảng Những người Cộng hòa – Les Républicains, LR) chủ trương “làm thêm một chút” và giảm mạnh các khoản đóng góp để tăng thu nhập từ lao động.
Về thuế khóa, Retailleau cho rằng chống nghèo bằng tạo hoạt động kinh tế chứ không phải tăng thuế; Gabriel Attal (Đảng Phục hưng – Renaissance) nói Pháp không phải “thiên đường thuế” và muốn “trả lại thành quả lao động” cho người dân. Raphaël Glucksmann đề xuất đặt “chia sẻ” vào trung tâm chính sách: đánh thuế mạnh hơn với thu nhập rất cao và các tập đoàn lớn, không đánh vào trung lưu và doanh nghiệp nhỏ. Marine Le Pen muốn áp VAT 0% cho hàng thiết yếu và 5,5% cho nhiên liệu, trong khi Attal ưu tiên bãi bỏ khoản đóng góp xã hội tổng quát (contribution sociale généralisée, CSG) để tăng lương ròng.
Về thuế và doanh nghiệp, Retailleau phản đối “hội chợ thuế” và bác bỏ “tình trạng khẩn cấp xã hội” mà Mélenchon muốn thiết lập, trong đó có chặn biên lợi nhuận các tập đoàn lớn. Retailleau đề xuất miễn đóng góp cho phần làm việc sau 35 giờ/tuần. Marine Le Pen đưa ý tưởng doanh nghiệp tăng lương 10% sẽ được miễn đóng góp của chủ sử dụng liên quan đến mức tăng đó trong 5 năm, cho lương đến 3 lần smic.
Về nhà ở, Le Pen đòi “ưu tiên quốc gia” trong tiếp cận nhà ở xã hội, bị Glucksmann gọi là “chính sách phân biệt”. Attal muốn ưu tiên người lao động, đặc biệt ngành “thiết yếu” như y tế, và mở rộng chương trình bảo lãnh Visale (Visale) cho toàn bộ người thuê. Retailleau ủng hộ ưu tiên người đi làm và cắt giảm “chuẩn mực” bị cho là kìm hãm xây dựng; Mélenchon muốn tăng quyền người thuê, yêu cầu tỉnh trưởng trưng dụng nhà trống và đặt mục tiêu 400.000 nhà ở xã hội/năm. Le Pen đáp lại bằng ý tưởng dùng văn phòng trống cho sinh viên và chấm dứt luật SRU về đoàn kết và đổi mới đô thị (solidarité et renouvellement urbain, SRU), điều bị hai ứng viên cánh tả chỉ trích.
Về hưu trí, Attal muốn giữ thời gian đóng góp nhưng bỏ tuổi nghỉ hưu pháp định, đồng thời bổ sung trụ cột tích lũy, ý tưởng mà Retailleau cũng ủng hộ. Mélenchon muốn lương hưu tối thiểu bằng mức smic. Le Pen chuẩn bị công bố cải cách với tuổi nghỉ 60 và 40 năm đóng cho người bắt đầu làm trước 20 tuổi, kèm một trụ cột tích lũy.
Trong không gian của Tổ chức từ thiện Restos du Coeur (Restos du Coeur), tranh luận chuyển sang tài trợ hội đoàn: Le Pen nhắc 53 tỷ EUR tiền công mỗi năm cho các hiệp hội và muốn tiết kiệm hơn 3 tỷ EUR bằng cách cắt trợ cấp các hội bị coi là “chính trị hóa”, như Liên đoàn Nhân quyền (Ligue des droits de l’homme). Đối thủ cáo buộc cách này gây khó cho các hội chỉ trích chính sách; Glucksmann đề xuất khung tài trợ đa niên 5 năm để tăng dự đoán; Attal khẳng định không giảm trợ cấp.
Về gia đình và thanh niên, trước câu hỏi của một “mẹ đơn thân” ba con, Attal muốn miễn thuế với tiền cấp dưỡng nuôi con. Glucksmann đề nghị trao “quy chế” và “quyền” cho gia đình đơn thân, ưu tiên chỗ gửi trẻ, giờ trông coi linh hoạt và bảo đảm cấp dưỡng; đồng thời nhắc lại ý tưởng vé đi lại 1 EUR/ngày cho người dưới 25 tuổi. Le Pen nêu trải nghiệm nuôi con một mình, đề xuất “trợ cấp hoạt động cho sinh viên”, miễn phí thi bằng lái và đi tàu giờ thấp điểm; Mélenchon và Retailleau đồng thuận hiếm hoi ở việc bãi bỏ nền tảng tuyển sinh Parcoursup (Parcoursup).

