Donald Trump bất ngờ nói chưa vội chốt thỏa thuận với Iran dù trước đó khẳng định tiến trình gần hoàn tất, trong bối cảnh Israel nhấn mạnh quyền tự do hành động trước các mối đe dọa khu vực.

Theo Hãng tin Reuters (Reuters), ông Trump chỉ đạo các đại diện đàm phán không vội đạt thỏa thuận. Trên Truth Social, ông nói lệnh phong tỏa của Mỹ với tàu Iran tại eo biển Hormuz sẽ duy trì đầy đủ hiệu lực cho đến khi thỏa thuận được hoàn tất, xác nhận và ký kết; đàm phán đang tiến triển, quan hệ Mỹ - Iran “chuyên nghiệp và hiệu quả” hơn, nhưng “thời gian đứng về phía chúng tôi”.

Chỉ vài giờ trước, ông khẳng định Washington và Tehran đã phần lớn thống nhất một bản ghi nhớ cho thỏa thuận hòa bình nhằm mở lại eo biển Hormuz, tuyến từng vận chuyển 1/5 sản lượng dầu và khí hóa lỏng toàn cầu trước khi xung đột bùng phát. Ông cũng nói cuộc điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu diễn ra “rất tốt”.

Từ Tehran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran (Ministry of Foreign Affairs of Iran) Esmail Baghaei nhận định xu hướng tuần này là giảm bất đồng nhưng còn nhiều vấn đề cần qua các nước trung gian. Ông nêu lệnh phong tỏa tàu hàng Iran là quan trọng, song ưu tiên hàng đầu là chấm dứt nguy cơ tấn công mới từ Mỹ và xung đột tại Lebanon giữa Israel và lực lượng Hezbollah.

Hãng thông tấn Fars (Fars News Agency) cho biết dự thảo thỏa thuận nêu Mỹ và các đồng minh sẽ không tấn công Iran hay các đồng minh của Iran, đổi lại Iran cam kết không tiến hành các cuộc tấn công phủ đầu. Tuy vậy, bất đồng lớn còn tồn tại về tham vọng hạt nhân, yêu cầu dỡ bỏ trừng phạt và giải tỏa hàng chục tỷ USD doanh thu dầu mỏ bị đóng băng ở nước ngoài.

Theo Hãng tin AFP (Agence France-Presse), trong cuộc gọi tối 23-5, ông Netanyahu nói với ông Trump rằng Israel duy trì quyền tự do hành động trên mọi mặt trận, gồm Lebanon. Ông Trump ủng hộ quan điểm này và nói sẽ kiên định yêu cầu tháo dỡ chương trình hạt nhân Iran, đưa toàn bộ uranium đã làm giàu ra khỏi Iran, và sẽ không ký thỏa thuận cuối cùng nếu các điều kiện đó không được đáp ứng. Ông Netanyahu sau đó viết trên Telegram rằng hai bên nhất trí bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải loại bỏ mối đe dọa hạt nhân, đồng thời tái khẳng định quyền tự vệ của Israel.