Tóm tắt
Trong phỏng vấn với iDNES.cz, Tổng thống Petr Pavel phản hồi phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao và lãnh đạo Phong trào Motoristé (Motoristé) Petr Macinka, người gọi quyết định của Tòa Hiến pháp (Ústavní soud) cho phép tổng thống dự thượng đỉnh NATO là “một nỗ lực đảo chính hiến pháp”. Pavel cho rằng tuyên bố như vậy từ một thành viên chính phủ có thể bị xem là hành vi tung tin báo động giả, vì lời của các chức danh hiến định có sức nặng và tầm ảnh hưởng lớn hơn phát ngôn của công dân trên mạng xã hội.
Pavel nhấn mạnh cáo buộc “đảo chính” không thể coi là lời cường điệu vô hại; nếu thực sự có, nhà nước phải xử lý ngay và quyết liệt. Ông kêu gọi các quan chức tránh dùng những từ ngữ quá mức, và nếu buộc phải nói, phải có bằng chứng cụ thể. Ông đồng thời phê phán các cáo buộc “làm tổn hại lợi ích quốc gia” từng được nêu trước thượng đỉnh, cho rằng không nên gán cho nguyên thủ quốc gia những quy kết như vậy khi thiếu chứng cứ.
Ông làm rõ tin đồn rằng mình từng gợi ý thỏa hiệp: nếu Motoristé từ bỏ việc đề cử Filip Turek làm bộ trưởng ngoại giao, ông sẽ bổ nhiệm Turek làm bộ trưởng môi trường. Pavel nói ông chỉ nêu rằng một “hoán đổi” như thế có thể hạ nhiệt căng thẳng nhưng cốt lõi bất đồng vẫn còn, và ngay sau cuộc gặp đã nhắn tin khẳng định không thể tưởng tượng Turek ở vị trí bộ trưởng môi trường. Theo ông, Macinka có thể đã hiểu sai, và lẽ ra ông nên diễn đạt thẳng thắn hơn.
Liên quan các tin nhắn với cố vấn tổng thống Petr Kolář, trước đó Văn phòng Tổng thống công bố loạt SMS trong đó Macinka thúc giục bổ nhiệm Turek. Pavel nhận thấy dấu hiệu “tống tiền chính trị” và văn phòng đã báo cảnh sát, trong khi Macinka khẳng định đó là đàm phán chính trị bình thường và bác bỏ cáo buộc. Cuối tháng 4, cảnh sát đã tạm gác việc xác minh vụ việc.
Pavel kể lại một cuộc gọi khoảng 20 phút với Macinka, bắt đầu khi ông đang trao đổi cùng Kolář. Trong cuộc gọi, ông kiên nhẫn giải thích rằng mọi sức ép đều vô hiệu, và ngôn từ Macinka sử dụng có thể bị hiểu là đe dọa, dù ông không quy kết động cơ như vậy. Ông nhiều lần nhấn mạnh sẽ không bổ nhiệm Turek.
Sau khi Kolář chuyển tiếp các SMS được cho là nhằm để ông đọc, Pavel đánh giá đó là sức ép chính trị không phù hợp. Dù cảnh sát nhìn nhận khác về mặt cấu thành tội phạm tống tiền, ông vẫn cho rằng đây là “tống tiền chính trị”. Ông quyết định công bố tin nhắn để công chúng thấy cách thức trao đổi của đại diện Motoristé với nguyên thủ.
Tổng thống một lần nữa kêu gọi sự thận trọng trong ngôn từ của các quan chức, nhấn mạnh trách nhiệm kèm theo chức vụ. Theo ông, phát biểu thiếu căn cứ có thể làm trầm trọng thêm căng thẳng thể chế trong bối cảnh tranh cãi quanh thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Pavel nhấn mạnh cáo buộc “đảo chính” không thể coi là lời cường điệu vô hại; nếu thực sự có, nhà nước phải xử lý ngay và quyết liệt. Ông kêu gọi các quan chức tránh dùng những từ ngữ quá mức, và nếu buộc phải nói, phải có bằng chứng cụ thể. Ông đồng thời phê phán các cáo buộc “làm tổn hại lợi ích quốc gia” từng được nêu trước thượng đỉnh, cho rằng không nên gán cho nguyên thủ quốc gia những quy kết như vậy khi thiếu chứng cứ.
Ông làm rõ tin đồn rằng mình từng gợi ý thỏa hiệp: nếu Motoristé từ bỏ việc đề cử Filip Turek làm bộ trưởng ngoại giao, ông sẽ bổ nhiệm Turek làm bộ trưởng môi trường. Pavel nói ông chỉ nêu rằng một “hoán đổi” như thế có thể hạ nhiệt căng thẳng nhưng cốt lõi bất đồng vẫn còn, và ngay sau cuộc gặp đã nhắn tin khẳng định không thể tưởng tượng Turek ở vị trí bộ trưởng môi trường. Theo ông, Macinka có thể đã hiểu sai, và lẽ ra ông nên diễn đạt thẳng thắn hơn.
Liên quan các tin nhắn với cố vấn tổng thống Petr Kolář, trước đó Văn phòng Tổng thống công bố loạt SMS trong đó Macinka thúc giục bổ nhiệm Turek. Pavel nhận thấy dấu hiệu “tống tiền chính trị” và văn phòng đã báo cảnh sát, trong khi Macinka khẳng định đó là đàm phán chính trị bình thường và bác bỏ cáo buộc. Cuối tháng 4, cảnh sát đã tạm gác việc xác minh vụ việc.
Pavel kể lại một cuộc gọi khoảng 20 phút với Macinka, bắt đầu khi ông đang trao đổi cùng Kolář. Trong cuộc gọi, ông kiên nhẫn giải thích rằng mọi sức ép đều vô hiệu, và ngôn từ Macinka sử dụng có thể bị hiểu là đe dọa, dù ông không quy kết động cơ như vậy. Ông nhiều lần nhấn mạnh sẽ không bổ nhiệm Turek.
Sau khi Kolář chuyển tiếp các SMS được cho là nhằm để ông đọc, Pavel đánh giá đó là sức ép chính trị không phù hợp. Dù cảnh sát nhìn nhận khác về mặt cấu thành tội phạm tống tiền, ông vẫn cho rằng đây là “tống tiền chính trị”. Ông quyết định công bố tin nhắn để công chúng thấy cách thức trao đổi của đại diện Motoristé với nguyên thủ.
Tổng thống một lần nữa kêu gọi sự thận trọng trong ngôn từ của các quan chức, nhấn mạnh trách nhiệm kèm theo chức vụ. Theo ông, phát biểu thiếu căn cứ có thể làm trầm trọng thêm căng thẳng thể chế trong bối cảnh tranh cãi quanh thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ.
