Tóm tắt
Sau cuộc gặp ở Thâm Quyến (Shenzhen) giữa Donald Trump, Xi Jinping và Władimir Putin, Wołodymyr Zełenski khẳng định “Yalta 2.0” không thành công. Ông cho rằng Putin tìm cách áp đặt “phân chia thế giới mới” và vẽ lại biên giới. Trước câu hỏi “Yalta có gì sai?” được quy chiếu về chiến thắng trước chủ nghĩa phát xít, Zełenski đáp rằng nếu thực sự muốn tái khẳng định chiến thắng đó thì Mỹ, châu Âu và Ukraine phải có mặt, và chắc chắn không có Nga.
Theo Zełenski, Trung Quốc không bị cuốn vào kế hoạch của Putin. Ông nói không có tuyên bố công khai nào về Ukraine sau các cuộc trao đổi song phương Mỹ–Nga, và đánh giá thượng đỉnh này rất bất lợi cho Nga. Ông quy kết phản ứng của Putin trước thất bại đàm phán là một đợt tập kích lớn với 111 tên lửa vào Ukraine, đồng thời nhấn mạnh “chúng tôi không quên ông ta là kẻ khủng bố và sát nhân”.
Chuyên gia Ołeksij Melnyk từ Trung tâm Razumkov (Centrum im. Razumkowa) nhận xét kỳ vọng của Nga vào thượng đỉnh Mỹ–Trung–Nga ở Thâm Quyến là quá mức, và Moscow không đạt thành tựu nào; đòn tấn công hiệu quả vào Most Kerczeński (Cầu Kertch) là cú đánh nặng về thực tế lẫn hình ảnh. Nhà phân tích Ołeh Saakian nói với Hãng tin RBK-Ukraina (RBK-Ukraina) rằng cuộc họp chỉ kéo dài khoảng 1,5 giờ với phiên dịch ba ngữ khó thể tạo đột phá; đây là thất bại của nỗ lực “Yalta” mới của Moscow và chủ yếu mang tính nghi thức, nơi Trump cố gắng cải thiện hình ảnh sau bầu cử ở Mỹ còn Xi thể hiện vai trò toàn cầu của Trung Quốc.
Bối cảnh lịch sử được nhắc lại: Yalta (Jałta) là thành phố nghỉ dưỡng ở phía nam Bán đảo Krym, nơi diễn ra hội nghị tháng 2/1945 với Joseph Stalin, Franklin D. Roosevelt và Winston Churchill. Sự kiện này định hình trật tự quốc tế ở châu Âu và thế giới sau Thế chiến II, trong đó có việc ấn định lại biên giới Ba Lan.
Zełenski nêu kế hoạch đưa các nước châu Âu vào tiến trình đàm phán hòa bình cho Ukraine, khẳng định “không có Ba Lan thì không thể có đàm phán”. Tất cả quốc gia châu Âu, cả trong và ngoài Liên minh châu Âu, sẽ được đại diện bởi nhóm E5 gồm Vương quốc Anh, Đức, Pháp, Ý và Ba Lan.
Ngoài ra sẽ có hai đại diện của EU: một từ Ủy ban châu Âu (European Commission) và một từ Hội đồng châu Âu (European Council), cùng chỗ dành cho đại diện Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Theo Zełenski, các nước châu Âu sẽ phối hợp chặt chẽ với Ukraine để xây dựng nghị trình chung rồi trình bày qua các quốc gia và định chế liên quan. Ông coi đây là hướng đi đúng vì Ukraine thuộc tương lai EU, nhiều nước là đối tác chủ chốt, có ảnh hưởng đến kiến trúc an ninh châu Âu và đồng thời giáp ranh cả Ukraine lẫn Nga.
Theo Zełenski, Trung Quốc không bị cuốn vào kế hoạch của Putin. Ông nói không có tuyên bố công khai nào về Ukraine sau các cuộc trao đổi song phương Mỹ–Nga, và đánh giá thượng đỉnh này rất bất lợi cho Nga. Ông quy kết phản ứng của Putin trước thất bại đàm phán là một đợt tập kích lớn với 111 tên lửa vào Ukraine, đồng thời nhấn mạnh “chúng tôi không quên ông ta là kẻ khủng bố và sát nhân”.
Chuyên gia Ołeksij Melnyk từ Trung tâm Razumkov (Centrum im. Razumkowa) nhận xét kỳ vọng của Nga vào thượng đỉnh Mỹ–Trung–Nga ở Thâm Quyến là quá mức, và Moscow không đạt thành tựu nào; đòn tấn công hiệu quả vào Most Kerczeński (Cầu Kertch) là cú đánh nặng về thực tế lẫn hình ảnh. Nhà phân tích Ołeh Saakian nói với Hãng tin RBK-Ukraina (RBK-Ukraina) rằng cuộc họp chỉ kéo dài khoảng 1,5 giờ với phiên dịch ba ngữ khó thể tạo đột phá; đây là thất bại của nỗ lực “Yalta” mới của Moscow và chủ yếu mang tính nghi thức, nơi Trump cố gắng cải thiện hình ảnh sau bầu cử ở Mỹ còn Xi thể hiện vai trò toàn cầu của Trung Quốc.
Bối cảnh lịch sử được nhắc lại: Yalta (Jałta) là thành phố nghỉ dưỡng ở phía nam Bán đảo Krym, nơi diễn ra hội nghị tháng 2/1945 với Joseph Stalin, Franklin D. Roosevelt và Winston Churchill. Sự kiện này định hình trật tự quốc tế ở châu Âu và thế giới sau Thế chiến II, trong đó có việc ấn định lại biên giới Ba Lan.
Zełenski nêu kế hoạch đưa các nước châu Âu vào tiến trình đàm phán hòa bình cho Ukraine, khẳng định “không có Ba Lan thì không thể có đàm phán”. Tất cả quốc gia châu Âu, cả trong và ngoài Liên minh châu Âu, sẽ được đại diện bởi nhóm E5 gồm Vương quốc Anh, Đức, Pháp, Ý và Ba Lan.
Ngoài ra sẽ có hai đại diện của EU: một từ Ủy ban châu Âu (European Commission) và một từ Hội đồng châu Âu (European Council), cùng chỗ dành cho đại diện Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Theo Zełenski, các nước châu Âu sẽ phối hợp chặt chẽ với Ukraine để xây dựng nghị trình chung rồi trình bày qua các quốc gia và định chế liên quan. Ông coi đây là hướng đi đúng vì Ukraine thuộc tương lai EU, nhiều nước là đối tác chủ chốt, có ảnh hưởng đến kiến trúc an ninh châu Âu và đồng thời giáp ranh cả Ukraine lẫn Nga.

