Ngày 18/4, quân đội Iran thông báo eo biển Hormuz trở lại trạng thái trước đây, đặt dưới kiểm soát chặt chẽ của lực lượng vũ trang. Trước đó Tehran từng nói thiện chí cho phép một số tàu dầu và tàu hàng đi qua có kiểm soát, song Mỹ vẫn duy trì phong tỏa hải quân. Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran Ebrahim Azizi đăng trên X khẳng định cảnh báo đã được đưa ra trước.

Người phát ngôn Bộ chỉ huy trung ương Khatam al-Anbiya (Khatam al-Anbiya Central Headquarters) ra tuyên bố, được Hãng thông tấn Tasnim (Tasnim News Agency) và Đài Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) đăng tải, nói rõ việc cho phép quá cảnh hạn chế là theo thỏa thuận trước trong đàm phán. Do Mỹ tiếp tục cản trở, eo biển trở lại dưới quản lý nghiêm ngặt của lực lượng vũ trang và sẽ giữ nguyên cho đến khi Mỹ chấm dứt hoàn toàn việc cản trở quyền tự do đi lại của tàu Iran đến và đi từ các điểm đến.

Động thái này diễn ra chỉ một ngày sau khi Ngoại trưởng Abbas Araghchi tuyên bố eo biển “hoàn toàn mở cửa” cho tất cả tàu thương mại, phù hợp với lệnh ngừng bắn tại Liban. Quyết định quân sự đã thực tế đảo ngược tuyên bố của cơ quan ngoại giao.

Eo biển Hormuz là nút thắt chiến lược giữa Iran và Oman, nơi hẹp nhất khoảng 33 km và thường xử lý khoảng 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu. Hai tuyến hàng hải mỗi bên rộng khoảng 3,2 km buộc tàu dầu cỡ lớn đi theo hành lang dễ dự đoán và dễ tổn thương. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), khoảng 20 triệu thùng dầu và sản phẩm dầu/ngày đi qua đây, chủ yếu phục vụ châu Á với Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc là các khách hàng lớn; châu Âu cũng phụ thuộc vào LNG từ Qatar qua tuyến này.

Khả năng thay thế gần như không có quy mô tương đương: chỉ Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) có đường ống, nhưng tổng công suất thấp hơn nhiều so với lưu lượng qua Hormuz. Từ khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo đóng eo biển ngày 2/3 đối với Mỹ và các nước tham gia tấn công gần đây vào Iran, giao thông thương mại gần như biến mất, gây biến động mạnh thị trường năng lượng và được đánh giá là cú sốc nguồn cung lớn nhất từ thập niên 1970.

Về nỗ lực ngoại giao, Pakistan đề xuất cơ chế điều tiết và tuần tra chung có thể gồm cả Mỹ và Iran để bảo đảm an toàn hàng hải, nhưng chưa đạt đồng thuận. Tehran đồng thời phát tín hiệu sẽ duy trì hoặc siết chặt kiểm soát nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng và cản trở lưu thông của tàu Iran.