Sau bầu cử nghị viện bang ở Mecklenburg-Vorpommern và bầu cử Viện Đại biểu Berlin, Thủ tướng Friedrich Merz của Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) tuyên bố tiếp tục theo đuổi các cải cách. Phó thủ tướng Lars Klingbeil của Đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD) thừa nhận chủ đề hưu trí gây “bất an lớn”, trong khi Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) coi mình tiếp tục được củng cố.

Merz gọi kết quả của CDU ở Mecklenburg-Vorpommern là một “thảm bại” do thiếu “hậu thuẫn từ Berlin”, song khẳng định sẽ giữ vững đường hướng. Ông nhấn mạnh Đức không có đường lùi, cần làm đất nước sẵn sàng cho tương lai bằng cải cách đòi hỏi “bản lĩnh, kiên định và kiên nhẫn”, coi thành công cải cách là đối trọng với “sức quyến rũ độc đoán” đang len sâu vào xã hội.

CDU chịu tổn thất nặng ở cả hai nơi: tại Mecklenburg-Vorpommern, đảng này dao động quanh ngưỡng 5% và theo ước tính của Đài Truyền hình Công cộng Đức (ARD) còn xuống 4,9% (so với 13,3% năm 2021). Ở Berlin, nơi đảng này nắm chức Thị trưởng điều hành với Stefan Evers, kết quả là 18,9% (2023: 28,2%). Sau thất bại ở Sachsen-Anhalt hai tuần trước, áp lực nội bộ với Merz gia tăng, dù tám thủ hiến CDU đã đồng loạt lên tiếng ủng hộ ông ngay trước cuộc bỏ phiếu.

Về phía SPD, Klingbeil nói trên ARD rằng chính phủ cần xem xét lại cách hành động và truyền thông cải cách để người dân thấy đổi thay theo hướng tốt hơn, thừa nhận câu chuyện hưu trí gây hoang mang. Tổng thư ký SPD Tim Klüssendorf trên Đài Truyền hình Đức số 2 (ZDF) kêu gọi điều chỉnh đường lối của liên minh liên bang đen-đỏ, ưu tiên thay đổi cơ cấu thay vì chỉ cắt giảm. Lãnh đạo nhóm bang của Liên minh Xã hội Cơ đốc giáo (CSU) tại Bundestag, Alexander Hoffmann, gọi đây là “nỗi thất vọng” nhưng nhấn mạnh nhu cầu cải cách không thay đổi, còn Tổng thư ký CDU Franziska Hoppermann cảnh báo sự trỗi dậy của các cực và coi phát biểu của Merz là tín hiệu ổn định.

Tại Mecklenburg-Vorpommern, Thủ hiến Manuela Schwesig (SPD) mừng về màn bứt tốc cuối chiến dịch và khẳng định AfD sẽ không thể lập chính quyền vì các đảng khác bác khả năng liên minh. Bà thừa nhận SPD mất phiếu cho AfD do lập trường về Ukraine; nhiều cử tri muốn ngừng hỗ trợ quân sự – tài chính và mong khôi phục dòng khí qua đường ống Nord Stream. Ở Berlin, ứng viên dẫn đầu của SPD, Steffen Krach, gọi kết quả yếu kém là một bước ngoặt lịch sử, thừa nhận đảng không còn là “đảng của Berlin” như trước.

AfD hân hoan ở Đông Bắc: đồng chủ tịch Tino Chrupalla tuyên bố có “ủy nhiệm cầm quyền” ở Mecklenburg-Vorpommern, dù thực tế khó đạt đa số do bị cô lập liên minh. Ứng viên thủ hiến Leif-Erik Holm nói sẽ mời tất cả các đảng đàm phán. Đồng chủ tịch Alice Weidel cho rằng kết quả tệ của CDU ở gần ngưỡng 5% khiến vị trí của Merz “khó giữ”, và cùng Chrupalla kêu gọi ông từ chức.

Tại Berlin, Đảng Cánh tả (Die Linke) vươn lên dẫn đầu với 25,5% theo ARD, vượt đỉnh cũ 22,6% (khi còn là PDS năm 2001). Ứng viên Elif Eralp tuyên bố nhận “ủy nhiệm” cho Tòa Thị chính Đỏ (Rotes Rathaus), còn Chủ tịch Ines Schwerdtner khẳng định sẽ thực hiện lời hứa xã hội hóa các tập đoàn bất động sản lớn theo kết quả trưng cầu dân ý, chỉ trích liên minh đỏ-đen thất bại về vấn đề thuê nhà. Chủ tịch Liên minh 90/Đảng Xanh (Bündnis 90/Die Grünen) Felix Banaszak nói đây là một năm bầu cử tích cực, cho biết “thành phố đã chọn đổi hướng” và Đảng Xanh muốn tham gia chính quyền do cánh tả dẫn dắt. Liên minh Sahra Wagenknecht (BSW) vẫn phải chờ ngưỡng vào nghị viện ở cả hai bang; ứng viên Peter Schabbel tỏ ra lạc quan, đề xuất một thủ hiến ngoài đảng phái và cơ chế đa số luân phiên, đồng thời loại trừ liên minh với AfD.