Tóm tắt
Phiên thảo luận ngân sách tại Quốc hội Liên bang Đức (Bundestag) bị lấn át bởi chiến thắng của Đảng Lựa chọn cho nước Đức (AfD) ở bang Sachsen-Anhalt. AfD giành gần 44% phiếu, đánh bại Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU), khiến phòng họp nóng lên với la ó và khẩu hiệu; đảng của Thủ tướng Friedrich Merz hứng một trong những thất bại nặng nề nhất nhiều năm.
Lãnh đạo AfD Alice Weidel chỉ trích liên minh Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo/Liên minh Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU) và Đảng Dân chủ Xã hội (SPD) là kém hiệu quả, nêu nguy cơ “phi công nghiệp hóa”, giá năng lượng cao và đòi quay lại điện hạt nhân cùng khí đốt rẻ từ Nga, nhắn Merz “thời của ông đã hết”. Đồng chủ tịch Tino Chrupalla ví thất bại của CDU với “làm ăn cẩu thả” và gọi Merz là “kẻ làm ẩu”.
Merz đáp lại rằng dù thắng, AfD không đạt đa số tuyệt đối ở Sachsen-Anhalt và “không nơi nào ở Đức đạt đa số với chính sách này”, đồng thời gọi AfD là “lực lượng phá hoại”. Ông cảnh báo các đề xuất của AfD sẽ gây hại cho doanh nghiệp.
Tranh cãi nảy lửa nhất xoay quanh nhập cư. Khái niệm “tái di cư” mà AfD dùng cho kế hoạch đưa người có nguồn gốc di cư rời Đức bị Merz coi là “không gì khác ngoài thanh lọc sắc tộc theo nguồn gốc và màu da”. Ông nhắc mỗi sáu lao động trong ngành thủ công có một người có gốc di cư; nếu áp đặt “tái di cư”, nhiều doanh nghiệp sẽ mất nhân công vốn đã khan hiếm, tác động tiêu cực tới kinh tế.
Trong bài phát biểu của Merz, ghế AfD phản ứng dữ dội bằng huýt sáo, cười lớn, hò hét; các chính trị gia SPD cũng bị phản ứng tương tự, điều hiếm thấy ở nghị trường Đức. Chủ tịch Bundestag Julia Klöckner phải tạm dừng phiên, cảnh báo sẽ mời những người gây rối ra ngoài.
Về Nga, Merz cáo buộc AfD đứng về phía Moskva, im lặng trước các chiến dịch xuyên tạc của Nga và vụ tấn công tại sân bay Leipzig mà theo ông được chuẩn bị nhiều tháng từ Nga. Ông nói thẳng với Weidel rằng cách phản ứng “chỉ cười” cho thấy AfD không chỉ thụ động mà còn là một phần của vấn đề.
Merz tìm cách chứng tỏ chính phủ của ông sẽ không để AfD chiếm thế chủ động sau cú sốc bầu cử, chọn đối đầu trực diện. Tuy vậy, vị thế của ông suy yếu rõ rệt sau Sachsen-Anhalt, trong bối cảnh nhiều tháng chịu chỉ trích ngay trong nội bộ CDU; ông thừa nhận kết quả bầu cử cũng là thông điệp gửi tới cá nhân mình và phải bảo vệ cách điều hành nội các.
Lãnh đạo AfD Alice Weidel chỉ trích liên minh Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo/Liên minh Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU) và Đảng Dân chủ Xã hội (SPD) là kém hiệu quả, nêu nguy cơ “phi công nghiệp hóa”, giá năng lượng cao và đòi quay lại điện hạt nhân cùng khí đốt rẻ từ Nga, nhắn Merz “thời của ông đã hết”. Đồng chủ tịch Tino Chrupalla ví thất bại của CDU với “làm ăn cẩu thả” và gọi Merz là “kẻ làm ẩu”.
Merz đáp lại rằng dù thắng, AfD không đạt đa số tuyệt đối ở Sachsen-Anhalt và “không nơi nào ở Đức đạt đa số với chính sách này”, đồng thời gọi AfD là “lực lượng phá hoại”. Ông cảnh báo các đề xuất của AfD sẽ gây hại cho doanh nghiệp.
Tranh cãi nảy lửa nhất xoay quanh nhập cư. Khái niệm “tái di cư” mà AfD dùng cho kế hoạch đưa người có nguồn gốc di cư rời Đức bị Merz coi là “không gì khác ngoài thanh lọc sắc tộc theo nguồn gốc và màu da”. Ông nhắc mỗi sáu lao động trong ngành thủ công có một người có gốc di cư; nếu áp đặt “tái di cư”, nhiều doanh nghiệp sẽ mất nhân công vốn đã khan hiếm, tác động tiêu cực tới kinh tế.
Trong bài phát biểu của Merz, ghế AfD phản ứng dữ dội bằng huýt sáo, cười lớn, hò hét; các chính trị gia SPD cũng bị phản ứng tương tự, điều hiếm thấy ở nghị trường Đức. Chủ tịch Bundestag Julia Klöckner phải tạm dừng phiên, cảnh báo sẽ mời những người gây rối ra ngoài.
Về Nga, Merz cáo buộc AfD đứng về phía Moskva, im lặng trước các chiến dịch xuyên tạc của Nga và vụ tấn công tại sân bay Leipzig mà theo ông được chuẩn bị nhiều tháng từ Nga. Ông nói thẳng với Weidel rằng cách phản ứng “chỉ cười” cho thấy AfD không chỉ thụ động mà còn là một phần của vấn đề.
Merz tìm cách chứng tỏ chính phủ của ông sẽ không để AfD chiếm thế chủ động sau cú sốc bầu cử, chọn đối đầu trực diện. Tuy vậy, vị thế của ông suy yếu rõ rệt sau Sachsen-Anhalt, trong bối cảnh nhiều tháng chịu chỉ trích ngay trong nội bộ CDU; ông thừa nhận kết quả bầu cử cũng là thông điệp gửi tới cá nhân mình và phải bảo vệ cách điều hành nội các.
