Hal Brands từ Đại học Johns Hopkins (Johns Hopkins University) lập luận rằng Tehran có kế hoạch để bóp nghẹt kinh tế thế giới mà vẫn trụ vững, còn Donald Trump thì thiếu định hướng rõ ràng. Bình luận đăng trên Hãng tin Bloomberg (Bloomberg) nhấn mạnh vai trò quyết định của chiến lược trước sức mạnh hỏa lực.

Xung đột cho thấy không có gì thay thế được chiến lược: nếu xem nhẹ, ngay cả một siêu cường cũng có thể lúng túng hoặc thất bại. Đây là cảnh báo rút ra từ cách Mỹ ứng xử với Iran trong giai đoạn leo thang vừa qua.

Mỹ và Israel đã giáng đòn nặng vào Cộng hòa Hồi giáo Iran, nhưng Tehran vẫn đứng vững và thậm chí giành thế chủ động nhờ cách tiếp cận khôn khéo và hiệu quả. Chế độ vẫn sở hữu các vũ khí nguy hiểm và giữ lại khoảng 70% số tên lửa trước chiến tranh.

Kịch bản tồi tệ trở thành hiện thực: bằng cách nhắm vào hạ tầng Vùng Vịnh và kẹp đôi “yết hầu” tại eo biển Hormuz, Iran có thể biến thế giới thành con tin, đe dọa chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu trong khi tự mình chịu đựng được cú sốc.

Washington vì thế phải chấp nhận một thỏa thuận, song tính ổn định của tuyến hàng hải then chốt này vẫn bấp bênh. Trong khi đó, vấn đề hạt nhân của Iran gần như không đạt được tiến triển đáng kể.

Bình luận cũng bàn về sự dịch chuyển tương quan lực lượng ở Trung Đông, cảnh báo nguy cơ thổi phồng tình hình, đánh giá khả năng nhận diện tình thế tốt của Iran và những bài học Mỹ cần rút ra. Cuối cùng là các kịch bản xấu nhất cùng hệ lụy lan tỏa nếu răn đe và quản trị khủng hoảng tiếp tục thiếu nhất quán.