Tóm tắt
Karol Nawrocki thông báo trong ngày thứ Năm đã phủ quyết ba dự luật và ký tám luật khác. Các dự luật bị bác liên quan đến sửa đổi Bộ luật bầu cử (Kodeks wyborczy), quy định về cơ quan, thủ tục và trách nhiệm trong quảng cáo chính trị, cùng luật về thi hành các phán quyết của Tòa án Nhân quyền châu Âu (Europejski Trybunał Praw Człowieka).
Các luật được ký bao phủ phòng chống thực tiễn cạnh tranh không lành mạnh, năng lượng tái tạo, thuế thu nhập, thuế tiêu thụ đặc biệt, luật nước, các giải pháp phục vụ thực thi luật ngân sách, thuế và phí địa phương, và luật năng lượng. Trong số này có hai luật về biogas, biomethane và thuế tiêu thụ với thuốc lá điện tử đã được sửa theo các phủ quyết trước đây. Từ đầu nhiệm kỳ, ông đã ký 290 luật.
Giải thích trên nền tảng X, ông khẳng định phủ quyết không phải là chặn đứng tiến trình mà là công cụ hiến định để bảo vệ công dân trước luật xấu. Ông nêu trách nhiệm cân nhắc an ninh quốc gia, quyền công dân và hệ quả của các quy định được thông qua, đồng thời cho biết mỗi quyết định phủ quyết đều có bản giải trình.
Về Kodeks wyborczy, ông nhấn mạnh bầu cử là nền tảng của dân chủ, nên quy tắc phải rõ ràng, ổn định và tạo lòng tin. Ông phản đối những thay đổi sâu trong bộ máy bầu cử nếu thiếu phân tích thuyết phục về tác động, và cảnh báo các cơ chế làm dấy lên nghi vấn về phân bổ ghế, giám sát bầu cử và xử lý khiếu nại. Ông khẳng định không nên thay đổi luật chơi chỉ còn khoảng một năm trước bầu cử quốc hội.
Theo ông, dự thảo đưa vào cơ chế cho phép chuyển ghế giữa các đơn vị bầu cử thông qua thông báo hành chính của Ủy ban Bầu cử Quốc gia (Państwowa Komisja Wyborcza, PKW). Việc thông qua sẽ gây hỗn loạn và mở đường cho lạm dụng, thậm chí gian lận bầu cử; ông tuyên bố dứt khoát “sẽ không có trò thao túng bầu cử”.
Chi tiết dự luật bị phủ quyết: Hạ viện Ba Lan (Sejm) thông qua ngày 4/9, Thượng viện Ba Lan (Senat) phê chuẩn cuối tháng 9. Cốt lõi là điều chỉnh số nghị sĩ bầu ở mỗi khu, theo đó đến 30/11 hằng năm Państwowa Komisja Wyborcza sẽ công bố số ghế từng khu; nếu không, Tòa án Hành chính Tối cao (Naczelny Sąd Administracyjny) ra nghị quyết thay. Chuẩn đại diện tính theo Sổ đăng ký Cử tri Trung ương (Centralny Rejestr Wyborców) tại cuối quý 3. Dự luật còn giảm quy mô tối đa của khu bỏ phiếu từ 4.000 xuống 3.000 cư dân, và siết tiêu chuẩn ủy viên ủy ban bầu cử khu vực: từ yêu cầu bằng cử nhân luật thành những người là thẩm phán hoặc hành nghề luật sư, cố vấn pháp lý hay công chứng, với số lượng 4–10 người.
Các luật được ký bao phủ phòng chống thực tiễn cạnh tranh không lành mạnh, năng lượng tái tạo, thuế thu nhập, thuế tiêu thụ đặc biệt, luật nước, các giải pháp phục vụ thực thi luật ngân sách, thuế và phí địa phương, và luật năng lượng. Trong số này có hai luật về biogas, biomethane và thuế tiêu thụ với thuốc lá điện tử đã được sửa theo các phủ quyết trước đây. Từ đầu nhiệm kỳ, ông đã ký 290 luật.
Giải thích trên nền tảng X, ông khẳng định phủ quyết không phải là chặn đứng tiến trình mà là công cụ hiến định để bảo vệ công dân trước luật xấu. Ông nêu trách nhiệm cân nhắc an ninh quốc gia, quyền công dân và hệ quả của các quy định được thông qua, đồng thời cho biết mỗi quyết định phủ quyết đều có bản giải trình.
Về Kodeks wyborczy, ông nhấn mạnh bầu cử là nền tảng của dân chủ, nên quy tắc phải rõ ràng, ổn định và tạo lòng tin. Ông phản đối những thay đổi sâu trong bộ máy bầu cử nếu thiếu phân tích thuyết phục về tác động, và cảnh báo các cơ chế làm dấy lên nghi vấn về phân bổ ghế, giám sát bầu cử và xử lý khiếu nại. Ông khẳng định không nên thay đổi luật chơi chỉ còn khoảng một năm trước bầu cử quốc hội.
Theo ông, dự thảo đưa vào cơ chế cho phép chuyển ghế giữa các đơn vị bầu cử thông qua thông báo hành chính của Ủy ban Bầu cử Quốc gia (Państwowa Komisja Wyborcza, PKW). Việc thông qua sẽ gây hỗn loạn và mở đường cho lạm dụng, thậm chí gian lận bầu cử; ông tuyên bố dứt khoát “sẽ không có trò thao túng bầu cử”.
Chi tiết dự luật bị phủ quyết: Hạ viện Ba Lan (Sejm) thông qua ngày 4/9, Thượng viện Ba Lan (Senat) phê chuẩn cuối tháng 9. Cốt lõi là điều chỉnh số nghị sĩ bầu ở mỗi khu, theo đó đến 30/11 hằng năm Państwowa Komisja Wyborcza sẽ công bố số ghế từng khu; nếu không, Tòa án Hành chính Tối cao (Naczelny Sąd Administracyjny) ra nghị quyết thay. Chuẩn đại diện tính theo Sổ đăng ký Cử tri Trung ương (Centralny Rejestr Wyborców) tại cuối quý 3. Dự luật còn giảm quy mô tối đa của khu bỏ phiếu từ 4.000 xuống 3.000 cư dân, và siết tiêu chuẩn ủy viên ủy ban bầu cử khu vực: từ yêu cầu bằng cử nhân luật thành những người là thẩm phán hoặc hành nghề luật sư, cố vấn pháp lý hay công chứng, với số lượng 4–10 người.