Từ giữa đến cuối tháng 5, Nam Bộ được dự báo xuất hiện mưa diện rộng dù nhiều nơi đã có mưa đầu mùa. Thời tiết những ngày qua vẫn oi bức, có nơi vượt 37°C. Ông Trần Văn Hưng, Phó Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, phân tích nguyên nhân nắng nóng kéo dài và mốc thời gian chuyển sang mùa mưa ổn định.

Áp cao cận nhiệt đới hoạt động mạnh, gây dòng không khí đi xuống, hạn chế mây đối lưu khiến trời ít mây ban ngày, bức xạ mặt trời mạnh và nhiệt tích tụ. Nhiệt độ cao nhất ở Đông Nam Bộ 35-38°C, miền Tây 33-36°C, có nơi vượt 36°C. Không khí từ trên cao hạ xuống càng làm tăng cảm giác oi nóng.

Pha nóng El Niño khiến mưa đầu mùa phân bố không đều, dễ gián đoạn và lượng mưa có xu hướng thiếu hụt, làm nắng nóng xen kẽ. Gió mùa Tây Nam vốn thường hoạt động từ giữa tháng 5 đến nay vẫn chưa thiết lập rõ, tiếp tục trì hoãn những đợt mưa ổn định.

Hiệu ứng đảo nhiệt đô thị tại TPHCM làm nắng nóng khắc nghiệt hơn: bề mặt bê tông, nhựa đường hấp thụ rồi tỏa nhiệt, thiếu mảng xanh giảm điều hòa ẩm, mật độ giao thông và điều hòa thải nhiệt. Cảm giác ngoài trời có thể cao hơn nhiệt độ khí tượng 3-5°C.

Đến ngày 15-5, nắng nóng diện rộng còn duy trì nhưng cường độ giảm nhẹ. Hình thế khô nóng còn khoảng 3 ngày nữa, mưa trong giai đoạn này chủ yếu cục bộ, xảy ra chiều tối và kéo dài ngắn.

Từ chiều tối 15-5, khi gió mùa Tây Nam bắt đầu thiết lập, xu thế thời tiết đổi rõ rệt. Từ khoảng 16-5, mưa rào diện rộng tăng, có nơi mưa to, cục bộ rất to, trở thành đợt mưa giải nhiệt cho toàn Nam Bộ. Nắng nóng giảm nhanh về cường độ và phạm vi, có thể đánh dấu kết thúc đợt nắng nóng hiện nay.

Số liệu nửa đầu tháng 5 cho thấy Phước Long, Đồng Phú và Bạc Liêu gần như đã vào mùa mưa, trong khi TPHCM, Đồng Tháp, Cần Thơ vẫn chưa. Dự báo 16-20-5, Nam Bộ nhiều khả năng có mưa diện rộng với lượng mưa tương đối lớn; nếu diễn biến đúng, các địa phương sẽ đồng loạt bước vào mùa mưa năm 2026.