Tóm tắt
Yêu cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump buộc hãng dược tăng giá ở châu Âu để có thể hạ giá trong nước đang trở thành chính sách cụ thể. Nghiên cứu đăng trên Tạp chí y khoa The Lancet (The Lancet) cảnh báo biện pháp do Washington thúc đẩy có thể làm biến dạng thị trường toàn cầu, khiến các công ty dược tăng giá và trì hoãn tung ra liệu pháp mới ngoài Mỹ.
Điều khoản “tối huệ quốc” nhằm chấm dứt việc Mỹ là nơi có thuốc kê đơn đắt nhất, bằng cách so sánh giá mà Chương trình bảo hiểm y tế công Medicare (Medicare) trả với giá ở các nước tham chiếu. Khi giá tại Mỹ cao hơn, hãng phải hoàn tiền phần chênh qua “giảm giá bổ sung”. Tổng chi cho thuốc khoảng 88 tỷ USD/năm có thể giảm 16-18% ban đầu và cao hơn gấp ba lần sau 5 năm. Các nước tham chiếu thường là Hàn Quốc, Na Uy và Australia.
Vấn đề nảy sinh khi với 3/4 số thuốc phân tích, số tiền hoàn cho Medicare cao hơn nhiều so với doanh thu tại các nước tham chiếu, khoảng 3,8 lần. Giữ giá thấp ở các thị trường đó sẽ khiến hãng mất nhiều hơn từ Medicare so với lợi nhuận thu được ở nước ngoài, từ đó khuyến khích họ tăng giá hoặc trì hoãn bán hàng ở các nơi khác để tránh bị Mỹ phạt.
Kerstin Noelle Vokinger từ Đại học Zurich (University of Zurich) cảnh báo chính sách của Mỹ có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận thuốc toàn cầu và kêu gọi đảm bảo không làm chậm nguồn cung dược phẩm thiết yếu. Nhà kinh tế Jaume Puig Junoy cho biết giá thấp ở một thị trường nhỏ nhưng gây tổn thất lớn tại Mỹ sẽ càng thúc đẩy hãng dược trì hoãn ra mắt, tăng giá hoặc chỉ cung cấp chiết khấu bí mật, đồng thời cảnh báo thiệt hại nặng cho nước khác mà lợi ích với Medicare có thể không lớn.
Beatriz González López‑Valcárcel từ Đại học Las Palmas de Gran Canaria (Universidad de Las Palmas de Gran Canaria) dự đoán các chính phủ có thể “ra khỏi tầm ngắm” Mỹ bằng cách thay đổi quy cách trình bày, bao bì để không còn tương thích so sánh. Cesar Hernandez, tổng giám đốc dược phẩm của Bộ Y tế Tây Ban Nha (Ministerio de Sanidad), cũng nêu rủi ro ngành tìm cách ngăn chặn việc giá châu Âu ảnh hưởng đến giá tại Mỹ.
Theo Hernandez, lập luận “châu Âu trả quá ít” là phiến diện vì các hệ thống y tế châu Âu đóng góp lớn cho đổi mới thông qua chi trả thuốc, tài trợ nghiên cứu công, thử nghiệm lâm sàng, hạ tầng khoa học và tạo lập bằng chứng.
Ông bổ sung rằng dù tranh luận về mức đóng góp cho đổi mới là cần thiết, đặc thù và vấn đề nội tại của thị trường Mỹ không thể tự động chuyển giao sang các hệ thống châu Âu.
Điều khoản “tối huệ quốc” nhằm chấm dứt việc Mỹ là nơi có thuốc kê đơn đắt nhất, bằng cách so sánh giá mà Chương trình bảo hiểm y tế công Medicare (Medicare) trả với giá ở các nước tham chiếu. Khi giá tại Mỹ cao hơn, hãng phải hoàn tiền phần chênh qua “giảm giá bổ sung”. Tổng chi cho thuốc khoảng 88 tỷ USD/năm có thể giảm 16-18% ban đầu và cao hơn gấp ba lần sau 5 năm. Các nước tham chiếu thường là Hàn Quốc, Na Uy và Australia.
Vấn đề nảy sinh khi với 3/4 số thuốc phân tích, số tiền hoàn cho Medicare cao hơn nhiều so với doanh thu tại các nước tham chiếu, khoảng 3,8 lần. Giữ giá thấp ở các thị trường đó sẽ khiến hãng mất nhiều hơn từ Medicare so với lợi nhuận thu được ở nước ngoài, từ đó khuyến khích họ tăng giá hoặc trì hoãn bán hàng ở các nơi khác để tránh bị Mỹ phạt.
Kerstin Noelle Vokinger từ Đại học Zurich (University of Zurich) cảnh báo chính sách của Mỹ có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận thuốc toàn cầu và kêu gọi đảm bảo không làm chậm nguồn cung dược phẩm thiết yếu. Nhà kinh tế Jaume Puig Junoy cho biết giá thấp ở một thị trường nhỏ nhưng gây tổn thất lớn tại Mỹ sẽ càng thúc đẩy hãng dược trì hoãn ra mắt, tăng giá hoặc chỉ cung cấp chiết khấu bí mật, đồng thời cảnh báo thiệt hại nặng cho nước khác mà lợi ích với Medicare có thể không lớn.
Beatriz González López‑Valcárcel từ Đại học Las Palmas de Gran Canaria (Universidad de Las Palmas de Gran Canaria) dự đoán các chính phủ có thể “ra khỏi tầm ngắm” Mỹ bằng cách thay đổi quy cách trình bày, bao bì để không còn tương thích so sánh. Cesar Hernandez, tổng giám đốc dược phẩm của Bộ Y tế Tây Ban Nha (Ministerio de Sanidad), cũng nêu rủi ro ngành tìm cách ngăn chặn việc giá châu Âu ảnh hưởng đến giá tại Mỹ.
Theo Hernandez, lập luận “châu Âu trả quá ít” là phiến diện vì các hệ thống y tế châu Âu đóng góp lớn cho đổi mới thông qua chi trả thuốc, tài trợ nghiên cứu công, thử nghiệm lâm sàng, hạ tầng khoa học và tạo lập bằng chứng.
Ông bổ sung rằng dù tranh luận về mức đóng góp cho đổi mới là cần thiết, đặc thù và vấn đề nội tại của thị trường Mỹ không thể tự động chuyển giao sang các hệ thống châu Âu.
