Tóm tắt
Tòa Hiến pháp Romania (Curtea Constituțională a României) tuyên bố, với đa số phiếu, bác đơn của Thủ tướng Ilie Bolojan về xung đột pháp lý có tính hiến định giữa Chính phủ và Tòa án Tối cao (Înalta Curte de Casație și Justiție), liên quan việc chi trả nợ lương của thẩm phán. Cơ quan này xác định đơn thực chất nhằm phản đối một phán quyết tư pháp và thủ tục xung đột hiến định không thể dùng như một con đường kháng cáo.
Theo giải thích cập nhật, các lập luận của Chính phủ chỉ nhắm vào cách tòa án giải quyết vụ việc: xử lý yêu cầu thay đổi thẩm phán, tốc độ tố tụng, coi vụ án là khẩn cấp, thời hạn thi hành, mức phạt và cách diễn giải pháp luật. Những vấn đề này thuộc tính hợp pháp và căn cứ của bản án, chỉ có thể bị tranh tụng qua các biện pháp kháng cáo do luật định.
Curtea Constituțională a României nhấn mạnh thẩm quyền theo Điều 146 điểm e của Hiến pháp không phải là con đường kháng cáo và không biến cơ quan này thành tòa kiểm soát tư pháp. Cơ quan không có thẩm quyền sửa đổi hay hủy các bản án; vì vậy, đơn vượt quá phạm vi xung đột hiến định khi nhằm thay đổi một giải pháp tư pháp đã tuyên. Quyết định là cuối cùng và có hiệu lực bắt buộc chung, phần lập luận đầy đủ sẽ công bố trên Công báo (Monitorul Oficial).
Trước đó, vào tháng 7, Ilie Bolojan lý giải việc gửi đơn rằng tòa án đã thay thế quyền hành pháp và lập pháp trong lĩnh vực ngân sách và quản lý tài chính công. Ông cho rằng nhánh tư pháp không có năng lực kỹ thuật hay tính chính danh để quyết định cách phân bổ tiền công từ ngân sách chung hợp nhất, bằng cách buộc Chính phủ cấp tiền cho một lĩnh vực duy nhất, tức hệ thống tư pháp. Theo ông, điều này làm xáo trộn cân đối ngân sách quốc gia và là sự can thiệp trực tiếp vào hoạt động hành pháp.
Ngày 5/5, Tòa Phúc thẩm Bucharest (Curtea de Apel Bucureşti) chấp nhận đơn do Înalta Curte de Casație și Justiție khởi kiện và buộc Chính phủ cùng Bộ Tài chính (Ministerul Finanţelor) chi trả các khoản quyền lợi tiền lương còn nợ của thẩm phán, kể cả thông qua điều chỉnh ngân sách. Khi đó, Thủ tướng lâm thời ước tính tổng số tiền vào khoảng 4,8 tỷ lei, là các khoản đã được thắng kiện.
Curtea de Apel Bucureşti còn ấn định thời hạn 10 ngày kể từ khi bản án có hiệu lực để thi hành, kèm phạt 1% cho mỗi ngày chậm trễ, tương đương 48 triệu lei, và tiền phạt bổ sung bằng 20% mức lương tối thiểu gộp cho mỗi ngày chậm.
Theo giải thích cập nhật, các lập luận của Chính phủ chỉ nhắm vào cách tòa án giải quyết vụ việc: xử lý yêu cầu thay đổi thẩm phán, tốc độ tố tụng, coi vụ án là khẩn cấp, thời hạn thi hành, mức phạt và cách diễn giải pháp luật. Những vấn đề này thuộc tính hợp pháp và căn cứ của bản án, chỉ có thể bị tranh tụng qua các biện pháp kháng cáo do luật định.
Curtea Constituțională a României nhấn mạnh thẩm quyền theo Điều 146 điểm e của Hiến pháp không phải là con đường kháng cáo và không biến cơ quan này thành tòa kiểm soát tư pháp. Cơ quan không có thẩm quyền sửa đổi hay hủy các bản án; vì vậy, đơn vượt quá phạm vi xung đột hiến định khi nhằm thay đổi một giải pháp tư pháp đã tuyên. Quyết định là cuối cùng và có hiệu lực bắt buộc chung, phần lập luận đầy đủ sẽ công bố trên Công báo (Monitorul Oficial).
Trước đó, vào tháng 7, Ilie Bolojan lý giải việc gửi đơn rằng tòa án đã thay thế quyền hành pháp và lập pháp trong lĩnh vực ngân sách và quản lý tài chính công. Ông cho rằng nhánh tư pháp không có năng lực kỹ thuật hay tính chính danh để quyết định cách phân bổ tiền công từ ngân sách chung hợp nhất, bằng cách buộc Chính phủ cấp tiền cho một lĩnh vực duy nhất, tức hệ thống tư pháp. Theo ông, điều này làm xáo trộn cân đối ngân sách quốc gia và là sự can thiệp trực tiếp vào hoạt động hành pháp.
Ngày 5/5, Tòa Phúc thẩm Bucharest (Curtea de Apel Bucureşti) chấp nhận đơn do Înalta Curte de Casație și Justiție khởi kiện và buộc Chính phủ cùng Bộ Tài chính (Ministerul Finanţelor) chi trả các khoản quyền lợi tiền lương còn nợ của thẩm phán, kể cả thông qua điều chỉnh ngân sách. Khi đó, Thủ tướng lâm thời ước tính tổng số tiền vào khoảng 4,8 tỷ lei, là các khoản đã được thắng kiện.
Curtea de Apel Bucureşti còn ấn định thời hạn 10 ngày kể từ khi bản án có hiệu lực để thi hành, kèm phạt 1% cho mỗi ngày chậm trễ, tương đương 48 triệu lei, và tiền phạt bổ sung bằng 20% mức lương tối thiểu gộp cho mỗi ngày chậm.