Chủ tịch Ủy ban châu Âu (European Commission) Ursula von der Leyen cho biết trong 60 ngày xung đột Trung Đông, các nước EU đã phải chi thêm 27 tỷ EUR (hơn 9800 tỷ forint) cho năng lượng mà không nhận thêm một đơn vị cung nào. Bà cảnh báo hệ lụy của cuộc xung đột có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, và đây là cuộc khủng hoảng năng lượng lớn thứ hai trong bốn năm.

Bà nhấn mạnh bài học cần rút ra là giảm phụ thuộc thái quá vào năng lượng nhập khẩu và đẩy mạnh sản xuất trong nước với nguồn cung sạch, giá phải chăng, từ năng lượng tái tạo đến hạt nhân. Thụy Điển được nêu làm ví dụ khi giá điện chỉ tăng nhẹ nhờ tỷ trọng cao của tái tạo và hạt nhân.

Năng lượng là chủ đề trọng tâm tại Hội đồng châu Âu (European Council) gần đây mà Viktor Orbán vắng mặt. Lãnh đạo EU cũng trao đổi với các đối tác Trung Đông, cùng chia sẻ mục tiêu đạt hòa bình bền vững và bảo đảm eo biển Hormuz thông suốt; hiện đã có dấu hiệu hạ nhiệt sau hai tháng giao tranh, kỳ vọng lệnh ngừng bắn tại Iran và Liban được duy trì.

Trong thời gian chờ hạ nhiệt, EU sẽ tăng phối hợp mua sắm, quản lý dự trữ, đồng thời bảo vệ người tiêu dùng và doanh nghiệp, tập trung vào nhóm dễ tổn thương để tránh kích cầu khí và dầu. Von der Leyen nhắc lại lần trước chỉ một phần tư hỗ trợ đến đúng đối tượng, còn 350 tỷ EUR tiền công được chi không có mục tiêu, gây sức ép lớn lên ngân sách các nước; cần tránh lặp lại sai lầm này.

So với 2022, tỷ trọng khí trong hình thành giá điện đã giảm từ 70% xuống 30%, giúp tránh cú sốc tương tự, nhưng EU vẫn tụt hậu so với Mỹ và Trung Quốc về tỷ trọng điện trong tiêu thụ năng lượng. EU dành 300 tỷ EUR cho các mục tiêu năng lượng trong ngân sách hiện tại, và sẽ có thêm nguồn lực từ ngân sách 7 năm bắt đầu 2028; hội nghị thượng đỉnh vừa qua cũng thảo luận các vấn đề này trong bối cảnh Orbán không tham dự và không cử đại diện.

Sau phát biểu tại phiên thảo luận của Nghị viện châu Âu (European Parliament) ở Strasbourg, Von der Leyen sẽ làm việc với nghị sĩ đương nhiệm Magyar Péter tại Brussels. Cuộc tranh luận của European Parliament cũng đề cập đến bầu cử ở Hungary; phần cuối bài có lưu ý dự án được EU đồng tài trợ trong khuôn khổ chương trình truyền thông của European Parliament cùng tuyên bố miễn trừ trách nhiệm.