Tóm tắt
Trong phát biểu tại phiên thảo luận cấp cao khóa 81 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 22/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhận định trật tự quốc tế đang chuyển dịch sâu sắc với nhiều rủi ro và bất định; kinh tế toàn cầu phân mảnh bởi rào cản thương mại, đầu tư, công nghệ; đứt gãy chuỗi cung ứng và bất ổn thu hẹp cơ hội phát triển. Biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh và rủi ro công nghệ tiếp tục đe dọa đời sống và ổn định của nhiều quốc gia. Ông đề xuất 4 định hướng lớn để cạnh tranh không thành đối đầu, khác biệt không dẫn tới xung đột và tiến bộ khoa học - công nghệ không tạo chia rẽ mới.
Định hướng thứ nhất là khôi phục lòng tin trên cơ sở Hiến chương Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế, tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và quyền lựa chọn con đường phát triển, không can thiệp nội bộ, không đe dọa dùng vũ lực trái Hiến chương. Các nước lớn cần nêu gương, Liên Hợp Quốc giữ vai trò trung tâm; dân thường phải được bảo vệ, luật nhân đạo quốc tế được tôn trọng và cứu trợ nhân đạo được bảo đảm. Việt Nam ủng hộ quyền tự quyết của người Palestine và giải pháp hai nhà nước, độc lập Palestine bên cạnh Israel; kiên trì giải quyết tranh chấp, gồm Biển Đông, bằng biện pháp hòa bình, phù hợp luật pháp quốc tế, đặc biệt Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, coi biển và đại dương là không gian hòa bình, hợp tác, kết nối, phát triển bền vững. Việt Nam đoàn kết với Cuba, kêu gọi Mỹ chấm dứt bao vây, cấm vận đơn phương và phong tỏa năng lượng, đưa Cuba ra khỏi danh sách các quốc gia tài trợ khủng bố.
Định hướng thứ hai là thúc đẩy phát triển công bằng, nhân văn, bao trùm và bền vững, biến cam kết quốc tế thành hành động thiết thực để người dân được sống hòa bình, an toàn, văn minh, hạnh phúc. Các cam kết tài chính cho phát triển, gồm Cam kết Sevilla, cần được thực thi với giải pháp cụ thể: mở rộng tiếp cận vốn dài hạn, chi phí phù hợp; hỗ trợ các nước gánh nặng nợ; tăng tiếng nói của các nước đang phát triển trong các thể chế tài chính, tiền tệ quốc tế. Hệ thống thương mại đa phương cần cởi mở, công bằng, minh bạch; ứng phó biến đổi khí hậu phải được ưu tiên, nhất là tài chính cho thích ứng, chuyển giao công nghệ và chuyển đổi năng lượng công bằng. Phát triển lấy con người làm trung tâm, không để ai bị bỏ lại phía sau; tăng trưởng gắn với tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường; tiến bộ toàn cầu bảo đảm tính nhân văn, tôn trọng lợi ích chính đáng và khác biệt về lịch sử, văn hóa, điều kiện phát triển.
Định hướng thứ ba là chủ động định hình quản trị công nghệ để tiến bộ phục vụ con người và phát triển chung. Khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và AI mở ra cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra thách thức; tương lai công nghệ không mặc nhiên công bằng. Cần khung nguyên tắc quản trị bao trùm, an toàn, minh bạch, có trách nhiệm, tôn trọng chủ quyền quốc gia, chủ quyền số và quyền tự chủ phát triển; bảo đảm các nước đang phát triển tham gia thực chất xây dựng luật lệ và tiếp cận công bằng các thành quả. Việt Nam sẵn sàng hợp tác nâng cao năng lực phòng, chống tội phạm mạng, ủng hộ các sáng kiến quốc tế về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và xây dựng khuôn khổ quản trị hiệu quả.
Định hướng thứ tư là củng cố chủ nghĩa đa phương và vai trò trung tâm, không thể thay thế của Liên Hợp Quốc. Việt Nam ủng hộ cải tổ Liên Hợp Quốc, đặc biệt Đại hội đồng, Hội đồng Bảo an và Ban thư ký, theo hướng tăng hiệu quả, ưu tiên cải tổ cấu trúc, tinh giản bộ máy, phát huy lợi thế tổ chức để triển khai các chương trình nghị sự toàn cầu, bảo đảm lợi ích của các nước đang phát triển.
Việt Nam ngày càng chủ động đóng góp vào công việc chung của Liên Hợp Quốc, thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Liên Hợp Quốc đi vào chiều sâu. Truyền thống độc lập, tự cường là nền tảng để củng cố tự chủ chiến lược và chủ động hội nhập quốc tế. Việt Nam đang xác lập mô hình phát triển dựa vào năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực; gắn tăng trưởng với phát triển văn hóa, tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường.
Việt Nam nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa; kiên trì bảo vệ Hiến chương Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế, thúc đẩy đối thoại và giải quyết hòa bình các tranh chấp, tham gia sâu rộng hơn vào gìn giữ hòa bình. Trên cương vị thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc, Việt Nam đề cao đối thoại, hợp tác để thúc đẩy và bảo vệ quyền con người, bảo đảm mọi người được hưởng thành quả phát triển; sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm giảm nghèo, phát triển nông nghiệp, thích ứng biến đổi khí hậu và mở rộng hợp tác vì lợi ích chung. Việt Nam khẳng định lựa chọn hòa bình, hợp tác và phát triển, kiên trì cùng các quốc gia củng cố Liên Hợp Quốc, tôn trọng luật pháp quốc tế và biến cam kết thành lợi ích thiết thực, hướng tới một thế giới hòa bình, công bằng, bao trùm và tốt đẹp hơn cho tất cả.
Định hướng thứ nhất là khôi phục lòng tin trên cơ sở Hiến chương Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế, tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và quyền lựa chọn con đường phát triển, không can thiệp nội bộ, không đe dọa dùng vũ lực trái Hiến chương. Các nước lớn cần nêu gương, Liên Hợp Quốc giữ vai trò trung tâm; dân thường phải được bảo vệ, luật nhân đạo quốc tế được tôn trọng và cứu trợ nhân đạo được bảo đảm. Việt Nam ủng hộ quyền tự quyết của người Palestine và giải pháp hai nhà nước, độc lập Palestine bên cạnh Israel; kiên trì giải quyết tranh chấp, gồm Biển Đông, bằng biện pháp hòa bình, phù hợp luật pháp quốc tế, đặc biệt Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, coi biển và đại dương là không gian hòa bình, hợp tác, kết nối, phát triển bền vững. Việt Nam đoàn kết với Cuba, kêu gọi Mỹ chấm dứt bao vây, cấm vận đơn phương và phong tỏa năng lượng, đưa Cuba ra khỏi danh sách các quốc gia tài trợ khủng bố.
Định hướng thứ hai là thúc đẩy phát triển công bằng, nhân văn, bao trùm và bền vững, biến cam kết quốc tế thành hành động thiết thực để người dân được sống hòa bình, an toàn, văn minh, hạnh phúc. Các cam kết tài chính cho phát triển, gồm Cam kết Sevilla, cần được thực thi với giải pháp cụ thể: mở rộng tiếp cận vốn dài hạn, chi phí phù hợp; hỗ trợ các nước gánh nặng nợ; tăng tiếng nói của các nước đang phát triển trong các thể chế tài chính, tiền tệ quốc tế. Hệ thống thương mại đa phương cần cởi mở, công bằng, minh bạch; ứng phó biến đổi khí hậu phải được ưu tiên, nhất là tài chính cho thích ứng, chuyển giao công nghệ và chuyển đổi năng lượng công bằng. Phát triển lấy con người làm trung tâm, không để ai bị bỏ lại phía sau; tăng trưởng gắn với tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường; tiến bộ toàn cầu bảo đảm tính nhân văn, tôn trọng lợi ích chính đáng và khác biệt về lịch sử, văn hóa, điều kiện phát triển.
Định hướng thứ ba là chủ động định hình quản trị công nghệ để tiến bộ phục vụ con người và phát triển chung. Khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và AI mở ra cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra thách thức; tương lai công nghệ không mặc nhiên công bằng. Cần khung nguyên tắc quản trị bao trùm, an toàn, minh bạch, có trách nhiệm, tôn trọng chủ quyền quốc gia, chủ quyền số và quyền tự chủ phát triển; bảo đảm các nước đang phát triển tham gia thực chất xây dựng luật lệ và tiếp cận công bằng các thành quả. Việt Nam sẵn sàng hợp tác nâng cao năng lực phòng, chống tội phạm mạng, ủng hộ các sáng kiến quốc tế về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và xây dựng khuôn khổ quản trị hiệu quả.
Định hướng thứ tư là củng cố chủ nghĩa đa phương và vai trò trung tâm, không thể thay thế của Liên Hợp Quốc. Việt Nam ủng hộ cải tổ Liên Hợp Quốc, đặc biệt Đại hội đồng, Hội đồng Bảo an và Ban thư ký, theo hướng tăng hiệu quả, ưu tiên cải tổ cấu trúc, tinh giản bộ máy, phát huy lợi thế tổ chức để triển khai các chương trình nghị sự toàn cầu, bảo đảm lợi ích của các nước đang phát triển.
Việt Nam ngày càng chủ động đóng góp vào công việc chung của Liên Hợp Quốc, thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Liên Hợp Quốc đi vào chiều sâu. Truyền thống độc lập, tự cường là nền tảng để củng cố tự chủ chiến lược và chủ động hội nhập quốc tế. Việt Nam đang xác lập mô hình phát triển dựa vào năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực; gắn tăng trưởng với phát triển văn hóa, tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường.
Việt Nam nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa; kiên trì bảo vệ Hiến chương Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế, thúc đẩy đối thoại và giải quyết hòa bình các tranh chấp, tham gia sâu rộng hơn vào gìn giữ hòa bình. Trên cương vị thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc, Việt Nam đề cao đối thoại, hợp tác để thúc đẩy và bảo vệ quyền con người, bảo đảm mọi người được hưởng thành quả phát triển; sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm giảm nghèo, phát triển nông nghiệp, thích ứng biến đổi khí hậu và mở rộng hợp tác vì lợi ích chung. Việt Nam khẳng định lựa chọn hòa bình, hợp tác và phát triển, kiên trì cùng các quốc gia củng cố Liên Hợp Quốc, tôn trọng luật pháp quốc tế và biến cam kết thành lợi ích thiết thực, hướng tới một thế giới hòa bình, công bằng, bao trùm và tốt đẹp hơn cho tất cả.
