Chiều 19/5, tại buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ về thực hiện Chỉ thị 34 của Ban Bí thư, ông Tô Lâm nhấn mạnh quyền tiếp cận nhà ở an toàn, phù hợp khả năng chi trả là quyền cơ bản và thước đo tiến bộ xã hội. Nhà ở cần được đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, đất đai, công nghiệp, giao thông công cộng, thị trường lao động và quản lý dân cư. Dù nhiều chính sách đã ban hành, kết quả còn thấp so với nhu cầu. Ông khẳng định nhà là để ở, không phải để kinh doanh hay tích sản.

Ông yêu cầu quy hoạch nhà ở phải bám sát nhu cầu lao động. Các khu vực tập trung công nhân, lao động nhập cư, khu công nghiệp, trường đại học, bệnh viện và lực lượng dịch vụ cần được ưu tiên quỹ đất, hạ tầng và cơ chế phát triển nhà ở xã hội phù hợp.

Mô hình phát triển nhà ở giai đoạn mới không bao cấp toàn bộ nhưng cũng không phó mặc hoàn toàn cho thị trường. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua quy hoạch, quỹ đất, cơ chế tài chính, tiêu chuẩn và cải cách thủ tục; doanh nghiệp đầu tư, vận hành với lợi ích hợp lý; người dân được tiếp cận chỗ ở ổn định, an toàn, phù hợp khả năng chi trả.

Nhà ở cho thuê được xác định là trụ cột chiến lược, nhất là tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, vùng có nhiều lao động nhập cư và nơi giá nhà vượt xa thu nhập. Từ nay đến 2030, nhà ở để bán vẫn cần, nhưng trọng tâm là phát triển phân khúc cho thuê.

Ông đề nghị hoàn thiện chính sách theo hướng Nhà nước điều tiết bằng quy hoạch, thuế và tín dụng để bảo đảm công bằng và kiểm soát đầu cơ. Các địa phương phải rà soát quỹ đất, giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch cho nhà ở chính sách. Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước được giao xây dựng cơ chế tài chính dài hạn cho lĩnh vực nhà ở xã hội.

Chính sách cần thúc đẩy thị trường cho thuê căn hộ giá rẻ, khuyến khích khu vực tư nhân và các tổ chức phi lợi nhuận tham gia xây dựng, tài trợ vốn và quản lý nhà ở cho người thu nhập thấp, người không đủ khả năng mua nhà. Cơ quan chức năng phải kiểm soát chặt, minh bạch đối tượng đủ điều kiện, cơ chế mua bán để ngăn đầu cơ và trục lợi chính sách.