Robert Fico bày tỏ lo ngại chiến tranh ở Ukraine có thể leo thang thành xung đột vũ trang toàn châu Âu, qua đó kéo Slovakia vào theo Điều 5 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương. Ông tuyên bố không muốn Slovakia trở thành một phần của bất kỳ xung đột quân sự nào “vì một điều khoản năm”.

Điều 5 quy định một cuộc tấn công vào một thành viên được coi là tấn công vào tất cả, thể hiện cơ chế phòng thủ tập thể của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Trong bối cảnh đó, Fico cho rằng nguy cơ kích hoạt nghĩa vụ đồng minh có thể tăng nếu xung đột lan rộng.

Tổng thống Cộng hòa Séc Petr Pavel coi phát biểu của Fico là nghiêm trọng và nhấn mạnh không nên lấy đó làm ví dụ. Ông khẳng định Điều 5 là biểu hiện của đoàn kết và trách nhiệm lẫn nhau; không thể vừa trông cậy vào sự bảo vệ của NATO vừa từ chối sẵn sàng hỗ trợ khi đồng minh bị tấn công.

Pavel bày tỏ kỳ vọng Cộng hòa Séc sẽ không đi theo con đường phủ nhận tinh thần đoàn kết đồng minh, nhấn mạnh tầm quan trọng của cam kết chung trong khuôn khổ phòng thủ tập thể.

Tổng thống Slovakia Peter Pellegrini kêu gọi thận trọng khi phát biểu về phòng thủ tập thể, cho rằng Slovakia không được phép hoài nghi các nghĩa vụ của mình. Ông nói không thể phát đi tín hiệu rằng Slovakia sẽ đứng ngoài nếu xảy ra xung đột, vì tư cách thành viên đi kèm cả lợi ích lẫn ràng buộc.

Fico nêu quan điểm tại Prešov rằng tình hình chưa từng căng thẳng như hiện nay về nguy cơ xung đột quân sự toàn châu Âu. Dù bày tỏ quyết tâm làm mọi cách để Slovakia không bị lôi vào giao tranh, ông đồng thời nói Bratislava coi trọng hợp tác và việc thực hiện các cam kết.

Ông đưa ra kịch bản một máy bay không người lái, do cố ý hay vô ý, tấn công nhà dân hoặc gây thương vong cho dân thường tại một nước NATO, qua đó nhấn mạnh rủi ro kích hoạt cơ chế phòng thủ tập thể theo Điều 5.