Tóm tắt
Ngày 17/11, các công đoàn tổ chức một đợt huy động toàn quốc với kỳ vọng 220.000–300.000 người ở các vùng và 30.000–60.000 tại Paris theo ước tính ban đầu của nhà chức trách; riêng Paris ghi nhận 28.000 người. Tổng Liên đoàn Lao động (CGT) tuyên bố hơn 500.000 người xuống đường trên toàn quốc, trong khi Bộ Nội vụ (ministère de l’Intérieur) đưa con số là 146.000. Tại Paris, đoàn diễu hành đi từ quảng trường Nation đến Place d’Italie, diễn ra trong trật tự.
Các lãnh đạo công đoàn nhấn mạnh yêu cầu tăng lương ngay để đối phó lạm phát và suy giảm sức mua. Sophie Binet khẳng định chỉ việc đáp ứng các yêu sách mới chấm dứt huy động, còn Agathe Le Berder nói đây là “tình trạng khẩn cấp xã hội” lẫn “kinh tế”. Nhiều tiếng nói tại hiện trường phản ánh khó khăn thu nhập, như một giáo dục viên với 1.800 EUR/tháng cho biết thường xuyên thâm hụt và mong cơ chế lương linh hoạt.
Tỷ lệ đình công trong khu vực công được ghi nhận thấp: theo Bộ Hành động và Tài khoản Công (ministère de l’Action et des Comptes publics), 2,59% ở khối nhà nước, 1,96% khối địa phương và 3,93% khối bệnh viện; riêng Bộ Giáo dục Quốc gia (Éducation nationale) là 3,76%. Bộ Giáo dục Đại học cho biết 27% cơ sở bị “xáo trộn”; Liên hiệp học sinh USL nói khoảng 350 trường trung học bị ngưng trệ. Sáu cơ sở thuộc Đại học Lille tiếp tục đóng cửa; Trường Nelson-Mandela ở Nantes lại tạm dừng dạy học do bối cảnh căng thẳng.
Khía cạnh an ninh được siết chặt sau công điện của Laurent Nuñez yêu cầu lực lượng không “hạ cảnh giác”. Công đoàn cảnh sát Un1té (Un1té) nêu tình trạng kiệt sức; đơn vị CRS 8 (CRS 8) không thể tham gia do toàn bộ quân số đi khám bác sĩ. Dù vậy, phần lớn cuộc tuần hành ở Paris diễn ra bình tĩnh. Ở Marseille và Aix-en-Provence, Tỉnh trưởng cảnh sát Bouches-du-Rhône (préfecture de police des Bouches-du-Rhône) cấm tập trung gần một số trường học; trong khi Tòa án hành chính Paris (tribunal administratif de Paris) đình chỉ lệnh cấm tụ tập quanh một số trường và đại học, và Tòa án hành chính Lyon (tribunal administratif de Lyon) cho phép đoàn đi qua Place Bellecour; tại Lyon, nhà chức trách nói có 7.000 người, 3 người bị bắt.
Ba biện pháp giám sát hành chính và kiểm soát (MICAS) do Bộ Nội vụ ban hành để ngăn một số nhà hoạt động tham gia biểu tình đã bị Tòa án hành chính Paris hủy, vì áp dụng “không chính xác” và không chứng minh được mối đe dọa cho an ninh công cộng liên quan nguy cơ khủng bố.
Tranh luận chính trị – xã hội song hành: Bộ trưởng Giáo dục Édouard Geffray cho rằng “một thiểu số học sinh cực đoan hóa” cản trở số đông trở lại học; Jean‑Luc Mélenchon phê phán “trấn áp gia tăng”. Tại Saint‑Denis, hiệu trưởng Lycée Paul‑Éluard rút lui vì an ninh và chỉ trích thị trưởng Bally Bagayoko, người sau đó bác bỏ việc đòi ông từ chức; hiệu trưởng Lycée René‑Cassin ở Le Raincy nộp đơn tố cáo dọa giết. Hiệu trưởng Đại học Tours được cơ quan quản lý giáo dục khu vực bày tỏ ủng hộ sau khi bị đe dọa và vu khống.
Tác động giao thông nhìn chung hạn chế: TGV và Intercités hoạt động bình thường, một số tuyến TER và RER D, ligne R giảm tần suất. Chính phủ thông báo các “chương trình” cải cách thang bảng lương, hưu trí và bình đẳng lương đang được triển khai. Trong bối cảnh sức mua là mối quan tâm hàng đầu, nhiều tiếng nói từ doanh nghiệp bán lẻ và tổ chức từ thiện ghi nhận khó khăn gia tăng của người dân.
Các lãnh đạo công đoàn nhấn mạnh yêu cầu tăng lương ngay để đối phó lạm phát và suy giảm sức mua. Sophie Binet khẳng định chỉ việc đáp ứng các yêu sách mới chấm dứt huy động, còn Agathe Le Berder nói đây là “tình trạng khẩn cấp xã hội” lẫn “kinh tế”. Nhiều tiếng nói tại hiện trường phản ánh khó khăn thu nhập, như một giáo dục viên với 1.800 EUR/tháng cho biết thường xuyên thâm hụt và mong cơ chế lương linh hoạt.
Tỷ lệ đình công trong khu vực công được ghi nhận thấp: theo Bộ Hành động và Tài khoản Công (ministère de l’Action et des Comptes publics), 2,59% ở khối nhà nước, 1,96% khối địa phương và 3,93% khối bệnh viện; riêng Bộ Giáo dục Quốc gia (Éducation nationale) là 3,76%. Bộ Giáo dục Đại học cho biết 27% cơ sở bị “xáo trộn”; Liên hiệp học sinh USL nói khoảng 350 trường trung học bị ngưng trệ. Sáu cơ sở thuộc Đại học Lille tiếp tục đóng cửa; Trường Nelson-Mandela ở Nantes lại tạm dừng dạy học do bối cảnh căng thẳng.
Khía cạnh an ninh được siết chặt sau công điện của Laurent Nuñez yêu cầu lực lượng không “hạ cảnh giác”. Công đoàn cảnh sát Un1té (Un1té) nêu tình trạng kiệt sức; đơn vị CRS 8 (CRS 8) không thể tham gia do toàn bộ quân số đi khám bác sĩ. Dù vậy, phần lớn cuộc tuần hành ở Paris diễn ra bình tĩnh. Ở Marseille và Aix-en-Provence, Tỉnh trưởng cảnh sát Bouches-du-Rhône (préfecture de police des Bouches-du-Rhône) cấm tập trung gần một số trường học; trong khi Tòa án hành chính Paris (tribunal administratif de Paris) đình chỉ lệnh cấm tụ tập quanh một số trường và đại học, và Tòa án hành chính Lyon (tribunal administratif de Lyon) cho phép đoàn đi qua Place Bellecour; tại Lyon, nhà chức trách nói có 7.000 người, 3 người bị bắt.
Ba biện pháp giám sát hành chính và kiểm soát (MICAS) do Bộ Nội vụ ban hành để ngăn một số nhà hoạt động tham gia biểu tình đã bị Tòa án hành chính Paris hủy, vì áp dụng “không chính xác” và không chứng minh được mối đe dọa cho an ninh công cộng liên quan nguy cơ khủng bố.
Tranh luận chính trị – xã hội song hành: Bộ trưởng Giáo dục Édouard Geffray cho rằng “một thiểu số học sinh cực đoan hóa” cản trở số đông trở lại học; Jean‑Luc Mélenchon phê phán “trấn áp gia tăng”. Tại Saint‑Denis, hiệu trưởng Lycée Paul‑Éluard rút lui vì an ninh và chỉ trích thị trưởng Bally Bagayoko, người sau đó bác bỏ việc đòi ông từ chức; hiệu trưởng Lycée René‑Cassin ở Le Raincy nộp đơn tố cáo dọa giết. Hiệu trưởng Đại học Tours được cơ quan quản lý giáo dục khu vực bày tỏ ủng hộ sau khi bị đe dọa và vu khống.
Tác động giao thông nhìn chung hạn chế: TGV và Intercités hoạt động bình thường, một số tuyến TER và RER D, ligne R giảm tần suất. Chính phủ thông báo các “chương trình” cải cách thang bảng lương, hưu trí và bình đẳng lương đang được triển khai. Trong bối cảnh sức mua là mối quan tâm hàng đầu, nhiều tiếng nói từ doanh nghiệp bán lẻ và tổ chức từ thiện ghi nhận khó khăn gia tăng của người dân.

