Trump và Tập Cận Bình được đặt trong vị thế hai nhân vật quyền lực nhất hành tinh, vượt xa các lãnh đạo khác. Tính cách tương phản: Trump bộc trực, dựa vào bản năng; Tập hướng tới ổn định và kiểm soát dài hạn, muốn phô tỏa năng lực tư duy chiến lược.

Trọng tâm nghị sự là Iran: Trump đã hạ bệ đồng minh của Trung Quốc ở Mỹ Latinh là Maduro và tấn công Iran, trong khi Trung Quốc phụ thuộc lớn vào dầu từ Vùng Vịnh. Chặn eo Hormuz không có lợi cho Bắc Kinh nên Trump có thể muốn Tập gây sức ép để Tehran chấp nhận thỏa hiệp. Tuy vậy, ảnh hưởng của Trung Quốc bị nghi ngờ khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (Islamic Revolutionary Guard Corps - IRGC) cứng rắn trỗi dậy sau khi Khamenei qua đời.

Về kinh tế, năm ngoái Trump áp thuế diện rộng, nhưng Tòa án Tối cao Mỹ (Supreme Court of the United States) đã phán quyết vi hiến vào tháng 2. Trung Quốc đáp trả có chọn lọc, gây thiệt hại cho doanh nghiệp Mỹ buộc Trump lùi bước, tạm thời giúp Tập thắng thế trong vòng đấu đó. Tới đây, Trump muốn Bắc Kinh mua thêm ngũ cốc và đậu tương của các bang nông nghiệp.

An ninh khu vực xoay quanh “mơ hồ chiến lược” về phản ứng quân sự của Mỹ nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan. Việc Mỹ bán nhiều vũ khí hiện đại cho Đài Loan gần đây gia tăng sức răn đe, nhưng xung đột Iran có thể làm cán cân đổi khác. Xuất hiện câu hỏi liệu có “đổi Đài Bắc lấy Tehran”, song năng lực của Trung Quốc trong việc kiểm soát IRGC bị nghi ngờ. Niềm tin thống nhất ôn hòa cũng suy yếu sau cách Bắc Kinh xử lý Hong Kong từ năm 2019.

Trong nước, Tập bãi bỏ giới hạn hai nhiệm kỳ mà Đặng Tiểu Bình đặt ra để ngăn sùng bái cá nhân, đảo ngược kỳ vọng Trung Quốc sẽ dần tự do hóa như Hàn Quốc hay Đài Loan trước đây. Thay vào đó là hệ thống giám sát công nghệ cao và kiểm soát xã hội sâu rộng; viễn cảnh tự do hóa hay dân chủ hóa gần như tắt.

Tại Mỹ, quá trình hội nhập Trung Quốc vào trật tự quốc tế từ thời Nixon đến Obama được đánh giá là thất bại; ngay nhiệm kỳ đầu, Trump xác định Trung Quốc là đối thủ địa chính trị chủ đạo và điều này tạo đồng thuận lưỡng đảng hiếm hoi. Dù vậy, Chiến lược An ninh Quốc gia Mỹ (National Security Strategy) mới đây lại tỏ ra mềm với Bắc Kinh. Trong chính quyền có các “diều hâu” như Elbridge Colby tại Bộ Quốc phòng Mỹ (Department of Defense) muốn dồn trọng tâm vào Trung Quốc, còn Trump vẫn lưỡng lự giữa đường lối cứng rắn và một thỏa thuận chia phần ảnh hưởng. Kết quả thượng đỉnh Bắc Kinh được kỳ vọng sẽ hé lộ lựa chọn cuối cùng.