Quy định của chính phủ về hai mức giá nhiên liệu được mô tả là một cuộc phản kháng vô ích chống lại thẩm quyền của Liên minh châu Âu, các thiết chế cốt lõi của khối, đặc biệt là Ủy ban châu Âu (Európska komisia), và cả các quốc gia thành viên khác.

Tác giả Ján Mazák, nguyên Tổng luật sư của Tòa án Công lý của Liên minh châu Âu (Súdny dvor EÚ), nêu bối cảnh: cuộc họp báo cuối tháng 3 của Thủ tướng Robert Fico xoay quanh một chủ đề duy nhất — lá thư của Ủy ban châu Âu mở thủ tục vi phạm đối với Slovakia. Căn nguyên là quy định ấn định mức giá nhiên liệu khác nhau cho xe mang biển số trong nước và xe mang biển số nước ngoài.

Tác giả không đi sâu vào khía cạnh chính trị hay các công kích cá nhân trong phát biểu của Thủ tướng, mà muốn làm rõ vấn đề hiến pháp và pháp lý. Cách diễn đạt “Ủy ban châu Âu chống lại Robert Fico” bị cho là gây hiểu nhầm: trên thực tế, Ủy ban đang hành động đối với Slovakia, do chính phủ của nước này đại diện.

Câu hỏi đặt ra là Ủy ban có thể hay phải hành động. Theo tác giả, quy định hai mức giá thể hiện sự phân biệt đối xử rõ ràng, trái với pháp luật EU. Từ các phát biểu đứt đoạn của Thủ tướng có thể thấy ông ý thức và thừa nhận việc vi phạm các quy tắc của Liên minh.

Nếu Slovakia tiếp tục duy trì quy định đó, theo Hiệp ước về hoạt động của Liên minh châu Âu (Zmluva o fungovaní EÚ), Ủy ban không có lựa chọn nào khác ngoài việc phản ứng thích đáng trước hành vi không tuân thủ. Lá thư gửi Bratislava vì thế là bước đi cần thiết và không phải là hành vi “tống tiền”, mà là việc thực thi luật một cách bắt buộc.