Tóm tắt
Volodymyr Zelenskyj nhấn mạnh tổ chức bầu cử khi chiến tranh với Nga chưa kết thúc là quá nguy hiểm, ví như “cơn sóng thần” có thể xé Ukraine từ bên trong. Ông nói tiến tới bầu cử lúc này đồng nghĩa tự hủy hoại đất nước, dù áp lực nội bộ đòi tổ chức đang tăng.
Từ sau cuộc xâm lược tháng 2/2022, Ukraine áp dụng thiết quân luật và pháp luật cấm bầu cử trong thời chiến. Khảo sát của Viện Xã hội học Quốc tế Kyiv (Kyjevský medzinárodný inštitút sociológie, KIIS) cho thấy chỉ 15% người dân ủng hộ bầu cử trước khi chiến tranh kết thúc. Bất chấp vậy, cựu bộ trưởng quốc phòng Mychajlo Fedorov kêu gọi tìm cơ chế hợp pháp, an toàn, khả thi để khôi phục tiến trình dân chủ.
Fedorov cho rằng đất nước đang đối mặt “khủng hoảng hệ thống quản trị”, hệ thống cũ tự bảo vệ và sợ thay đổi. Ông chỉ trích tham nhũng trong bộ máy nhà nước gây hại cho nỗ lực chiến tranh, đồng thời thừa nhận các trở ngại lớn: bảo đảm lá phiếu cho binh sĩ, người dân gần tiền tuyến và hàng triệu người Ukraine ở nước ngoài. Theo ông, khó không có nghĩa là không thể.
Fedorov từng là đồng minh lâu năm của Zelenskyj trước khi bất ngờ bị miễn nhiệm giữa tháng 7, chỉ sau sáu tháng tại vị, vì bất đồng với khi đó là tổng tư lệnh Olexandr Syrský. Việc ông bị cách chức dẫn đến biểu tình, gia tăng sức ép lên Zelenskyj và kéo theo việc miễn nhiệm Syrský. Fedorov nói cải cách quy trình đấu thầu trong bộ phụ trách mua sắm trang bị quân sự trị giá hàng tỷ USD có thể đã góp phần vào quyết định này.
Zelenskyj khẳng định vẫn giữ quan hệ tích cực với Fedorov nhưng cho rằng ông ấy đang đi, hoặc bị đẩy, theo hướng sai lầm. Ông nhấn mạnh quyền biểu tình nhưng cảnh báo tránh thái độ thiếu tôn trọng với binh sĩ. Zelenskyj cũng liên hệ Fedorov với vấn đề dịch vụ Starlink và tỷ phú Elon Musk, nói rằng ông nhận được từ Bộ Quốc phòng (Ministerstvo obrany) thông tin công ty SpaceX (SpaceX) đã đồng ý cung cấp Starlink trên không phận Nga để Ukraine tiến hành tấn công.
Từ đó, ông nêu thẳng vấn đề trong cuộc trao đổi với Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump với giả định Musk đã chấp thuận. Tuy nhiên, ở lần gặp sau, Trump nói Musk không phê chuẩn và cáo buộc Zelenskyj đánh lừa ông. Zelenskyj cho biết sau khi kiểm tra lại với Bộ Quốc phòng, họ thừa nhận có thể đúng như vậy; ông không trực tiếp nói Fedorov nói dối, nhưng coi đây là một trong các lý do dẫn tới “một số bước đi” sau đó.
Zelenskyj đồng thời dự báo Nga sẽ huy động thêm khoảng 300.000 quân sau cuộc bầu cử tháng 9 vào Duma Quốc gia (Štátna duma), và đến năm 2027 có thể tiếp tục huy động hàng trăm nghìn binh sĩ nữa với mục tiêu chiếm phần còn lại của tỉnh Donetsk.
Từ sau cuộc xâm lược tháng 2/2022, Ukraine áp dụng thiết quân luật và pháp luật cấm bầu cử trong thời chiến. Khảo sát của Viện Xã hội học Quốc tế Kyiv (Kyjevský medzinárodný inštitút sociológie, KIIS) cho thấy chỉ 15% người dân ủng hộ bầu cử trước khi chiến tranh kết thúc. Bất chấp vậy, cựu bộ trưởng quốc phòng Mychajlo Fedorov kêu gọi tìm cơ chế hợp pháp, an toàn, khả thi để khôi phục tiến trình dân chủ.
Fedorov cho rằng đất nước đang đối mặt “khủng hoảng hệ thống quản trị”, hệ thống cũ tự bảo vệ và sợ thay đổi. Ông chỉ trích tham nhũng trong bộ máy nhà nước gây hại cho nỗ lực chiến tranh, đồng thời thừa nhận các trở ngại lớn: bảo đảm lá phiếu cho binh sĩ, người dân gần tiền tuyến và hàng triệu người Ukraine ở nước ngoài. Theo ông, khó không có nghĩa là không thể.
Fedorov từng là đồng minh lâu năm của Zelenskyj trước khi bất ngờ bị miễn nhiệm giữa tháng 7, chỉ sau sáu tháng tại vị, vì bất đồng với khi đó là tổng tư lệnh Olexandr Syrský. Việc ông bị cách chức dẫn đến biểu tình, gia tăng sức ép lên Zelenskyj và kéo theo việc miễn nhiệm Syrský. Fedorov nói cải cách quy trình đấu thầu trong bộ phụ trách mua sắm trang bị quân sự trị giá hàng tỷ USD có thể đã góp phần vào quyết định này.
Zelenskyj khẳng định vẫn giữ quan hệ tích cực với Fedorov nhưng cho rằng ông ấy đang đi, hoặc bị đẩy, theo hướng sai lầm. Ông nhấn mạnh quyền biểu tình nhưng cảnh báo tránh thái độ thiếu tôn trọng với binh sĩ. Zelenskyj cũng liên hệ Fedorov với vấn đề dịch vụ Starlink và tỷ phú Elon Musk, nói rằng ông nhận được từ Bộ Quốc phòng (Ministerstvo obrany) thông tin công ty SpaceX (SpaceX) đã đồng ý cung cấp Starlink trên không phận Nga để Ukraine tiến hành tấn công.
Từ đó, ông nêu thẳng vấn đề trong cuộc trao đổi với Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump với giả định Musk đã chấp thuận. Tuy nhiên, ở lần gặp sau, Trump nói Musk không phê chuẩn và cáo buộc Zelenskyj đánh lừa ông. Zelenskyj cho biết sau khi kiểm tra lại với Bộ Quốc phòng, họ thừa nhận có thể đúng như vậy; ông không trực tiếp nói Fedorov nói dối, nhưng coi đây là một trong các lý do dẫn tới “một số bước đi” sau đó.
Zelenskyj đồng thời dự báo Nga sẽ huy động thêm khoảng 300.000 quân sau cuộc bầu cử tháng 9 vào Duma Quốc gia (Štátna duma), và đến năm 2027 có thể tiếp tục huy động hàng trăm nghìn binh sĩ nữa với mục tiêu chiếm phần còn lại của tỉnh Donetsk.
