Tóm tắt
Gần 20 ngày sau khi thi thể bé Lyhanna được tìm thấy ở Gers, cuộc khủng hoảng do thủ tục kỷ luật do Bộ trưởng Tư pháp (garde des Sceaux) Gérald Darmanin yêu cầu đã lan vào ngành tư pháp. Hàng trăm thẩm phán trên khắp nước Pháp tham gia một nhóm WhatsApp để tổ chức phản ứng sau quyết định đình chỉ một phó công tố của Viện công tố Auch (parquet d'Auch) phụ trách điều tra, tạo thế đối đầu với Bộ trưởng Tư pháp.
Trong các trao đổi, nhiều đề xuất hành động được nêu nhằm phản bác kết luận báo cáo hành chính và các biện pháp kỷ luật hệ quả. Có người đề nghị làm nghẽn hộp thư điện tử của văn phòng Bộ trưởng Tư pháp bằng tin nhắn hàng loạt, hoặc gửi thư đồng loạt tới Hội đồng Tối cao Thẩm phán (Conseil supérieur de la magistrature, CSM) để quá tải. Một thẩm phán phụ trách tự do và giam giữ còn nêu giả thuyết tự báo cáo một “lỗi nặng” không có thật (không ký lệnh tạm giam, thả người bị truy tố hiếp dâm) để phơi bày hệ quả tiềm tàng của căng thẳng hiện nay.
Nhiều thành viên kêu gọi rút ngay và trên diện rộng các “ủy quyền xử lý án vị thành niên” đối với thẩm phán chuyên trách, điều có thể làm đình trệ nhiều hồ sơ. Khả năng hoãn một số phiên xử hoặc thực hiện quyền rút khỏi công việc cũng được nêu. Bối cảnh là yêu cầu của Gérald Darmanin đẩy nhanh xử lý khoảng 70.000 hồ sơ liên quan người chưa thành niên trước 14/7, điều mà nhiều thẩm phán cho là khó khả thi với nguồn lực hiện có.
Trao đổi dần vượt ra ngoài trường hợp phó công tố bị kỷ luật, hướng tới bức tranh chung về nền tư pháp quá tải. Người tham gia nêu các nguyên nhân tích tụ như khối lượng công việc, lịch xét xử, kỳ nghỉ đã lên kế hoạch và thiếu nhân sự. Nhiều ý kiến cho rằng đồng nghiệp bị biến thành “cầu chì” để gán trách nhiệm cho cá nhân.
Một số người tìm cách xác định ai góp phần dẫn tới các biện pháp kỷ luật, đặt câu hỏi về vai trò của Viện công tố cấp cao (parquet général). Làn sóng ủng hộ nữ phó công tố gia tăng; theo chia sẻ nội bộ, người này nói đang trải qua giai đoạn rất khó khăn, khẳng định “chỉ làm đúng công việc”, không phạm lỗi nghề nghiệp, và theo nguồn tư pháp, coi quyết định nhắm vào mình mang tính chính trị khi còn chưa đầy một năm nữa đến bầu cử tổng thống.
Sự huy động kín dự kiến sớm công khai: một bài viết tập thể do nhiều thẩm phán ký đang được hoàn thiện để đăng báo, nhằm phản đối việc tìm “vật tế thần” và nhấn mạnh trách nhiệm rộng hơn gắn với khó khăn cấu trúc của các tòa án. Một lời kêu gọi “ngày trống” 29/6 cũng được cân nhắc, với mong muốn có sự tham gia của giới luật sư. Những người tham gia nhóm nhắn có thể đối mặt kỷ luật vì vi phạm nghĩa vụ khi hành động theo cách này.
Trong các trao đổi, nhiều đề xuất hành động được nêu nhằm phản bác kết luận báo cáo hành chính và các biện pháp kỷ luật hệ quả. Có người đề nghị làm nghẽn hộp thư điện tử của văn phòng Bộ trưởng Tư pháp bằng tin nhắn hàng loạt, hoặc gửi thư đồng loạt tới Hội đồng Tối cao Thẩm phán (Conseil supérieur de la magistrature, CSM) để quá tải. Một thẩm phán phụ trách tự do và giam giữ còn nêu giả thuyết tự báo cáo một “lỗi nặng” không có thật (không ký lệnh tạm giam, thả người bị truy tố hiếp dâm) để phơi bày hệ quả tiềm tàng của căng thẳng hiện nay.
Nhiều thành viên kêu gọi rút ngay và trên diện rộng các “ủy quyền xử lý án vị thành niên” đối với thẩm phán chuyên trách, điều có thể làm đình trệ nhiều hồ sơ. Khả năng hoãn một số phiên xử hoặc thực hiện quyền rút khỏi công việc cũng được nêu. Bối cảnh là yêu cầu của Gérald Darmanin đẩy nhanh xử lý khoảng 70.000 hồ sơ liên quan người chưa thành niên trước 14/7, điều mà nhiều thẩm phán cho là khó khả thi với nguồn lực hiện có.
Trao đổi dần vượt ra ngoài trường hợp phó công tố bị kỷ luật, hướng tới bức tranh chung về nền tư pháp quá tải. Người tham gia nêu các nguyên nhân tích tụ như khối lượng công việc, lịch xét xử, kỳ nghỉ đã lên kế hoạch và thiếu nhân sự. Nhiều ý kiến cho rằng đồng nghiệp bị biến thành “cầu chì” để gán trách nhiệm cho cá nhân.
Một số người tìm cách xác định ai góp phần dẫn tới các biện pháp kỷ luật, đặt câu hỏi về vai trò của Viện công tố cấp cao (parquet général). Làn sóng ủng hộ nữ phó công tố gia tăng; theo chia sẻ nội bộ, người này nói đang trải qua giai đoạn rất khó khăn, khẳng định “chỉ làm đúng công việc”, không phạm lỗi nghề nghiệp, và theo nguồn tư pháp, coi quyết định nhắm vào mình mang tính chính trị khi còn chưa đầy một năm nữa đến bầu cử tổng thống.
Sự huy động kín dự kiến sớm công khai: một bài viết tập thể do nhiều thẩm phán ký đang được hoàn thiện để đăng báo, nhằm phản đối việc tìm “vật tế thần” và nhấn mạnh trách nhiệm rộng hơn gắn với khó khăn cấu trúc của các tòa án. Một lời kêu gọi “ngày trống” 29/6 cũng được cân nhắc, với mong muốn có sự tham gia của giới luật sư. Những người tham gia nhóm nhắn có thể đối mặt kỷ luật vì vi phạm nghĩa vụ khi hành động theo cách này.
