Tòa án Quận Kecskemét (Kecskeméti Járásbíróság) ra lệnh tạm giam một tháng đối với Bús Balázs, cựu thị trưởng Óbuda và nguyên phó chủ tịch Quỹ Văn hóa Quốc gia (Nemzeti Kulturális Alap, NKA). Ông từng giữ cương vị này 2021–đầu 2024, trở lại từ mùa thu 2024 rồi từ chức cuối tháng 4 khi bê bối leo thang. Bús khẳng định hợp tác điều tra, phủ nhận mọi tội danh và gọi phán quyết là quyết định chính trị, trái luật.

Tòa cũng tạm giam Ughy Attila, cựu cố vấn Trung tâm Tri thức Lechner (Lechner Tudásközpont) và người đứng đầu Ban Tạm thời các Chương trình Văn hóa Trọng điểm (Kiemelt Kulturális Programok Ideiglenes Kollégiuma), cùng một nữ thành viên của ban này. Viện Công tố tỉnh Bács-Kiskun (Bács-Kiskun Vármegyei Főügyészség) xác nhận quyết định phù hợp đề nghị của công tố.

Bộ trưởng phụ trách quan hệ xã hội và văn hóa Tarr Zoltán từng yêu cầu dừng chi trả của NKA ngày 18/5, nói muốn chặn các khoản chi sai mục đích. Ông viết trên Facebook rằng các nhân vật liên đới dùng ám ngữ kiểu “hồ bơi” để chỉ một phần ngân sách quyết định cá nhân của bộ trưởng; gọi ứng viên ưa thích là “người bơi”, mời họ dự “cuộc thi bơi” và canh xem “ai bơi vào” được. Theo ông, cách gọi này phản ánh sự phân bổ quỹ trong phạm vi hẹp, lách qua bộ máy cơ quan nhiều năm.

Phía chính trị, nỗ lực liên hệ Hankó Balázs, người từng giám sát phân bổ tiền NKA với tư cách bộ trưởng, không thành. Khối Fidesz ra thông cáo nhấn mạnh tự hào vì hỗ trợ văn hóa rộng khắp, đồng thời cáo buộc cảnh sát hành động theo chỉ đạo chính trị, quấy nhiễu và đe dọa cựu quan chức liên quan hồ sơ NKA.

Cơ quan Thuế và Hải quan Quốc gia (Nemzeti Adó-és Vámhivatal, NAV) mở điều tra sau tố cáo của cá nhân, nghi NKA từ tháng 12/2024 đã ra 1.079 quyết định tài trợ vi phạm nghiêm trọng luật và quy định, tổng trên 17 tỷ forint. Ngày 23/6, NAV thông báo bắt giữ 6 người: Bús Balázs; tổng giám đốc và chánh văn phòng của Cơ quan Quản lý Hỗ trợ Văn hóa Quốc gia (Nemzeti Kulturális Támogatáskezelő, NKTK); cùng ba thành viên của ban đặc biệt quyết định phân bổ 17 tỷ forint.

Viện Công tố tỉnh Bács-Kiskun đề nghị tạm giam toàn bộ nghi can vì nguy cơ bỏ trốn, che giấu, can thiệp trái phép tố tụng và tái phạm. Tất cả bị nghi phạm tội quản lý tài sản thiếu trung thực gây thiệt hại đặc biệt lớn.

Bối cảnh vụ việc bùng lên tháng 4 khi diễn viên–nhà hoạt động Molnár Áron công bố thông tin về các khoản chi hàng tỷ forint từ một cơ quan chi trả nhà nước cho vòng tròn kinh tế, xã hội và nghệ thuật thân Fidesz. Danh sách sau đó trên trang NKA cho thấy nhiều cá nhân, tổ chức gần Fidesz nhận khoản lớn bất thường; riêng thợ ảnh chính thức của Mága Zoltán được 500 triệu forint. Mẫu hình phân bổ bị cho là phục vụ lợi ích bầu cử của Fidesz; có thông tin Mága Zoltán xin 500 triệu forint để vận động cho Fidesz và bộ yêu cầu NKA đáp ứng.