Tóm tắt
Trước phiên họp kéo dài cuối tuần, Chính phủ Tisza (Tisza-kormány) chuẩn bị loạt quyết sách về chống tham nhũng, mở hồ sơ mật an ninh và thu hồi công quỹ. Dự luật mở hồ sơ cơ quan an ninh đã được nộp, dự kiến Quốc hội (Országgyűlés) họp bất thường ngày 29–30/6 để bàn 6 dự luật, gồm giải thể Cơ quan Bảo vệ Chủ quyền (Szuverenitásvédelmi Hivatal) và chuyển thẩm quyền hỗ trợ thuốc theo trường hợp sang cơ quan bảo hiểm y tế. Việc sửa đổi Hiến pháp lần thứ 17 gây tranh cãi vì đề xuất giới hạn tối đa 12 năm nhiệm kỳ nghị sĩ; Liên đoàn Quyền Tự do Dân sự Hungary (TASZ) phản đối, trong khi hàng nghìn ý kiến công chúng đã gửi về. Lưu trữ Lịch sử các Cơ quan An ninh Nhà nước (Állambiztonsági Szolgálatok Történeti Levéltára) sẽ được sửa luật, lập hội đồng tư vấn rà soát tài liệu còn muốn giữ bí mật, và cơ quan xếp loại phải giải trình chi tiết nếu duy trì bí mật.
Với vụ “đoàn xe vàng” của Ukraine, Magyar Péter ra tối hậu thư yêu cầu báo cáo tiến độ. Văn phòng Tổng Công tố (Legfőbb Ügyészség) cho biết vụ việc tách thành hai hướng: rửa tiền do Cơ quan Thuế và Hải quan Quốc gia (NAV - Nemzeti Adó- és Vámhivatal) điều tra, và hoàn cảnh bắt giữ do cơ quan công tố phụ trách; đã xuất hiện nghi ngờ tội phạm ở cấp cao và sẽ tiến hành hỏi cung nghi can. Một tài liệu rò rỉ còn nêu tên các cựu quan chức thuộc diện cần làm rõ trách nhiệm. Thủ tướng hối thúc lãnh đạo công tố thanh lọc nội bộ hoặc từ chức, còn cơ quan công tố nhấn mạnh tính độc lập, không chịu chỉ đạo chính trị.
Ủy ban Lập pháp (Törvényalkotási Bizottság) tán thành dỡ bỏ hoàn toàn Cơ quan Bảo vệ Chủ quyền, chuyển nhiệm vụ sang Bộ Tư pháp (Igazságügyi Minisztérium), chấm dứt mọi điều tra cũ và không trả trợ cấp thôi việc cho lãnh đạo. Nền tảng pháp lý là sửa đổi Hiến pháp lần thứ 16.
Chiến dịch liêm chính mở rộng sang giáo dục, y tế và địa phương: Cục Thu hồi Tài sản thuộc Cục Điều tra Quốc gia của Cảnh sát Dự phòng (Készenléti Rendőrség Nemzeti Nyomozó Iroda Vagyonvisszaszerzési Hivatal) khám xét Đại học Semmelweis (Semmelweis Egyetem) liên quan sử dụng thuốc trong thử nghiệm lâm sàng; nhà trường nói sẵn sàng hợp tác. Cựu thị trưởng Fidesz ở Fonyód bị bắt vì chi trả đáng ngờ trị giá 150–300 triệu forint. Vụ Quỹ Văn hóa Quốc gia (Nemzeti Kulturális Alap, NKA) dẫn tới việc bắt tạm Bús Balázs và nhiều người với nghi vấn thất thoát trong khung 17 tỷ forint, trong khi Fidesz gọi đây là vụ án mang động cơ chính trị. Nhà nước chấm dứt ngay hợp đồng với các công ty của Balásy Gyula; song song, Tarr Zoltán thông báo rà soát 10 năm chi hỗ trợ cộng đồng người Hungary ở nước ngoài, cho biết tới tháng 4/2026 đã chi 6 tỷ forint cho các học viện bóng đá qua đề nghị riêng lẻ, còn các dự án dân sự theo quỹ không được giải ngân.
Ở mặt kinh tế và giá cả, Ngân hàng Quốc gia Hungary (Magyar Nemzeti Bank) dự báo lạm phát bền vững dưới mục tiêu; Thủ tướng nói chưa bàn việc bỏ trần biên lợi nhuận ngay nhưng thừa nhận công cụ này bóp méo cạnh tranh dài hạn. Chính phủ ấn định đợt tăng lương bổ sung trung bình 0,4 điểm phần trăm, truy lĩnh từ 1/1, cho giáo viên và giảng viên dạy nghề. Bộ trưởng Kinh tế và Năng lượng Kapitány István công bố chương trình nâng cấp lưới điện 1,5 tỷ EUR bằng vốn EU và kêu gọi tiết giảm tiêu thụ điện 18–21 giờ. Phân tích của MNB ước tính hơn 16 tỷ EUR vốn EU chủ yếu cải thiện cán cân, nợ và rủi ro tài trợ, tác động tức thời lên GDP khiêm tốn.
Trong giao thông, Bộ trưởng Vitézy Dávid bác tin giả về các toa tàu có điều hòa thuê từ Đường sắt Liên bang Áo (ÖBB), khẳng định hiện còn ổn định hơn các toa IC cũ của Đường sắt Hungary (MÁV); việc thuê chỉ là giải pháp tạm thời do đình trệ mua sắm và sửa chữa trước đây. Bộ Đầu tư và Giao thông (Beruházási és Közlekedési Minisztérium) cũng đang chuẩn bị gói cứu trợ cho ngành sản xuất toa xe trong nước sau khi đơn hàng lịch sử từ Ai Cập đổ vỡ, nhằm hoàn tất sản xuất để tránh thiệt hại tới 300 tỷ forint so với lỗ hàng chục tỷ nếu tiếp tục làm dở. Vitézy còn tranh luận với Thị trưởng Karácsony Gergely về phương án “xanh hóa” Hősök tere và hứa các thông báo giao thông mới.
Không gian truyền thông và nhân sự công biến động mạnh: tổ chức trực tuyến Megafon (Megafon) gần như đóng cửa vì cạn nguồn sau bầu cử; Mandiner cắt giảm khoảng 60 người và tờ Soproni Téma ngừng hoạt động. Thủ tướng bãi nhiệm ngay Czunyiné dr. Bertalan Judit khỏi các ban giám sát chương trình EU; Chủ tịch HĐND Baranya Őri László từ chức và rút khỏi chính trường. Nhiều vụ việc gây chú ý khác: siêu xe Ferrari xuất hiện tại bãi đỗ công ty mẹ Hungast giữa bê bối hối lộ; công ty Profi-Komfort của vợ cựu quốc vụ khanh thắng thầu dọn vệ sinh tại Műcsarnok – Nhà Triển lãm Nghệ thuật (Műcsarnok) và Đại học Eötvös Loránd (ELTE). Tại Trung tâm Phát triển Quốc gia (Nemzeti Fejlesztési Központ, NFK), hơn 1600 nhân viên kiến nghị bộ trưởng cách chức tân thứ trưởng Nemcsok Dénes vì quá khứ dính bê bối EU và phong cách lãnh đạo độc hại.
Với vụ “đoàn xe vàng” của Ukraine, Magyar Péter ra tối hậu thư yêu cầu báo cáo tiến độ. Văn phòng Tổng Công tố (Legfőbb Ügyészség) cho biết vụ việc tách thành hai hướng: rửa tiền do Cơ quan Thuế và Hải quan Quốc gia (NAV - Nemzeti Adó- és Vámhivatal) điều tra, và hoàn cảnh bắt giữ do cơ quan công tố phụ trách; đã xuất hiện nghi ngờ tội phạm ở cấp cao và sẽ tiến hành hỏi cung nghi can. Một tài liệu rò rỉ còn nêu tên các cựu quan chức thuộc diện cần làm rõ trách nhiệm. Thủ tướng hối thúc lãnh đạo công tố thanh lọc nội bộ hoặc từ chức, còn cơ quan công tố nhấn mạnh tính độc lập, không chịu chỉ đạo chính trị.
Ủy ban Lập pháp (Törvényalkotási Bizottság) tán thành dỡ bỏ hoàn toàn Cơ quan Bảo vệ Chủ quyền, chuyển nhiệm vụ sang Bộ Tư pháp (Igazságügyi Minisztérium), chấm dứt mọi điều tra cũ và không trả trợ cấp thôi việc cho lãnh đạo. Nền tảng pháp lý là sửa đổi Hiến pháp lần thứ 16.
Chiến dịch liêm chính mở rộng sang giáo dục, y tế và địa phương: Cục Thu hồi Tài sản thuộc Cục Điều tra Quốc gia của Cảnh sát Dự phòng (Készenléti Rendőrség Nemzeti Nyomozó Iroda Vagyonvisszaszerzési Hivatal) khám xét Đại học Semmelweis (Semmelweis Egyetem) liên quan sử dụng thuốc trong thử nghiệm lâm sàng; nhà trường nói sẵn sàng hợp tác. Cựu thị trưởng Fidesz ở Fonyód bị bắt vì chi trả đáng ngờ trị giá 150–300 triệu forint. Vụ Quỹ Văn hóa Quốc gia (Nemzeti Kulturális Alap, NKA) dẫn tới việc bắt tạm Bús Balázs và nhiều người với nghi vấn thất thoát trong khung 17 tỷ forint, trong khi Fidesz gọi đây là vụ án mang động cơ chính trị. Nhà nước chấm dứt ngay hợp đồng với các công ty của Balásy Gyula; song song, Tarr Zoltán thông báo rà soát 10 năm chi hỗ trợ cộng đồng người Hungary ở nước ngoài, cho biết tới tháng 4/2026 đã chi 6 tỷ forint cho các học viện bóng đá qua đề nghị riêng lẻ, còn các dự án dân sự theo quỹ không được giải ngân.
Ở mặt kinh tế và giá cả, Ngân hàng Quốc gia Hungary (Magyar Nemzeti Bank) dự báo lạm phát bền vững dưới mục tiêu; Thủ tướng nói chưa bàn việc bỏ trần biên lợi nhuận ngay nhưng thừa nhận công cụ này bóp méo cạnh tranh dài hạn. Chính phủ ấn định đợt tăng lương bổ sung trung bình 0,4 điểm phần trăm, truy lĩnh từ 1/1, cho giáo viên và giảng viên dạy nghề. Bộ trưởng Kinh tế và Năng lượng Kapitány István công bố chương trình nâng cấp lưới điện 1,5 tỷ EUR bằng vốn EU và kêu gọi tiết giảm tiêu thụ điện 18–21 giờ. Phân tích của MNB ước tính hơn 16 tỷ EUR vốn EU chủ yếu cải thiện cán cân, nợ và rủi ro tài trợ, tác động tức thời lên GDP khiêm tốn.
Trong giao thông, Bộ trưởng Vitézy Dávid bác tin giả về các toa tàu có điều hòa thuê từ Đường sắt Liên bang Áo (ÖBB), khẳng định hiện còn ổn định hơn các toa IC cũ của Đường sắt Hungary (MÁV); việc thuê chỉ là giải pháp tạm thời do đình trệ mua sắm và sửa chữa trước đây. Bộ Đầu tư và Giao thông (Beruházási és Közlekedési Minisztérium) cũng đang chuẩn bị gói cứu trợ cho ngành sản xuất toa xe trong nước sau khi đơn hàng lịch sử từ Ai Cập đổ vỡ, nhằm hoàn tất sản xuất để tránh thiệt hại tới 300 tỷ forint so với lỗ hàng chục tỷ nếu tiếp tục làm dở. Vitézy còn tranh luận với Thị trưởng Karácsony Gergely về phương án “xanh hóa” Hősök tere và hứa các thông báo giao thông mới.
Không gian truyền thông và nhân sự công biến động mạnh: tổ chức trực tuyến Megafon (Megafon) gần như đóng cửa vì cạn nguồn sau bầu cử; Mandiner cắt giảm khoảng 60 người và tờ Soproni Téma ngừng hoạt động. Thủ tướng bãi nhiệm ngay Czunyiné dr. Bertalan Judit khỏi các ban giám sát chương trình EU; Chủ tịch HĐND Baranya Őri László từ chức và rút khỏi chính trường. Nhiều vụ việc gây chú ý khác: siêu xe Ferrari xuất hiện tại bãi đỗ công ty mẹ Hungast giữa bê bối hối lộ; công ty Profi-Komfort của vợ cựu quốc vụ khanh thắng thầu dọn vệ sinh tại Műcsarnok – Nhà Triển lãm Nghệ thuật (Műcsarnok) và Đại học Eötvös Loránd (ELTE). Tại Trung tâm Phát triển Quốc gia (Nemzeti Fejlesztési Központ, NFK), hơn 1600 nhân viên kiến nghị bộ trưởng cách chức tân thứ trưởng Nemcsok Dénes vì quá khứ dính bê bối EU và phong cách lãnh đạo độc hại.
