Tóm tắt
Cử tri Nga bước vào cuộc bỏ phiếu chọn 450 đại biểu Duma Quốc gia (Štátna duma), trong bối cảnh mô hình “dân chủ được quản lý” đặt trọng tâm quyền lực vào Điện Kremlin (Kremeľ). Theo Đài BBC (BBC), thay đổi lớn về tương quan lực lượng khó xảy ra, khi Nước Nga Thống nhất (Jednotné Rusko) dự kiến tiếp tục chi phối và đa số đại biểu vẫn trung thành với Vladimir Putin. Là cuộc bầu cử quốc hội đầu tiên từ khi Nga mở chiến dịch quân sự quy mô lớn ở Ukraine, kết quả có thể được sử dụng để phô diễn sự ủng hộ dành cho tổng thống và cuộc chiến, đồng thời mở đường chính trị cho gần 200 cựu binh tham gia tranh cử.
Trong chiến dịch, các khoảnh khắc bất thường xuất hiện trên truyền hình nhà nước: sáu bục diễn giả trống vì ứng viên không đến dự; một ứng viên của Đảng Cộng sản Nga (Komunistická strana Ruska) trình bày phần vận động bằng cách hát. Dù khác biệt ý thức hệ, các đảng trong Štátna duma trước đây thường bỏ phiếu cùng nhau cho những sáng kiến then chốt của Kremeľ và ủng hộ chiến tranh ở Ukraine. Lãnh đạo Komunistická strana Ruska, Gennadij Zjuganov, nêu con số 170 luật liên quan “chiến dịch quân sự đặc biệt” được tất cả các đảng tán thành, cho thấy sự đồng thuận tuyệt đối.
Trường hợp khác biệt là Jabloko, lực lượng kêu gọi đình chiến ở Ukraine. Sau khi được đăng ký, Jabloko bị Tòa án Tối cao (Najvyšší súd) loại khỏi danh sách toàn quốc chỉ sau 12 ngày, một động thái được nhìn nhận như dấu hiệu lo ngại rằng thông điệp phản chiến có thể được cử tri đón nhận. Một số ứng viên của Jabloko vẫn tranh cử ở đơn vị địa phương nhưng đối mặt với bắt giữ, truy tố hoặc bị loại; ứng viên Grigorij Grišin cho biết cảnh sát đã bắt giữ ông vì từ “Navalnyj” trên Telegram và cáo buộc “tuyên truyền cực đoan”.
Nhà chức trách khẳng định bầu cử minh bạch và công bằng, trong khi giới phê bình nêu tình trạng chính trị gia đối lập bị giam giữ hoặc sống lưu vong và việc hạn chế giám sát độc lập. Trường hợp Grigorij Melkonjanc, một lãnh đạo của Tổ chức giám sát bầu cử Golos (Golos), bị kết án 5 năm tù vì “hợp tác với tổ chức không mong muốn”, dẫn tới việc Golos chấm dứt hoạt động, cho thấy bối cảnh giám sát bị siết chặt.
Không khí vận động cũng phản ánh mối quan tâm đời sống thường nhật. Tại Dmitrov, gần Moskva, dấu hiệu cho thấy bầu cử đang diễn ra khá thưa thớt, nhưng đài tưởng niệm những người địa phương thiệt mạng ở Ukraine nổi bật giữa trung tâm. Người dân nói họ cảm nhận chiến tranh qua các gia đình có người ra trận và mong muốn được sống yên ổn, không lo sợ các vụ tấn công bằng drone.
Những áp lực kinh tế ngày càng rõ rệt. Các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine vào nhà máy lọc dầu ở Nga góp phần gây thiếu nhiên liệu, trong khi giá cả leo thang nhanh hơn tiền lương theo chia sẻ của một thợ cắt tóc tên Ivan. Sức ép kinh tế và chiến tranh khiến kỳ vọng về thay đổi chính trị lớn sau bầu cử vẫn thấp.
Grišin kết luận rằng, khác với phương Tây nơi bầu cử có thể thay đổi chính phủ, các cuộc bầu cử ở Nga hiếm khi dẫn đến thay đổi quyền lực; tốt nhất chỉ có thể gây ảnh hưởng hoặc gửi tín hiệu tới giới cầm quyền. Nhận định này củng cố dự báo rằng trật tự chính trị hiện tại sẽ được duy trì sau kỳ bỏ phiếu.
Trong chiến dịch, các khoảnh khắc bất thường xuất hiện trên truyền hình nhà nước: sáu bục diễn giả trống vì ứng viên không đến dự; một ứng viên của Đảng Cộng sản Nga (Komunistická strana Ruska) trình bày phần vận động bằng cách hát. Dù khác biệt ý thức hệ, các đảng trong Štátna duma trước đây thường bỏ phiếu cùng nhau cho những sáng kiến then chốt của Kremeľ và ủng hộ chiến tranh ở Ukraine. Lãnh đạo Komunistická strana Ruska, Gennadij Zjuganov, nêu con số 170 luật liên quan “chiến dịch quân sự đặc biệt” được tất cả các đảng tán thành, cho thấy sự đồng thuận tuyệt đối.
Trường hợp khác biệt là Jabloko, lực lượng kêu gọi đình chiến ở Ukraine. Sau khi được đăng ký, Jabloko bị Tòa án Tối cao (Najvyšší súd) loại khỏi danh sách toàn quốc chỉ sau 12 ngày, một động thái được nhìn nhận như dấu hiệu lo ngại rằng thông điệp phản chiến có thể được cử tri đón nhận. Một số ứng viên của Jabloko vẫn tranh cử ở đơn vị địa phương nhưng đối mặt với bắt giữ, truy tố hoặc bị loại; ứng viên Grigorij Grišin cho biết cảnh sát đã bắt giữ ông vì từ “Navalnyj” trên Telegram và cáo buộc “tuyên truyền cực đoan”.
Nhà chức trách khẳng định bầu cử minh bạch và công bằng, trong khi giới phê bình nêu tình trạng chính trị gia đối lập bị giam giữ hoặc sống lưu vong và việc hạn chế giám sát độc lập. Trường hợp Grigorij Melkonjanc, một lãnh đạo của Tổ chức giám sát bầu cử Golos (Golos), bị kết án 5 năm tù vì “hợp tác với tổ chức không mong muốn”, dẫn tới việc Golos chấm dứt hoạt động, cho thấy bối cảnh giám sát bị siết chặt.
Không khí vận động cũng phản ánh mối quan tâm đời sống thường nhật. Tại Dmitrov, gần Moskva, dấu hiệu cho thấy bầu cử đang diễn ra khá thưa thớt, nhưng đài tưởng niệm những người địa phương thiệt mạng ở Ukraine nổi bật giữa trung tâm. Người dân nói họ cảm nhận chiến tranh qua các gia đình có người ra trận và mong muốn được sống yên ổn, không lo sợ các vụ tấn công bằng drone.
Những áp lực kinh tế ngày càng rõ rệt. Các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine vào nhà máy lọc dầu ở Nga góp phần gây thiếu nhiên liệu, trong khi giá cả leo thang nhanh hơn tiền lương theo chia sẻ của một thợ cắt tóc tên Ivan. Sức ép kinh tế và chiến tranh khiến kỳ vọng về thay đổi chính trị lớn sau bầu cử vẫn thấp.
Grišin kết luận rằng, khác với phương Tây nơi bầu cử có thể thay đổi chính phủ, các cuộc bầu cử ở Nga hiếm khi dẫn đến thay đổi quyền lực; tốt nhất chỉ có thể gây ảnh hưởng hoặc gửi tín hiệu tới giới cầm quyền. Nhận định này củng cố dự báo rằng trật tự chính trị hiện tại sẽ được duy trì sau kỳ bỏ phiếu.
