Tóm tắt
Hàng trăm nghìn người đã xuống đường trên khắp nước Pháp ngày 24/10 để đòi cải thiện sức mua, bảo vệ dịch vụ công và công bằng thuế – xã hội. Bộ Nội vụ (ministère de l’intérieur) ước tính 410.000 người, trong khi Tổng Liên đoàn Lao động (Confédération générale du travail - CGT) nói hơn 800.000; 289 cuộc tuần hành diễn ra trong bối cảnh an ninh siết chặt và nhiều lệnh cấm. Laurent Nuñez khẳng định các đoàn phần lớn diễn ra suôn sẻ nhưng thông báo gần 1.000 vụ bắt giữ và thừa nhận có đụng độ, một số vụ hôi của lẻ tẻ được ngăn chặn.
Tại Paris, Tòa án Hành chính (tribunal administratif) giữ nguyên lộ trình do Sở Cảnh sát Paris (Préfecture de police) áp đặt; phần lớn thời gian yên ả dù mưa lớn. Cuối ngày, khu vực Porte de Vincennes trở nên hỗn loạn với hơi cay, vòi rồng và trực thăng hỗ trợ; cơ quan chức năng nói 110.000 người tham gia, trong khi CGT nêu 250.000. Phó thị trưởng Emmanuel Grégoire đánh giá tổng thể bình lặng dù có vài vượt rào và bày tỏ lo ngại sự xuất hiện các nhóm cực hữu ở nhiều nơi. Căng thẳng tương tự cũng ghi nhận tại Marseille và Strasbourg.
Một số người bị thương trong các pha giải tán. Ở Paris, “Braxx”, tài xế Uber Eats sống tại Clamart (Hauts-de-Seine), kể bị nổ ngay chân có thể từ lựu đạn giải tán khi đoàn tan; anh nói chi phí xăng tăng làm hao hụt thu nhập và khẳng định sẽ tiếp tục xuống đường cho đến khi các yêu cầu của học sinh và người lao động được lắng nghe.
Nhiều thành phố khác xảy ra va chạm. Ở Lyon, lệnh cấm khiến đoàn không thể triển khai; khoảng 10.000 người di chuyển rải rác, 36 người bị bắt, 22 người bị thương (18 cảnh sát), năm cửa hàng bị cướp phá. Tại Tours, dù bị cấm, 5.500 người vẫn tụ tập; một chi nhánh ngân hàng bốc cháy, một số cư dân phải sơ tán, tám cảnh sát bị thương và chín cửa hàng hư hại. Nantes dùng vòi rồng và hơi cay để đẩy lùi đoàn vào khu vực cấm; 41 người bị bắt và có cửa hàng bị đập phá. Ở Grenoble, khoảng 10.000 người theo tỉnh, 23.000 theo CGT; tỉnh nói có 400 “black blocs”, nhiều cửa hàng bị phá hoại, bảy người bị bắt, tám cảnh sát và bảy người biểu tình bị thương; lệnh giới nghiêm 18h–6h được áp dụng. Tại Marseille, thị trưởng cảnh báo các toan tính hôi của ở nhiều khu vực và huy động lực lượng địa phương phối hợp cảnh sát quốc gia.
Về thương vong, ở Toulouse, một người 20 tuổi bị thương nặng ở tay khi đám đông giải tán; cơ quan chức năng mở điều tra tư pháp, thêm hai người bị thương nhẹ. Ở Clermont-Ferrand, một người bị dập nát ngón tay bởi lựu đạn GM2L tại quảng trường Jaude; loại này từng gây thương tích nặng ở Rouen (2023) và Redon (2021) dù được đưa vào thay GLI-F4 với kỳ vọng “ít nguy hiểm hơn”, và Nghiệp đoàn cảnh sát chiếm đa số Alliance police nationale (Alliance police nationale) từng cảnh báo rủi ro khi bắn bằng ống phóng. Tại Poitiers, báo La Nouvelle République (La Nouvelle République) ghi nhận một người 19 tuổi bị thương ở mắt sau các đợt xung đột.
Truyền thông cũng mắc sai sót: Kênh CNews (CNews) phát nhầm hình ảnh biểu tình ở Albania như đang trực tiếp từ Paris và đã xin lỗi; Kênh Franceinfo (Franceinfo) cũng nhầm hình ảnh từ Tirana khi bình luận về Lyon và sau đó đính chính. BFM-TV (BFM-TV) lên án các vụ nhắm vào phóng viên của họ tại Paris và Trappes. Về chính trị, Jean‑Luc Mélenchon chỉ trích lực lượng an ninh và cáo buộc họ “xịt hơi cay và bắn trong đám đông” ở cuối đoàn tại Paris, trong khi cơ quan chức năng xác nhận dùng vòi rồng và hơi cay để đáp trả các vụ ném vật thể.
CGT khẳng định không biện pháp trấn áp hay lệnh cấm nào cản nổi phong trào và kêu gọi tổng đình công, biểu tình tiếp vào ngày 5/11. Tại Orléans, Tập hợp Quốc gia (Rassemblement national) mở đại hội trong bối cảnh căng thẳng, 3.000 cảnh sát kiểm soát an ninh; biểu tình phản phát xít quy tụ 13.000 người theo tỉnh và 26.000 theo ban tổ chức.
Tại Paris, Tòa án Hành chính (tribunal administratif) giữ nguyên lộ trình do Sở Cảnh sát Paris (Préfecture de police) áp đặt; phần lớn thời gian yên ả dù mưa lớn. Cuối ngày, khu vực Porte de Vincennes trở nên hỗn loạn với hơi cay, vòi rồng và trực thăng hỗ trợ; cơ quan chức năng nói 110.000 người tham gia, trong khi CGT nêu 250.000. Phó thị trưởng Emmanuel Grégoire đánh giá tổng thể bình lặng dù có vài vượt rào và bày tỏ lo ngại sự xuất hiện các nhóm cực hữu ở nhiều nơi. Căng thẳng tương tự cũng ghi nhận tại Marseille và Strasbourg.
Một số người bị thương trong các pha giải tán. Ở Paris, “Braxx”, tài xế Uber Eats sống tại Clamart (Hauts-de-Seine), kể bị nổ ngay chân có thể từ lựu đạn giải tán khi đoàn tan; anh nói chi phí xăng tăng làm hao hụt thu nhập và khẳng định sẽ tiếp tục xuống đường cho đến khi các yêu cầu của học sinh và người lao động được lắng nghe.
Nhiều thành phố khác xảy ra va chạm. Ở Lyon, lệnh cấm khiến đoàn không thể triển khai; khoảng 10.000 người di chuyển rải rác, 36 người bị bắt, 22 người bị thương (18 cảnh sát), năm cửa hàng bị cướp phá. Tại Tours, dù bị cấm, 5.500 người vẫn tụ tập; một chi nhánh ngân hàng bốc cháy, một số cư dân phải sơ tán, tám cảnh sát bị thương và chín cửa hàng hư hại. Nantes dùng vòi rồng và hơi cay để đẩy lùi đoàn vào khu vực cấm; 41 người bị bắt và có cửa hàng bị đập phá. Ở Grenoble, khoảng 10.000 người theo tỉnh, 23.000 theo CGT; tỉnh nói có 400 “black blocs”, nhiều cửa hàng bị phá hoại, bảy người bị bắt, tám cảnh sát và bảy người biểu tình bị thương; lệnh giới nghiêm 18h–6h được áp dụng. Tại Marseille, thị trưởng cảnh báo các toan tính hôi của ở nhiều khu vực và huy động lực lượng địa phương phối hợp cảnh sát quốc gia.
Về thương vong, ở Toulouse, một người 20 tuổi bị thương nặng ở tay khi đám đông giải tán; cơ quan chức năng mở điều tra tư pháp, thêm hai người bị thương nhẹ. Ở Clermont-Ferrand, một người bị dập nát ngón tay bởi lựu đạn GM2L tại quảng trường Jaude; loại này từng gây thương tích nặng ở Rouen (2023) và Redon (2021) dù được đưa vào thay GLI-F4 với kỳ vọng “ít nguy hiểm hơn”, và Nghiệp đoàn cảnh sát chiếm đa số Alliance police nationale (Alliance police nationale) từng cảnh báo rủi ro khi bắn bằng ống phóng. Tại Poitiers, báo La Nouvelle République (La Nouvelle République) ghi nhận một người 19 tuổi bị thương ở mắt sau các đợt xung đột.
Truyền thông cũng mắc sai sót: Kênh CNews (CNews) phát nhầm hình ảnh biểu tình ở Albania như đang trực tiếp từ Paris và đã xin lỗi; Kênh Franceinfo (Franceinfo) cũng nhầm hình ảnh từ Tirana khi bình luận về Lyon và sau đó đính chính. BFM-TV (BFM-TV) lên án các vụ nhắm vào phóng viên của họ tại Paris và Trappes. Về chính trị, Jean‑Luc Mélenchon chỉ trích lực lượng an ninh và cáo buộc họ “xịt hơi cay và bắn trong đám đông” ở cuối đoàn tại Paris, trong khi cơ quan chức năng xác nhận dùng vòi rồng và hơi cay để đáp trả các vụ ném vật thể.
CGT khẳng định không biện pháp trấn áp hay lệnh cấm nào cản nổi phong trào và kêu gọi tổng đình công, biểu tình tiếp vào ngày 5/11. Tại Orléans, Tập hợp Quốc gia (Rassemblement national) mở đại hội trong bối cảnh căng thẳng, 3.000 cảnh sát kiểm soát an ninh; biểu tình phản phát xít quy tụ 13.000 người theo tỉnh và 26.000 theo ban tổ chức.