Chính quyền Ceuta chuyển các thông điệp từ TikTok và WhatsApp ở Ma Rốc cho cơ quan an ninh sau khi xuất hiện lời kêu gọi tụ tập tại Fnideq và vượt biên ngày 15/8. Nhiều nhóm Facebook/WhatsApp bàn cách vượt rào, đi xuồng hơi; song cũng có tiếng nói cảnh báo rủi ro, nghi ngờ khả năng đột phá vì biên giới siết chặt và lo ngại bị kẻ buôn người lợi dụng.

Ngoài Ceuta, bi kịch trên tuyến Balearic tiếp diễn: hai người sống sót cho biết 17 trong 19 người trên thuyền thiệt mạng khi vượt biển tới Mallorca. Con thuyền trôi dạt 15 ngày; hai người được cứu trong tình trạng mất nước, suy dinh dưỡng. Bộ Nội vụ Tây Ban Nha cho hay khoảng 4.000 người đã tới Balearic bằng đường biển trong năm nay.

Ủy viên Ủy ban châu Âu phụ trách di cư Magnus Brunner chỉ trích kế hoạch hợp thức hóa hàng trăm nghìn người của Tây Ban Nha là “tín hiệu không tốt”, nhưng phủ nhận liên hệ trực tiếp với Ceuta; Ngoại trưởng Ý Antonio Tajani cũng phản đối. Các nước Liên minh châu Âu thống nhất tăng cảnh giới mạng xã hội và hoàn thiện hệ thống cảnh báo sớm, cải thiện phối hợp thông tin trong khủng hoảng.

Tại Madrid, Đảng Nhân dân (Partido Popular) yêu cầu Thủ tướng Pedro Sánchez cách chức Bộ trưởng Nội vụ Fernando Grande-Marlaska và Bộ trưởng Quốc phòng Margarita Robles, cáo buộc xử lý kém. Chính phủ bác tin đã được Trung tâm Tình báo Quốc gia (CNI) cảnh báo trước. Grande-Marlaska nêu 72.000 người đã vào Ceuta, trong đó 70.000 đã quay lại; các vụ vượt biên đã ngừng và Schengen không bị đe dọa.

Tình hình nhân đạo căng thẳng: khoảng 860–1.000 trẻ vị thành niên không người đi kèm ở Ceuta không thể trục xuất ngay theo luật; Madrid bổ sung 25 triệu EUR hỗ trợ và mở thêm trường làm nơi lưu trú. Quân đội đưa hàng trăm người tới cửa khẩu Tarajal để hồi hương; Trung tâm tiếp nhận tạm thời CETI (CETI) quá tải nặng, trong khi 3.000–5.000 người vẫn ở lại. Công đoàn cảnh sát Jupol (Jupol) bác bỏ tuyên bố “bình thường hóa”, chia sẻ video xô xát; một quan chức Ceuta nói khu trẻ vị thành niên quá tải tới 2.872%.

Mối lo an ninh gia tăng: điều tra viên nhận diện ít nhất một tá người từng bị điều tra tội phạm thánh chiến trong nhóm vào Ceuta; cảnh sát và Vệ binh Dân sự (Guardia Civil) rà soát hình ảnh. Cựu Phó giám đốc Cơ quan Bảo vệ Biên giới và Tuần duyên châu Âu (Frontex) Gil Arias cho rằng Ma Rốc đã khuyến khích vượt biên. Từ Đức, nghị sĩ CDU Marc Henrichmann nêu ba kịch bản khả dĩ: tấn công hỗn hợp, đường dây buôn người, hoặc thao túng mạng xã hội do Nga; Tổng thống Ceuta Juan Jesús Vivas coi sự kiện là hành động xâm phạm, kêu gọi tăng cường rào chắn, nhân lực và thiết bị.

Dư chấn chính trị lan rộng: Partido Popular đề nghị Nghị viện châu Âu tranh luận khẩn vào 14/9; Chính phủ Đức đòi rút kinh nghiệm; Đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD) thúc đẩy thực thi Hệ thống Tị nạn châu Âu (GEAS), Đảng Xanh (Grüne) kêu gọi làm rõ bối cảnh. Bộ Nội vụ Ma Rốc nói có 11 người chết và 40.000 “toan vượt” vào Ceuta, trong khi nguồn Tây Ban Nha nêu 60.000–80.000 người và 72 người tử vong, cho thấy bất đồng lớn về số liệu. Tại Madrid, nhân vật cực hữu Isabel Peralta giơ tay chào kiểu Hitler khi biểu tình; Thủ tướng Sánchez bị chỉ trích đi nghỉ giữa khủng hoảng; Manfred Weber thuộc Liên minh Xã hội Cơ đốc giáo (CSU), lãnh đạo Đảng Nhân dân châu Âu (EVP), kêu gọi Tây Ban Nha đổi hướng chính sách.