Tóm tắt
Moldova tạm thời đóng không phận chiều 8/9 sau khi một máy bay không người lái Nga bay vào từ Ukraine đúng lúc Volodymyr Zelensky chuẩn bị rời Chisinau đi Oslo. Theo người phát ngôn chính phủ Dumitru Ciorici, thiết bị rơi và nổ cách sân bay thủ đô khoảng 160 km; lệnh hạn chế bay được gỡ sau 17h20 và chuyến bay của tổng thống Ukraine cất cánh muộn. Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store cho biết máy bay suýt va chạm với drone trong lúc cất cánh, còn Zelensky tới Oslo để gặp lãnh đạo Na Uy và dự tang lễ vua Harald V.
Moldova ghi nhận tần suất drone Nga tăng mạnh; Thủ tướng Vasile Tofan nói riêng tháng 8 có 17 drone rơi trúng lãnh thổ, nhiều hơn cả năm trước, đe dọa an toàn dân thường. Trong đêm 8-9/9, một đợt tấn công bằng drone vào chốt biên giới giữa Ukraine và Moldova làm 2 người chết, 3 người bị thương phía Ukraine; một công dân Moldova đi ô tô về Chisinau cũng bị thương.
Tại Ukraine, các đòn không kích dồn dập: ở Kiev, một drone đâm vào chung cư cao tầng khiến một phụ nữ thiệt mạng và có người bị thương; Kramatorsk hứng 5 bom lượn gây ít nhất 9 thương vong dân sự. Ở Soumy, một trung tâm thương mại bị tập kích làm ít nhất 1 người chết; hai phụ nữ bị thương nặng trong vụ tấn công tàu hỏa bằng drone hôm 8/9 đã qua đời tại bệnh viện. Mykolaiv bị pháo kích và không kích gần 24 giờ, làm ít nhất 2 người chết, 12 người bị thương và gây hư hại hạ tầng cảng.
Lực lượng tác chiến đặc biệt Ukraine tuyên bố thực hiện đòn đánh sâu nhất kể từ đầu chiến tranh khi các đơn vị tấn công tầm xa dùng drone vượt hơn 3.000 km đánh trúng hai cơ sở công nghiệp condensate khí ở Novorengoy và Purovsky, vùng tự trị Yamalo-Nenets. Theo phía Ukraine, nhà máy Novorengoy có công suất danh nghĩa 19,5 triệu tấn/năm và Purovsky xử lý 13,4 triệu tấn condensate năm 2025; ngành condensate đóng góp đáng kể cho ngân sách Nga.
Trên mặt trận ngoại giao, báo Financial Times (Financial Times) cho biết Nhà Trắng cân nhắc thu hẹp vai trò của các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, có thể để Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) John Ratcliffe tham gia tích cực hơn vào nỗ lực chấm dứt chiến tranh. Marco Rubio nhận định có “cơ hội” nối lại đàm phán nhưng hai bên còn cách xa với nhiều “lằn ranh đỏ”, trong khi Điện Kremlin nói chưa có “lộ trình” giải quyết nhưng hy vọng sớm khôi phục đàm phán tay ba. Phía Nga mô tả cuộc điện đàm khoảng một giờ giữa Donald Trump và Vladimir Putin là “thẳng thắn” và “tôn trọng”, với tín hiệu quan tâm chấm dứt xung đột và triển vọng hợp tác kinh tế hậu chiến.
Ở châu Âu, Nghị viện Hội đồng châu Âu (Assemblée parlementaire du Conseil de l’Europe) đề xuất cơ chế chuyển tài sản Nga bị đóng băng cho Ukraine dựa trên các phán quyết của Tòa án Nhân quyền châu Âu (Cour européenne des droits de l’homme). Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (Cour de justice de l’Union européenne) bác đơn của Hungary chống việc dùng nguồn thu từ tài sản Nga đóng băng để hỗ trợ lực lượng vũ trang Ukraine, nêu đây là quyết định thuộc chính sách đối ngoại và an ninh chung, ngoài thẩm quyền xét lại. Tại Anh, Joshua Cammidge, 31 tuổi, bị truy tố theo luật an ninh quốc gia vì nghi liên hệ và nhận chỉ dẫn từ “Quân đoàn Tình nguyện GRU (GRU Volunteer Corps)”; Bộ trưởng an ninh Dan Jarvis trấn an rằng các âm mưu gieo rắc sợ hãi và phá hoại ủng hộ Ukraine sẽ thất bại.
Ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu dịch chuyển khi start-up Mỹ Covenant chọn Leipzig (Đức) làm cơ sở sản xuất toàn cầu đầu tiên cho tên lửa hành trình đường bộ tầm xa Anthem, với kế hoạch 1.000 đơn vị/năm từ quý I/2027 và mục tiêu 5.000 đơn vị, tận dụng hạ tầng gần sân bay Leipzig-Halle, trung tâm hậu cần của NATO và Liên minh châu Âu; dự án gây tranh luận địa phương. Trên bình diện an ninh lục địa, Zelensky và Jonas Gahr Store thảo luận chương trình phòng thủ tên lửa đạn đạo Freyja cùng nhiều đối tác châu Âu nhằm xây dựng lá chắn tích hợp. Thị trường nông sản biến động theo tình hình Biển Đen khi cảng Nga-Ukraine tê liệt và các tuyến thay thế hạn chế, làm nguồn cung lúa mì, lúa mạch, hạt cải dầu và dầu hướng dương toàn cầu bị thắt chặt.
Moldova ghi nhận tần suất drone Nga tăng mạnh; Thủ tướng Vasile Tofan nói riêng tháng 8 có 17 drone rơi trúng lãnh thổ, nhiều hơn cả năm trước, đe dọa an toàn dân thường. Trong đêm 8-9/9, một đợt tấn công bằng drone vào chốt biên giới giữa Ukraine và Moldova làm 2 người chết, 3 người bị thương phía Ukraine; một công dân Moldova đi ô tô về Chisinau cũng bị thương.
Tại Ukraine, các đòn không kích dồn dập: ở Kiev, một drone đâm vào chung cư cao tầng khiến một phụ nữ thiệt mạng và có người bị thương; Kramatorsk hứng 5 bom lượn gây ít nhất 9 thương vong dân sự. Ở Soumy, một trung tâm thương mại bị tập kích làm ít nhất 1 người chết; hai phụ nữ bị thương nặng trong vụ tấn công tàu hỏa bằng drone hôm 8/9 đã qua đời tại bệnh viện. Mykolaiv bị pháo kích và không kích gần 24 giờ, làm ít nhất 2 người chết, 12 người bị thương và gây hư hại hạ tầng cảng.
Lực lượng tác chiến đặc biệt Ukraine tuyên bố thực hiện đòn đánh sâu nhất kể từ đầu chiến tranh khi các đơn vị tấn công tầm xa dùng drone vượt hơn 3.000 km đánh trúng hai cơ sở công nghiệp condensate khí ở Novorengoy và Purovsky, vùng tự trị Yamalo-Nenets. Theo phía Ukraine, nhà máy Novorengoy có công suất danh nghĩa 19,5 triệu tấn/năm và Purovsky xử lý 13,4 triệu tấn condensate năm 2025; ngành condensate đóng góp đáng kể cho ngân sách Nga.
Trên mặt trận ngoại giao, báo Financial Times (Financial Times) cho biết Nhà Trắng cân nhắc thu hẹp vai trò của các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, có thể để Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) John Ratcliffe tham gia tích cực hơn vào nỗ lực chấm dứt chiến tranh. Marco Rubio nhận định có “cơ hội” nối lại đàm phán nhưng hai bên còn cách xa với nhiều “lằn ranh đỏ”, trong khi Điện Kremlin nói chưa có “lộ trình” giải quyết nhưng hy vọng sớm khôi phục đàm phán tay ba. Phía Nga mô tả cuộc điện đàm khoảng một giờ giữa Donald Trump và Vladimir Putin là “thẳng thắn” và “tôn trọng”, với tín hiệu quan tâm chấm dứt xung đột và triển vọng hợp tác kinh tế hậu chiến.
Ở châu Âu, Nghị viện Hội đồng châu Âu (Assemblée parlementaire du Conseil de l’Europe) đề xuất cơ chế chuyển tài sản Nga bị đóng băng cho Ukraine dựa trên các phán quyết của Tòa án Nhân quyền châu Âu (Cour européenne des droits de l’homme). Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (Cour de justice de l’Union européenne) bác đơn của Hungary chống việc dùng nguồn thu từ tài sản Nga đóng băng để hỗ trợ lực lượng vũ trang Ukraine, nêu đây là quyết định thuộc chính sách đối ngoại và an ninh chung, ngoài thẩm quyền xét lại. Tại Anh, Joshua Cammidge, 31 tuổi, bị truy tố theo luật an ninh quốc gia vì nghi liên hệ và nhận chỉ dẫn từ “Quân đoàn Tình nguyện GRU (GRU Volunteer Corps)”; Bộ trưởng an ninh Dan Jarvis trấn an rằng các âm mưu gieo rắc sợ hãi và phá hoại ủng hộ Ukraine sẽ thất bại.
Ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu dịch chuyển khi start-up Mỹ Covenant chọn Leipzig (Đức) làm cơ sở sản xuất toàn cầu đầu tiên cho tên lửa hành trình đường bộ tầm xa Anthem, với kế hoạch 1.000 đơn vị/năm từ quý I/2027 và mục tiêu 5.000 đơn vị, tận dụng hạ tầng gần sân bay Leipzig-Halle, trung tâm hậu cần của NATO và Liên minh châu Âu; dự án gây tranh luận địa phương. Trên bình diện an ninh lục địa, Zelensky và Jonas Gahr Store thảo luận chương trình phòng thủ tên lửa đạn đạo Freyja cùng nhiều đối tác châu Âu nhằm xây dựng lá chắn tích hợp. Thị trường nông sản biến động theo tình hình Biển Đen khi cảng Nga-Ukraine tê liệt và các tuyến thay thế hạn chế, làm nguồn cung lúa mì, lúa mạch, hạt cải dầu và dầu hướng dương toàn cầu bị thắt chặt.
