Tóm tắt
Khắp Hungary diễn ra lễ tưởng niệm 70 năm Cách mạng và cuộc đấu tranh giành tự do 1956. Chương trình bắt đầu lúc 9 giờ với lễ thượng cờ có mặt Baka András, Forsthoffer Ágnes và Magyar Péter cùng khách mời quốc tế; lễ tưởng niệm tại Quốc hội lúc 14 giờ, sau đó Thủ tướng phát biểu tại Quảng trường Kossuth. Chính quyền thành phố Budapest (Fővárosi önkormányzat) và Trung tâm Văn hóa Budapest (Budapesti Művelődési Központ) tổ chức trình diễn ánh sáng “Dưới ánh sáng Cách mạng” lúc 19 giờ 56 ở Công viên Tòa thị chính. Đảng Fidesz (Fidesz) kỷ niệm tại Quảng trường Bem với bài phát biểu của Áder János, Schmidt Mária và Bóka János; Phong trào Mi Hazánk (Mi Hazánk Mozgalom) tưởng niệm ở Corvin köz.
Baka András nhấn mạnh tại phiên họp trọng thể rằng 1956 là ngày lễ chung của mọi người Hungary, tôn vinh tinh thần đòi tự do, công lý và phẩm giá trước chế độ dối trá và đàn áp. Dù cuộc tấn công của Liên Xô ngày 4/11 đã dập tắt khởi nghĩa, chân lý của nó không bị xóa bỏ. Sự hiện diện của lãnh đạo nhiều nước châu Âu cho thấy thông điệp 1956 vượt ra ngoài biên giới Hungary.
Buổi thượng cờ trên Quảng trường Kossuth Lajos trước Tòa nhà Quốc hội (Országház) diễn ra với nghi thức quân đội, có các đơn vị danh dự và dàn nhạc quân sự tham gia. 23/10 được Quốc hội Hungary (Országgyűlés) công nhận là quốc lễ từ năm 1991, sau đó được Hiến pháp 2012 khẳng định lại.
Magyar Péter buổi sáng viếng khu 301 Nghĩa trang mới, tưởng nhớ Nagy Imre và các liệt sĩ, kêu gọi người dân tham gia các hoạt động và nhấn mạnh 13 ngày khởi nghĩa đã “làm rung chuyển thế giới”. Ông nêu có hơn 200 nghìn người rời quê hương năm 1956 và nhiều hậu duệ sống khắp thế giới; lễ kỷ niệm trung tâm bắt đầu 15 giờ 30 tại Quảng trường Kossuth. Tối hôm trước, ông thắp lửa tưởng niệm ở Quảng trường Nagy Imre và công bố kế hoạch lập một bảo tàng về các anh hùng và nạn nhân 1956 do Đảng Tisza (Tisza Párt) thúc đẩy.
Karácsony Gergely gọi 1956 là thước đo đạo đức và coi dịp 70 năm là cơ hội để dân tộc thực sự hòa giải. Ông phê phán cách kỷ niệm ở các mốc 50 và 60 năm, đề nghị tái hiện niềm vui giải phóng, gợi lại khoảnh khắc kéo đổ tượng Stalin. Từ 23/10, các cây cầu Budapest sẽ treo cờ thủng lỗ như biểu tượng 1956.
Về kinh tế – đối ngoại, Kármán András cho biết Hungary và Na Uy xác nhận thỏa thuận hỗ trợ gần 93 tỷ forint cho các dự án chuyển đổi xanh, y tế và cộng đồng địa phương. Vitézy Dávid thông báo 120 tỷ forint cứu trợ đã về tài khoản Budapest để tất toán gần 91 tỷ forint nghĩa vụ đóng góp đoàn kết bị tồn đọng; điều kiện là thành phố cắt giảm tối thiểu 20 tỷ forint chi thường xuyên năm sau. Chính phủ chưa hạ thuế VAT rau quả xuống 5% vào 2027 do bối cảnh ngân sách, khiến ngành thất vọng.
Diễn biến pháp lý liên quan Ngân hàng Trung ương Hungary (Magyar Nemzeti Bank – MNB): tòa thẩm vấn hơn hai giờ cựu thống đốc György Matolcsy về cáo buộc gian lận kinh tế gây thiệt hại đặc biệt lớn và làm giả giấy tờ tư nhân, liên quan nỗ lực chuyển quản lý tài sản quỹ MNB sang tư nhân trước khi nhiệm kỳ 2025 kết thúc. Quyết định về việc tạm giam sẽ được đưa ra sau khi nghe các đồng phạm; con trai Matolcsy Ádám đang ở nước ngoài bị truy nã, một luật sư cho rằng nếu ở Dubai có thể bị dẫn độ trong khoảng một tháng dù không có hiệp ước song phương. Lệnh truy nã trong nước đã có hiệu lực, còn lệnh quốc tế chờ phán quyết của tòa.
Baka András nhấn mạnh tại phiên họp trọng thể rằng 1956 là ngày lễ chung của mọi người Hungary, tôn vinh tinh thần đòi tự do, công lý và phẩm giá trước chế độ dối trá và đàn áp. Dù cuộc tấn công của Liên Xô ngày 4/11 đã dập tắt khởi nghĩa, chân lý của nó không bị xóa bỏ. Sự hiện diện của lãnh đạo nhiều nước châu Âu cho thấy thông điệp 1956 vượt ra ngoài biên giới Hungary.
Buổi thượng cờ trên Quảng trường Kossuth Lajos trước Tòa nhà Quốc hội (Országház) diễn ra với nghi thức quân đội, có các đơn vị danh dự và dàn nhạc quân sự tham gia. 23/10 được Quốc hội Hungary (Országgyűlés) công nhận là quốc lễ từ năm 1991, sau đó được Hiến pháp 2012 khẳng định lại.
Magyar Péter buổi sáng viếng khu 301 Nghĩa trang mới, tưởng nhớ Nagy Imre và các liệt sĩ, kêu gọi người dân tham gia các hoạt động và nhấn mạnh 13 ngày khởi nghĩa đã “làm rung chuyển thế giới”. Ông nêu có hơn 200 nghìn người rời quê hương năm 1956 và nhiều hậu duệ sống khắp thế giới; lễ kỷ niệm trung tâm bắt đầu 15 giờ 30 tại Quảng trường Kossuth. Tối hôm trước, ông thắp lửa tưởng niệm ở Quảng trường Nagy Imre và công bố kế hoạch lập một bảo tàng về các anh hùng và nạn nhân 1956 do Đảng Tisza (Tisza Párt) thúc đẩy.
Karácsony Gergely gọi 1956 là thước đo đạo đức và coi dịp 70 năm là cơ hội để dân tộc thực sự hòa giải. Ông phê phán cách kỷ niệm ở các mốc 50 và 60 năm, đề nghị tái hiện niềm vui giải phóng, gợi lại khoảnh khắc kéo đổ tượng Stalin. Từ 23/10, các cây cầu Budapest sẽ treo cờ thủng lỗ như biểu tượng 1956.
Về kinh tế – đối ngoại, Kármán András cho biết Hungary và Na Uy xác nhận thỏa thuận hỗ trợ gần 93 tỷ forint cho các dự án chuyển đổi xanh, y tế và cộng đồng địa phương. Vitézy Dávid thông báo 120 tỷ forint cứu trợ đã về tài khoản Budapest để tất toán gần 91 tỷ forint nghĩa vụ đóng góp đoàn kết bị tồn đọng; điều kiện là thành phố cắt giảm tối thiểu 20 tỷ forint chi thường xuyên năm sau. Chính phủ chưa hạ thuế VAT rau quả xuống 5% vào 2027 do bối cảnh ngân sách, khiến ngành thất vọng.
Diễn biến pháp lý liên quan Ngân hàng Trung ương Hungary (Magyar Nemzeti Bank – MNB): tòa thẩm vấn hơn hai giờ cựu thống đốc György Matolcsy về cáo buộc gian lận kinh tế gây thiệt hại đặc biệt lớn và làm giả giấy tờ tư nhân, liên quan nỗ lực chuyển quản lý tài sản quỹ MNB sang tư nhân trước khi nhiệm kỳ 2025 kết thúc. Quyết định về việc tạm giam sẽ được đưa ra sau khi nghe các đồng phạm; con trai Matolcsy Ádám đang ở nước ngoài bị truy nã, một luật sư cho rằng nếu ở Dubai có thể bị dẫn độ trong khoảng một tháng dù không có hiệp ước song phương. Lệnh truy nã trong nước đã có hiệu lực, còn lệnh quốc tế chờ phán quyết của tòa.