Tóm tắt
Trước đám đông tại Quảng trường Kossuth ngày 23/10, Magyar Péter chào mừng người nghe trong một Hungary tự do, dân chủ và “thực sự độc lập”, khẳng định cuộc cách mạng 1956 được “chiến thắng” ở cột mốc 70 năm. Phần lớn bài phát biểu tập trung gợi nhớ lịch sử và nhấn mạnh nhu cầu về thống nhất dân tộc, còn các phát biểu thời sự chỉ chiếm một phần nhỏ.
Khi tái hiện diễn biến 1956, ông nhấn mạnh các chiến sĩ cách mạng cũng là những con người bình thường như hôm nay, chính sức mạnh đó khiến quyền lực không thể đối phó. Ông tạo phép so sánh giữa sự sụp đổ nhanh của Đảng Công nhân Hungary (Magyar Dolgozók Pártja - MDP) và Hệ thống Hợp tác Quốc gia (NER), nhắc lại khẩu hiệu “ruszkik haza” (“Nga về nước”) gây tiếng vỗ tay lớn. Dù bị xe tăng Liên Xô đàn áp, các vụ xử tử như với Nagy Imre, tù đày và lưu vong, người Hungary đã vĩnh viễn nhận ra họ có thể tự nắm lấy số phận.
Từ di sản đó, ông gửi lời cảnh báo đến những ai tìm chỗ dựa cho quyền lực ở Moskva hay bất kỳ đâu, khẳng định không ai có thể đặt trong ngoặc thông điệp của 1956 để đổi lấy thỏa thuận kinh tế; người bao biện cho kẻ xâm lược hay phục tùng lợi ích đế quốc thì không hiểu 1956 – dù ở Budapest hay một quán cà phê Paris. Cùng ngày, Trang 444.hu (444.hu) công bố hình ảnh Orbán Viktor ở Paris.
Ông đồng thời nhắn tới Liên minh Công dân Hungary (Fidesz) và Phong trào Quê hương Chúng ta (Mi Hazánk), kêu gọi chấm dứt tâm thế độc chiếm mọi thứ thuộc về quốc gia và coi đó là dối trá. Theo ông, không ai hiểu Hungary nếu chia đồng bào thành “xứng đáng” và “không xứng đáng”, “đúng” và “sai”, rồi loại trừ những người khác biệt; lời kêu gọi này được đặt cạnh phát biểu của Toroczkai László tại lễ tưởng niệm của Mi Hazánk, nơi ông liệt kê những ai “không phải người Hungary”.
Về định hướng đối ngoại, ông bác bỏ ý niệm “đất nước con thoi” giữa Đông và Tây, khẳng định người Hungary năm 1956 đã lựa chọn châu Âu tự do, dân chủ. Ông hứa Hungary sẽ là đồng minh đáng tin cậy, ngẩng cao đầu ngồi vào bàn chung, không trở thành “kẻ phiêu lưu bị cô lập” bằng những toan tính riêng rẽ; trong khi đó Toroczkai nêu luận điểm 1956 không chống Nga và lặp lại khẩu hiệu “Brussels là Moskva mới”.
Nhìn lại rằng 1956 chỉ mang lại 13 ngày tự do, ông nói nay cơ hội được tiếp nối: “chúng ta đã giành lại Tổ quốc”. Ông nhấn mạnh chiến thắng chỉ là phương tiện, tự do là trách nhiệm thường nhật; cam kết không dùng quyền lực chống lại nhân dân, để công quỹ trở về với cộng đồng, pháp luật bình đẳng cho mọi người, không đào thêm “chiến hào” giữa người Hungary, không tạo kẻ thù mới. Ông gợi nhớ mục tiêu để lao động có phẩm giá, nông dân, công nhân, giáo viên đều có thể vươn lên, người dân tự do và an tâm hoạch định tương lai; cuối buổi, chuông hồn được gióng lên tưởng niệm với lời “Gloria victis”.
Khi tái hiện diễn biến 1956, ông nhấn mạnh các chiến sĩ cách mạng cũng là những con người bình thường như hôm nay, chính sức mạnh đó khiến quyền lực không thể đối phó. Ông tạo phép so sánh giữa sự sụp đổ nhanh của Đảng Công nhân Hungary (Magyar Dolgozók Pártja - MDP) và Hệ thống Hợp tác Quốc gia (NER), nhắc lại khẩu hiệu “ruszkik haza” (“Nga về nước”) gây tiếng vỗ tay lớn. Dù bị xe tăng Liên Xô đàn áp, các vụ xử tử như với Nagy Imre, tù đày và lưu vong, người Hungary đã vĩnh viễn nhận ra họ có thể tự nắm lấy số phận.
Từ di sản đó, ông gửi lời cảnh báo đến những ai tìm chỗ dựa cho quyền lực ở Moskva hay bất kỳ đâu, khẳng định không ai có thể đặt trong ngoặc thông điệp của 1956 để đổi lấy thỏa thuận kinh tế; người bao biện cho kẻ xâm lược hay phục tùng lợi ích đế quốc thì không hiểu 1956 – dù ở Budapest hay một quán cà phê Paris. Cùng ngày, Trang 444.hu (444.hu) công bố hình ảnh Orbán Viktor ở Paris.
Ông đồng thời nhắn tới Liên minh Công dân Hungary (Fidesz) và Phong trào Quê hương Chúng ta (Mi Hazánk), kêu gọi chấm dứt tâm thế độc chiếm mọi thứ thuộc về quốc gia và coi đó là dối trá. Theo ông, không ai hiểu Hungary nếu chia đồng bào thành “xứng đáng” và “không xứng đáng”, “đúng” và “sai”, rồi loại trừ những người khác biệt; lời kêu gọi này được đặt cạnh phát biểu của Toroczkai László tại lễ tưởng niệm của Mi Hazánk, nơi ông liệt kê những ai “không phải người Hungary”.
Về định hướng đối ngoại, ông bác bỏ ý niệm “đất nước con thoi” giữa Đông và Tây, khẳng định người Hungary năm 1956 đã lựa chọn châu Âu tự do, dân chủ. Ông hứa Hungary sẽ là đồng minh đáng tin cậy, ngẩng cao đầu ngồi vào bàn chung, không trở thành “kẻ phiêu lưu bị cô lập” bằng những toan tính riêng rẽ; trong khi đó Toroczkai nêu luận điểm 1956 không chống Nga và lặp lại khẩu hiệu “Brussels là Moskva mới”.
Nhìn lại rằng 1956 chỉ mang lại 13 ngày tự do, ông nói nay cơ hội được tiếp nối: “chúng ta đã giành lại Tổ quốc”. Ông nhấn mạnh chiến thắng chỉ là phương tiện, tự do là trách nhiệm thường nhật; cam kết không dùng quyền lực chống lại nhân dân, để công quỹ trở về với cộng đồng, pháp luật bình đẳng cho mọi người, không đào thêm “chiến hào” giữa người Hungary, không tạo kẻ thù mới. Ông gợi nhớ mục tiêu để lao động có phẩm giá, nông dân, công nhân, giáo viên đều có thể vươn lên, người dân tự do và an tâm hoạch định tương lai; cuối buổi, chuông hồn được gióng lên tưởng niệm với lời “Gloria victis”.