Những ngày gần đây xuất hiện tín hiệu mới: Vladimir Putin gợi ý chiến tranh có thể sắp kết thúc, còn Tạp chí The Economist (The Economist) ước tính Ukraine đã giải phóng khoảng 113 km² trong khoảng một tháng, đảo ngược chuỗi nhiều tháng Nga tiến chậm. Bất mãn trong Nga tăng rõ rệt và đích nhắm chỉ trích dần hướng vào chính Putin.

Ukraine dường như giành lại thế chủ động chiến lược trên chiến trường, gây tổn thất cho quân Nga cao hơn tổn thất của mình và tấn công bằng máy bay không người lái sâu trong lãnh thổ Nga, gieo tâm lý bất an. Dù Donald Trump đã dừng viện trợ quân sự của Mỹ cho Ukraine, đà phản công nhỏ nhưng có ý nghĩa vẫn xuất hiện. Lawrence Freedman từ Trường King’s College London (King’s College v Londýně) nhận định đây có thể là một bước ngoặt khi Nga không có thành quả rõ rệt để phô bày.

Tuy vậy, Nga cho thấy sức bền vượt dự đoán: chịu tổn thất lớn, hạ mục tiêu ban đầu nhưng vẫn tiếp tục. Phát biểu của Putin về khả năng kết thúc chiến tranh không đồng nghĩa thừa nhận thất bại; ông đối mặt với chỉ trích nội bộ do các biện pháp tắt internet và siết kiểm soát nhà nước, nên có vẻ muốn trấn an dư luận rằng đang hành động. Trên mặt trận, Nga vẫn có thể đánh lâu; điểm yếu quyết định luôn ở hậu phương.

Huyền thoại “quan ác – vua hiền” từng giúp duy trì quyền lực nay phai nhạt, khi hình ảnh “vua” cũng bị quy trách nhiệm. Tác giả gợi liên tưởng đến hồi cuối của đế chế Sa hoàng: mặt trận bế tắc, bất mãn lan rộng, giới phục vụ chế độ bắt đầu phản đối, tâm trạng xấu tràn ra tiền tuyến và dẫn tới đào ngũ hàng loạt. Hoàn cảnh hiện nay có thể lặp lại theo cách nào đó, và lời của Putin mang màu sắc phòng ngừa.

Hậu phương Ukraine cũng đầy thách thức: bê bối tham nhũng làm suy yếu uy tín Volodymyr Oleksandrovyč Zelenskyj, lệnh động viên cưỡng bức bị phản đối, hậu cần thiếu thốn nuôi dưỡng tâm lý chán nản và một phần đào ngũ. Tình hình đó hạn chế khả năng chuyển lợi thế chiến thuật thành thành quả chiến lược bền vững.

Bức tranh chung giống một cuộc so bì sức bền hậu phương hơn là trận quyết chiến dứt điểm. Trước đây Moskva nhỉnh hơn đôi chút, nay cán cân tạm nghiêng về Kyiv, song hồi kết vẫn xa. Kết quả phụ thuộc cả vào kỹ năng của các bên lẫn những động lực xã hội âm thầm nhưng đủ sức xoay chuyển lịch sử.