Hai tháng đầu năm, ngân sách Slovakia ghi nhận thâm hụt kỷ lục hơn 1,4 tỷ EUR, gần gấp đôi cùng kỳ năm trước dù đang trong làn sóng củng cố tài khóa thứ ba. Nếu xu hướng hiện tại kéo dài, mục tiêu giảm thâm hụt khó đạt, thậm chí rủi ro phình to.

Tổng thu ngân sách đạt 3,722 tỷ EUR, giảm 2% so với cùng kỳ. Thuế mang lại 3,3 tỷ EUR, giảm 3,2%, chủ yếu do thuế giá trị gia tăng suy yếu: chỉ hơn 1,9 tỷ EUR, thấp hơn 6,5% so với mức 2,03 tỷ EUR năm trước.

Kế hoạch năm nay đặt kỳ vọng thu VAT tăng hơn 14% so với thực thu năm 2023, tương đương tăng thêm hơn 1,5 tỷ EUR, trong khi tổng thu cả năm chỉ dự kiến tăng khoảng 0,5 tỷ EUR. VAT còn phải bù hụt thu khác: chuyển cho chính quyền địa phương cao hơn, giảm thu ngoài thuế, giảm khoản đóng góp đặc biệt từ doanh nghiệp bị điều tiết, và giảm thuế thu nhập cá nhân do hệ thống lương hưu phụ huynh mới; đồng thời nguồn thu từ phần còn lại của kế hoạch phục hồi cũng giảm mạnh.

Tình hình này gợi nhớ năm trước: ngân sách từng đặt mục tiêu tăng thuế thêm 4 tỷ EUR nhưng cuối cùng hụt hơn 1 tỷ EUR so với kỳ vọng ban đầu. Theo Jozef Kiss, người đứng đầu Cơ quan Quản lý Tài chính (finančná správa), phần lớn hụt thu khi đó do diễn biến kinh tế xấu và thay đổi pháp lý, không phải do gian lận thuế.

Ở phía chi, tổng chi tăng 12,7% lên gần 5,2 tỷ EUR, trái ngược kế hoạch cả năm dự tính giảm 1,4% so với chi thực tế năm trước. Động lực chính là chi thường xuyên tăng 11,5% lên gần 4,9 tỷ EUR, trong khi cả năm chỉ đặt mục tiêu tăng 3,8%.

Chi lương khu vực công tăng hơn 6% dù kế hoạch cả năm dự kiến giảm gần 4%. Khoản hàng hóa và dịch vụ được dành biên độ tiết kiệm lớn (năm ngoái tiết kiệm hơn 1,4 tỷ EUR so với dự toán), nhưng tính đến nay vẫn tăng 11% so với cùng kỳ.

Bộ Tài chính (Ministerstvo financií SR) chưa đưa bình luận về số liệu tháng 2 như thông lệ phát hành thông cáo đầu tháng; yêu cầu phản hồi đã được gửi và đang chờ trả lời. Dù đầu năm có tính mùa vụ và khó kết luận sớm, các con số hiện tại cho thấy rủi ro mục tiêu củng cố tài khóa không đạt nếu xu hướng không đảo chiều.