Tóm tắt
Tại một trường tiểu học ở Staškov, thiếu niên 13 tuổi tấn công bằng dao vào giờ ra chơi sau khi bảo bạn bè chạy đi, đâm hai giáo viên; cô Božena (61 tuổi) tử vong và bạn học Nela qua đời tại bệnh viện. Hiệu trưởng đối thoại, thuyết phục em buông dao dù em đòi gọi cảnh sát và mong bị bắn hạ. Chuyên gia an ninh Radovan Bránik và chuyên gia khủng hoảng Ernest Nagy nhấn mạnh cách xử trí này phù hợp khuyến nghị; Bộ trưởng Nội vụ Slovakia Matúš Šutaj Eštok ghi nhận hành động của hiệu trưởng.
Hung thủ muốn gọi đường dây hỗ trợ trẻ em nhưng không kết nối được; tổ chức tư vấn tâm lý IPčko (IPčko) cho biết hiện chỉ có thể bắt máy một trong bốn cuộc gọi. Tình hình được hạ nhiệt cho tới khi cảnh sát tới. Lực lượng Cảnh sát (Policajný zbor) khởi tố vụ án giết người đặc biệt nghiêm trọng; theo Viện Công tố Tối cao Slovakia (Generálna prokuratúra SR), người dưới 14 tuổi không phải chịu trách nhiệm hình sự.
Khám xét nơi ở phát hiện bằng chứng cho thấy vụ tấn công đã được lên kế hoạch và có danh sách nạn nhân tiềm tàng. Em đang bị giữ tại cơ sở giam giữ tâm lý theo luật định; theo công tố viên Barbora Hubertová, tòa dân sự có thể áp dụng biện pháp giáo dưỡng bắt buộc, dưới dạng chăm sóc nội trú, cơ sở giáo dưỡng, gia đình hoặc cơ sở y tế, tùy đánh giá sức khỏe tâm thần. Bránik cho biết em đủ khả năng khai thác; đánh giá tâm thần sẽ quyết định tình trạng bệnh lý. Sống với ông bà, em từng tham gia phụ lễ tại Giáo xứ Staškov (Farnosť Staškov), theo linh mục Jozef Šamaj.
Tối sau biến cố, mẹ của em bị bắt và hiện bị tạm giam, bị nghi dưới ảnh hưởng ma túy đã đe dọa giết hiệu trưởng và học sinh; bị khởi tố tội bạo lực với nhóm dân cư kèm gây rối, theo người phát ngôn Cục Cảnh sát Vùng Žilina (Krajské riaditeľstvo Policajného zboru v Žiline) Daniela Kocková. Giám đốc IPčko Marek Madro cho rằng em trải qua câu chuyện rất nặng nề và cần sự trợ giúp mà đã không đến kịp.
Một tuần trước vụ tấn công, trường xử lý hành vi của em sau khi Nela báo tin: em làm ảnh ghép trại tập trung gắn mặt hai giáo viên; em bị cảnh báo có thể hạ hạnh kiểm. Năm ngày trước thảm kịch, một số giáo viên nộp đơn tố giác hình sự đối với em; Bránik nhận định cách này kém hiệu quả với trẻ 13 tuổi và có nhiều biện pháp khác phù hợp hơn. Chuyên gia Mária Vargová từ Bộ Giáo dục (Ministerstvo školstva) khuyến nghị liên hệ cơ quan bảo vệ xã hội–pháp lý trẻ em và, nếu có dấu hiệu tội phạm, báo cảnh sát. Hubertová mô tả quy trình tố giác được chuyển sang công tố phụ trách dân sự để kích hoạt biện pháp xã hội; Bộ trưởng Nội vụ Slovakia Matúš Šutaj Eštok yêu cầu kiểm tra quy trình xử lý.
Theo Bộ trưởng Giáo dục Tomáš Drucker (Hlas-SD), trước ngày xảy ra vụ việc đã có đội can thiệp của Trung tâm Tư vấn và Phòng ngừa (Centrum poradenstva a prevencie, CPP) làm việc với cả lớp. Cục Quản lý Trường học Khu vực Žilina (Regionálny úrad školskej správy Žilina) nói đã cử chuyên viên tới trường từ thứ Hai. Tuy nhiên, Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Phòng ngừa Čadca (Centrum poradenstva a prevencie Čadca) Alena Hrašková cho biết chương trình là phòng ngừa cực đoan nói chung; Daniel được ưu tiên vào danh sách và dự kiến khám tâm lý vào thứ Tư. Nhà xã hội học giáo dục Kristína Gerátová cho hay trong hai tiết làm việc với lớp không ghi nhận dấu hiệu bất thường; Vargová đề xuất xây dựng hệ thống tích hợp bảo vệ khỏi cực đoan hóa và huy động bạo lực để cải thiện chia sẻ thông tin và đánh giá rủi ro.
Bối cảnh rộng hơn cho thấy các vụ bạo lực học đường gia tăng mức độ nghiêm trọng ở Slovakia: từ vụ dao ở Plavecký Štvrtok (2010), tấn công ở Vrútky (2020), rìu ở Nováky (2022), xả súng trước Tepláreň ở Bratislava (2022), thảm kịch tại Spišská Stará Ves (2025), loạt vụ ở Gelnica (2025), tới các kế hoạch giết người bị triệt phá ở Bratislava. Chủ tịch Hiệp hội Giáo viên Slovakia (Slovenská komora učiteľov) Jarmila Javorková cảnh báo sự cực đoan hóa trong xã hội người lớn đang phản chiếu vào trẻ. Hubertová ghi nhận dù tội phạm vị thành niên tổng thể giảm, tội cố ý và bạo lực tăng tỷ trọng; Bộ trưởng Nội vụ nêu khả năng hạ độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự, song Hubertová lưu ý cần cân nhắc năng lực nhận thức của trẻ. Giám đốc IPčko Madro nói giới trẻ đang dùng “ngôn ngữ mới” để cầu cứu nhưng người lớn khó hiểu; Nagy nhấn mạnh bảo vệ “mục tiêu mềm” như trường học là phần của chính sách an ninh và giáo viên không có nghĩa vụ hy sinh tính mạng. Dù đã có nhiều khóa huấn luyện sau thảm kịch ở Spišská Stará Ves, Javorková cho rằng vẫn chưa đủ; Vargová đề cao phòng ngừa và phát hiện sớm; Chánh thanh tra trường học Alžbeta Štofková Dianovská kêu gọi làm mọi điều để cả học sinh lẫn giáo viên cảm thấy an toàn và mong chờ ngày đến lớp tiếp theo.
Hung thủ muốn gọi đường dây hỗ trợ trẻ em nhưng không kết nối được; tổ chức tư vấn tâm lý IPčko (IPčko) cho biết hiện chỉ có thể bắt máy một trong bốn cuộc gọi. Tình hình được hạ nhiệt cho tới khi cảnh sát tới. Lực lượng Cảnh sát (Policajný zbor) khởi tố vụ án giết người đặc biệt nghiêm trọng; theo Viện Công tố Tối cao Slovakia (Generálna prokuratúra SR), người dưới 14 tuổi không phải chịu trách nhiệm hình sự.
Khám xét nơi ở phát hiện bằng chứng cho thấy vụ tấn công đã được lên kế hoạch và có danh sách nạn nhân tiềm tàng. Em đang bị giữ tại cơ sở giam giữ tâm lý theo luật định; theo công tố viên Barbora Hubertová, tòa dân sự có thể áp dụng biện pháp giáo dưỡng bắt buộc, dưới dạng chăm sóc nội trú, cơ sở giáo dưỡng, gia đình hoặc cơ sở y tế, tùy đánh giá sức khỏe tâm thần. Bránik cho biết em đủ khả năng khai thác; đánh giá tâm thần sẽ quyết định tình trạng bệnh lý. Sống với ông bà, em từng tham gia phụ lễ tại Giáo xứ Staškov (Farnosť Staškov), theo linh mục Jozef Šamaj.
Tối sau biến cố, mẹ của em bị bắt và hiện bị tạm giam, bị nghi dưới ảnh hưởng ma túy đã đe dọa giết hiệu trưởng và học sinh; bị khởi tố tội bạo lực với nhóm dân cư kèm gây rối, theo người phát ngôn Cục Cảnh sát Vùng Žilina (Krajské riaditeľstvo Policajného zboru v Žiline) Daniela Kocková. Giám đốc IPčko Marek Madro cho rằng em trải qua câu chuyện rất nặng nề và cần sự trợ giúp mà đã không đến kịp.
Một tuần trước vụ tấn công, trường xử lý hành vi của em sau khi Nela báo tin: em làm ảnh ghép trại tập trung gắn mặt hai giáo viên; em bị cảnh báo có thể hạ hạnh kiểm. Năm ngày trước thảm kịch, một số giáo viên nộp đơn tố giác hình sự đối với em; Bránik nhận định cách này kém hiệu quả với trẻ 13 tuổi và có nhiều biện pháp khác phù hợp hơn. Chuyên gia Mária Vargová từ Bộ Giáo dục (Ministerstvo školstva) khuyến nghị liên hệ cơ quan bảo vệ xã hội–pháp lý trẻ em và, nếu có dấu hiệu tội phạm, báo cảnh sát. Hubertová mô tả quy trình tố giác được chuyển sang công tố phụ trách dân sự để kích hoạt biện pháp xã hội; Bộ trưởng Nội vụ Slovakia Matúš Šutaj Eštok yêu cầu kiểm tra quy trình xử lý.
Theo Bộ trưởng Giáo dục Tomáš Drucker (Hlas-SD), trước ngày xảy ra vụ việc đã có đội can thiệp của Trung tâm Tư vấn và Phòng ngừa (Centrum poradenstva a prevencie, CPP) làm việc với cả lớp. Cục Quản lý Trường học Khu vực Žilina (Regionálny úrad školskej správy Žilina) nói đã cử chuyên viên tới trường từ thứ Hai. Tuy nhiên, Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Phòng ngừa Čadca (Centrum poradenstva a prevencie Čadca) Alena Hrašková cho biết chương trình là phòng ngừa cực đoan nói chung; Daniel được ưu tiên vào danh sách và dự kiến khám tâm lý vào thứ Tư. Nhà xã hội học giáo dục Kristína Gerátová cho hay trong hai tiết làm việc với lớp không ghi nhận dấu hiệu bất thường; Vargová đề xuất xây dựng hệ thống tích hợp bảo vệ khỏi cực đoan hóa và huy động bạo lực để cải thiện chia sẻ thông tin và đánh giá rủi ro.
Bối cảnh rộng hơn cho thấy các vụ bạo lực học đường gia tăng mức độ nghiêm trọng ở Slovakia: từ vụ dao ở Plavecký Štvrtok (2010), tấn công ở Vrútky (2020), rìu ở Nováky (2022), xả súng trước Tepláreň ở Bratislava (2022), thảm kịch tại Spišská Stará Ves (2025), loạt vụ ở Gelnica (2025), tới các kế hoạch giết người bị triệt phá ở Bratislava. Chủ tịch Hiệp hội Giáo viên Slovakia (Slovenská komora učiteľov) Jarmila Javorková cảnh báo sự cực đoan hóa trong xã hội người lớn đang phản chiếu vào trẻ. Hubertová ghi nhận dù tội phạm vị thành niên tổng thể giảm, tội cố ý và bạo lực tăng tỷ trọng; Bộ trưởng Nội vụ nêu khả năng hạ độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự, song Hubertová lưu ý cần cân nhắc năng lực nhận thức của trẻ. Giám đốc IPčko Madro nói giới trẻ đang dùng “ngôn ngữ mới” để cầu cứu nhưng người lớn khó hiểu; Nagy nhấn mạnh bảo vệ “mục tiêu mềm” như trường học là phần của chính sách an ninh và giáo viên không có nghĩa vụ hy sinh tính mạng. Dù đã có nhiều khóa huấn luyện sau thảm kịch ở Spišská Stará Ves, Javorková cho rằng vẫn chưa đủ; Vargová đề cao phòng ngừa và phát hiện sớm; Chánh thanh tra trường học Alžbeta Štofková Dianovská kêu gọi làm mọi điều để cả học sinh lẫn giáo viên cảm thấy an toàn và mong chờ ngày đến lớp tiếp theo.