Nhu cầu bùng nổ từ ô tô điện, trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và hiện đại hóa ngành năng lượng đẩy giá đồng lên mức kỷ lục khoảng 6,6 USD mỗi pao, tăng gần một nửa trong một năm. Nhà đầu tư hưởng lợi khi đồng vượt trội cả cổ phiếu Apple, Microsoft và Nvidia, trong khi bộ phận thu mua ở các ngành dùng nhiều điện và dây dẫn đau đầu với chi phí leo thang.

Đồng giữ vai trò then chốt trong sản xuất ô tô, đặc biệt là xe thuần điện, cũng như trong lưới điện ở cáp, máy biến áp, hệ thống nối đất và các thiết bị điện khác. Trong khi nhu cầu điện hóa toàn cầu tăng, nguồn cung mở rộng chậm do trữ lượng suy giảm, phát hiện mỏ lớn hiếm hơn và chi phí dự án cao, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (International Energy Agency, IEA). Hãng phân tích S&P Global (S&P Global) ước tính trung bình mất khoảng 16 năm từ phát hiện đến vận hành mỏ; sự cố tại các mỏ lớn như Grasberg ở Indonesia càng đẩy giá lên. Các doanh nghiệp lớn ở Séc như Škoda Auto và ČEZ đứng trước rủi ro hoãn đầu tư hoặc phải tăng giá bán lẻ.

Tập đoàn ČEZ (Skupina ČEZ) cho biết giá đồng kỷ lục có thể làm đội chi phí đầu tư nâng cấp và phát triển lưới phân phối, song kế hoạch dài hạn giúp tránh phải dừng các dự án chiến lược; tác động chủ yếu ở khía cạnh thời điểm và tối ưu giải pháp kỹ thuật–kinh tế. Nhôm là vật liệu thay thế trong một số ứng dụng ở lưới điện áp thấp, cao và siêu cao, nhưng không thể áp dụng rộng rãi do ràng buộc kỹ thuật. Giá đồng cao còn kích thích trộm cắp vật liệu, gây rủi ro vận hành và an toàn hạ tầng. Mức phí phân phối do Cơ quan Điều tiết Năng lượng (Energetický regulační úřad) ấn định, nên chi phí đồng không tự động chuyển ngay vào hóa đơn khách hàng và nếu có cũng sẽ trễ pha.

Với ô tô, thép tạo khung nhưng đồng là “hệ thần kinh”. Theo Hiệp hội Công nghiệp Ôtô (Sdružení automobilového průmyslu), xe điện dùng khoảng 70–90 kg đồng so với 20–30 kg ở xe động cơ đốt trong, khiến chi phí nhạy với biến động giá. Một xe điện trung bình chứa lượng đồng trị giá khoảng 20 000 CZK; trong khi lợi nhuận hoạt động bình quân mỗi xe của 15 hãng lớn nửa đầu năm chỉ 1 187 EUR (28 800 CZK) và biên lợi nhuận xe thuần điện còn thấp hơn. Škoda Auto cùng Volkswagen tìm vật liệu thay thế nhưng nhiều hạng mục trọng yếu không thể bỏ đồng do yêu cầu hiệu năng và độ bền.

Nhờ độ dẫn điện và nhiệt cao, bền, chống ăn mòn, dễ gia công và có thể tái chế nhiều lần mà không mất tính chất, đồng vẫn là vật liệu không thể thiếu cho bó dây, động cơ điện, điện tử công suất và cả pin lithium‑ion. Các hãng ô tô chiếm khoảng 10% nhu cầu đồng toàn cầu, chỉ xếp sau năng lượng, xây dựng và điện tử, củng cố vị thế chiến lược của kim loại này trong quá trình điện hóa giao thông.

Nhôm là giải pháp bán phần ở ô tô: nhẹ hơn khoảng 3,3 lần nhưng độ dẫn điện thấp hơn khoảng 39%, nên dây phải lớn tiết diện song tổng thể có thể giảm khối lượng linh kiện, cải thiện tầm hoạt động. Ferrari đã dùng dây nhôm cho mẫu 296, cắt 15–20% trọng lượng dây điện; Toyota áp dụng nhôm trong 115/152 mạch của Land Cruiser 300, giảm gần một nửa trọng lượng dây, theo Furukawa Electric. Các hãng Trung Quốc như XPeng và Xiaomi cũng theo hướng này, mở rộng ứng dụng nhôm ở thân xe và sàn.

Hệ quả đối với người dùng có thể là chi phí điện và giá xe tăng, dù ở mảng phân phối điện tác động sẽ đến muộn do cơ chế điều tiết. Tình trạng cung mở rộng chậm so với nhu cầu của ô tô điện, trung tâm dữ liệu và lưới điện cho thấy áp lực giá đồng có thể kéo dài, buộc doanh nghiệp cân nhắc lại lịch đầu tư, tối ưu thiết kế và phối trộn vật liệu.